İnegöl’de adres tarif ederken kullanılan mahalle isimleri, ilçenin geçmişinden izler taşıyor. Bazıları tarihî şahsiyetlerle, bazıları camilerin çevresinde gelişen yerleşimlerle ilişkilendiriliyor. Mahallelerin oluşumunda göçlerin ve yeni yerleşim alanlarının da payı bulunuyor.
SİNANBEY: BİR İSMİN ARDINDAKİ İMAR HİKÂYESİ
Yerel tarih yazarı Recep Akakuş’un anlatımına göre Sinanbey Mahallesi’nin adı, İshak Paşa’nın kethüdası Sinan Bey ile bağlantılı.
Akakuş, bölgedeki imar çalışmalarının ardından merkez yerleşimin Sinanbey adıyla anıldığını belirtiyor. Mahallenin geçmişini anlatırken Sinanbey Camii, hamamı ve mektebini de bu tarihî çevrenin parçaları arasında gösteriyor.
CUMA: CAMİNİN ÇEVRESİNDE ŞEKİLLENEN MAHALLE
Cuma Mahallesi’nin adı da Akakuş’un çalışmasında camiyle ilişkilendiriliyor. Yazar, Cuma Camii çevresinde oluşan yerleşimin geçmişte “Cami-i Kebîr Mahallesi” adıyla anıldığını aktarıyor.
Bu anlatıma göre, caminin Cuma Camii olarak tanınmasıyla çevresindeki mahalle de aynı isimle anılıyor.
SÜLEYMANİYE’NİN GEÇMİŞİNDE “ADEMİYE” ADI VAR
Araştırmacı yazar Turhan Şahin’in çalışmalarını aktaran Genç Gazete arşivindeki haberde, Süleymaniye Mahallesi için dikkat çeken bir eski isim yer alıyor: Ademiye.
Haberde aktarılan, belediyenin “Beldemiz İnegöl” dergisinin Temmuz 1988 sayısındaki muhtar anlatımına göre mahalle, 1900’lerin başlarında Bosna muhacirleri tarafından Ademiye adıyla kurulmuş, daha sonra Süleymaniye adını almış. Bu bilgi, dönemin muhtarının anlatımı olarak kayda geçiyor.
BURHANİYE’NİN OLUŞUMUNDA GÖÇÜN İZİ
Burhaniye’nin kuruluşuna ilişkin bilgi ise akademik bir çalışmada bulunuyor. Büşra Yaşar’ın Düzce Üniversitesi’nde hazırladığı 2023 tarihli yüksek lisans tezinde, Muradiye Mahallesi’nin göçmen yerleşimiyle büyümesinin ardından bölünmesi ele alınıyor.
Osmanlı arşiv belgelerine atıf yapan çalışmaya göre, Muradiye’deki 440 hanenin 240’ı ve iki camiden biri ayrılarak Burhaniye adlı yeni bir mahalle oluşturulmuş. Bu kayıt mahallenin nasıl oluştuğunu açıklıyor; “Burhaniye” adının neden seçildiğine ilişkin ayrıca bir açıklama sunmuyor.
