Günümüzde pek çok kişinin farkında olmadan yaşadığı sağlık sorunlarının başında hipertansiyon, yani yüksek tansiyon geliyor. Çoğu zaman belirti vermeden ilerlediği için “sessiz tehlike” olarak adlandırılan bu rahatsızlık, tedavi edilmediğinde ciddi sonuçlara yol açabiliyor. Peki hipertansiyon tam olarak nedir, hangi belirtilerle kendini gösterir ve nasıl kontrol altına alınır?
Hipertansiyon Nedir?
Hipertansiyon, kanın damar duvarlarına uyguladığı basıncın normalin üzerine çıkması durumudur. Sağlıklı bir yetişkinde tansiyon değerinin genellikle 120/80 mmHg civarında olması beklenir. Bu değerlerin sürekli olarak 140/90 mmHg ve üzerinde seyretmesi, yüksek tansiyon olarak kabul edilir.
Yüksek tansiyon, kalbin daha fazla çalışmasına neden olur ve zamanla damar yapısını bozarak kalp, beyin, böbrek ve gözler gibi hayati organlara zarar verebilir.
Yüksek Tansiyonun En Sık Görülen Belirtileri
Hipertansiyon çoğu kişide uzun süre hiçbir belirti vermeyebilir. Ancak tansiyon yükseldikçe bazı uyarı işaretleri ortaya çıkabilir:
- Sürekli veya tekrarlayan baş ağrısı
- Baş dönmesi ve sersemlik hissi
- Kulak çınlaması
- Gözlerde kararma veya bulanık görme
- Çarpıntı
- Nefes darlığı
- Halsizlik ve çabuk yorulma
Bu belirtiler görüldüğünde tansiyon ölçümü yapılması büyük önem taşır.
Hipertansiyon Neden Ortaya Çıkar?
Yüksek tansiyonun oluşmasında birçok faktör rol oynar. En yaygın nedenler şunlardır:
- Aşırı tuz tüketimi
- Hareketsiz yaşam tarzı
- Fazla kilo ve obezite
- Stresli yaşam
- Sigara ve alkol kullanımı
- Genetik yatkınlık
- İleri yaş
Bazı durumlarda ise böbrek hastalıkları, hormon bozuklukları veya kullanılan ilaçlar da tansiyonun yükselmesine neden olabilir.
Hipertansiyon Nasıl Teşhis Edilir?
Hipertansiyon tanısı genellikle farklı günlerde yapılan tansiyon ölçümleriyle konur. Tek bir ölçüm yüksek çıksa bile hemen tanı konmaz. Evde düzenli ölçümler, 24 saatlik tansiyon takibi ve doktor kontrolü tanı sürecinde önemli rol oynar.
Yüksek Tansiyon Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Hipertansiyon tedavisinde amaç, tansiyonu güvenli seviyelere düşürmek ve organ hasarını önlemektir. Tedavi genellikle iki temel başlık altında ele alınır:
Yaşam Tarzı Değişiklikleri
Birçok hastada ilaç tedavisine geçmeden önce veya ilaçlarla birlikte şu adımlar önerilir:
- Tuz tüketimini azaltmak
- Sağlıklı ve dengeli beslenmek
- Düzenli yürüyüş ve egzersiz yapmak
- Fazla kilolardan kurtulmak
- Sigara ve alkolden uzak durmak
- Stresi kontrol altına almak
Bu değişiklikler tansiyonun düşmesine ciddi katkı sağlar.
İlaç Tedavisi
Yaşam tarzı düzenlemeleri yeterli olmadığında doktor kontrolünde tansiyon düşürücü ilaçlar kullanılır. İlaçlar kişiye özel olarak seçilir ve düzenli kullanılması büyük önem taşır. İlacı kendi kendine bırakmak ya da dozunu değiştirmek ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
Hipertansiyon Neden Ciddiye Alınmalı?
Kontrol altına alınmayan yüksek tansiyon; kalp krizi, felç, böbrek yetmezliği ve görme kaybı gibi hayati risklere neden olabilir. Bu yüzden tansiyonun düzenli ölçülmesi ve gerekli önlemlerin zamanında alınması hayati önem taşır.
Erken Önlem Hayat Kurtarır
Hipertansiyon, doğru takip ve tedaviyle kontrol altına alınabilen bir hastalıktır. Düzenli tansiyon ölçümü, sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve doktor kontrolleri sayesinde yüksek tansiyonun yol açabileceği riskleri büyük ölçüde azaltmak mümkündür. Özellikle ailesinde hipertansiyon öyküsü olanların bu konuda daha dikkatli olması gerekir.
