İnegöl’e bağlı Hayriye Köyü’nde doğan ve ismi bugün aynı köyde bir caddeye verilen Faik Ertan, yalnızca bir öğretmen değil, Cumhuriyet’in ilk yıllarından itibaren eğitimi ve kalkınmayı birlikte düşünen öncü bir aydın olarak hafızalarda yer aldı.
Cumhuriyet Kuşağından Bir Eğitimci
09 Mayıs 1909 tarihinde İnegöl Hayriye Köyü’nde dünyaya gelen Mehmet Faik Ertan, ilkokul eğitimini İnegöl Şükrü Naili Paşa İlkokulu’nda tamamladı.
Daha sonra Balıkesir’de eğitimine devam ederek öğretmen oldu. Mesleği boyunca ülkenin farklı bölgelerinde ilkokul öğretmeni olarak görev yaptı.
Emeklilikten Sonra da Eğitim Mücadelesi
Faik Ertan, emekli olduktan sonra da eğitimden kopmadı. 16 Haziran 1962 tarihinde “Anaokulları ve Anasınıfları Yönetmeliği”nin yayımlanmasının ardından İstanbul Fatih’te, İstanbul’un ilk özel anaokulunu faaliyete geçirdi.
“Ertan Koleji” adıyla sürdürülen bu eğitim faaliyeti, 1980 yılına kadar devam etti.
Hayriye Köyü İçin Bitmeyen Bir Çaba
Görev yaptığı yıllar boyunca Hayriye Köyü ile bağını hiç koparmayan Faik Ertan, köyün gelişimi ve kalkınması için önemli girişimlerde bulundu.
1961 yılı sonrasında Ahmet Özkan ile birlikte Hayriye Köy Kalkınma Kooperatifi’nin kurulmasına öncülük etti ve yurtdışına işçi gönderilmesi sürecinde aktif rol aldı.
Türkiye’de Bir İlk: Akademik Köy Araştırması
1961 yılında Faik Ertan’ın önerisiyle İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi öğrencileri Hayriye Köyü’nün ihtiyaçlarını belirlemek amacıyla bir araştırma yaptı.
Bu çalışma, 1962–1963 yıllarında Orta Doğu Teknik Üniversitesi tarafından genişletilerek örnek köy araştırmasına dönüştürüldü.
ODTÜ tarafından hazırlanan ve 310 sayfadan oluşan kapsamlı kitap, üniversitenin gerçekleştirdiği ilk köy araştırması olarak kayıtlara geçti.
Dernekler ve Kooperatiflerle Kırsal Kalkınma
Faik Ertan, köyün damadı Ahmet Özkan ile birlikte Okutma, Kalkınma ve Turizm Derneği’nin kuruluşunda yer aldı.
1964 yılında Tarımsal Kalkınma ve Orman Kooperatifi’nin kurulmasına öncülük eden isimlerden biri oldu.
Ayrıca Hayriye Köyü Gürcü Kültür ve Turizm Derneği’nin kurucu başkanlığını üstlenerek kültürel mirasın korunması ve tanıtılması için çalıştı.
Cumhuriyet’in ilk öğretmenlerinden biri olan Faik Ertan, öğrencilerine ve çevresine haktan, doğrudan ve emekten yana olmayı öğretti.
Bir Aydının Ardında Bıraktıkları
Öğretmenlik hayatı boyunca çok sayıda öğrenci yetiştiren, görev yaptığı yerlerde ve Bursa genelinde birçok kişinin düşünce dünyasına etki eden Mehmet Faik Ertan, dönemin önemli aydınları arasında kabul edildi.
1980 yılından sonra yeniden Hayriye Köyü’ne yerleşen Faik Ertan, 08 Haziran 1991 tarihinde 83 yaşında hayatını kaybetti. İsmi bugün doğduğu köyde bir caddede yaşatılarak anılmaya devam ediyor.
Kaynakça
13.12.2016 tarihinde akrabası Sermin Uygur ile, 14.12.2016 tarihinde Hayriye Köyü’nden Süleyman Güzel ile yapılan görüşmeler.
