Altmış yılı aşkın süredir yalnızca hayvanlarda görülen Şamonda virüsü ilk kez bir insanda tespit edildi. Fransa'nın Lyon kentinde tedavi gören hasta günler içinde hayatını kaybetti. Dünya Sağlık Örgütü ve Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi vakayı inceliyor.
VİRÜS 1960'LARDAN BERİ BİLİNİYOR
Şamonda virüsü ilk olarak 1960'larda Nijerya'da tanımlandı. O tarihten bu yana Afrika ve Japonya'daki sığır sürülerinde tespit edildi. Virüsün başlıca belirtileri arasında ishal, halsizlik ve ateş yer alıyor. Bugüne kadar yalnızca hayvanlarda görülen Şamonda, insanlara bulaşma kapasitesine sahip bir virüs olarak değerlendirilmiyordu.
2026 yılında ise virüs ilk kez Avrupa kıtasındaki hayvanlara sıçradı. Ardından gelen gelişme çok daha dikkat çekici oldu.
FRANSA'DA İLK İNSAN VAKASI VE ÖLÜM
Fransa Sağlık Bakanlığı, Ekim ayı başında Lyon'daki bir hastanede tedavi gören bir hastada Şamonda virüsü tespit edildiğini duyurdu. Hasta, bağışıklığını baskılayan ciddi bir rahatsızlık nedeniyle uzun süredir tedavi görüyordu. Virüsün tespit edilmesinden kısa süre sonra hasta hayatını kaybetti.
Yetkililerin değerlendirmelerine göre hastayı Culicoides cinsi bir sineğin, yani tatarcık sineğinin ısırması sonucu enfekte olduğu düşünülüyor. Ölümden önce hastada beyin komplikasyonları gözlemlendi ve bu komplikasyonların Şamonda virüsüyle bağlantılı olabileceği belirtildi.
DSÖ VE ECDC İNCELEME BAŞLATTI
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ile Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC), virüsün hastanın ölümüne doğrudan neden olup olmadığını araştırıyor. Henüz kesin bir sonuç açıklanmadı.
Fransa Sağlık Bakanlığı ise mevcut bilgiler çerçevesinde kamu sağlığı açısından herhangi bir risk bulunmadığını açıkladı. Ancak virüsün ilk kez bir insanda görülmesi, bilim dünyasında tür atlama kapasitesine ilişkin yeni soruları da beraberinde getiriyor.
VİRÜSÜN TÜR ATLAMASI NE ANLAMA GELİYOR?
Bir virüsün hayvanlardan insana geçmesi, epidemiyolojide "zoonotik bulaş" olarak adlandırılıyor. Bu durum her zaman salgına dönüşmez ancak yakın takip gerektirir. Özellikle bağışıklık sistemi zayıf bireylerde bu tür virüslerin daha ağır seyretme ihtimali bulunuyor.
Şamonda virüsünün sağlıklı bireylerde nasıl bir etki göstereceği henüz bilinmiyor. Fransa'daki vakanın bağışıklığı baskılanmış bir hastada ortaya çıkmış olması, virüsün genel popülasyondaki etkisini değerlendirmeyi zorlaştırıyor.
Şu an için virüsün insandan insana bulaştığına dair herhangi bir kanıt yok. Ancak uluslararası sağlık otoritelerinin vakayı yakından izlemesi, konunun ciddiye alındığını gösteriyor.
