Gusül veya abdest alırken sık sık şüpheye düşen, ibadetinin geçerli olup olmadığı konusunda kararsızlık yaşayan kişiler için önemli bir açıklama yapıldı. İşte o açıklama!
Din İşleri Yüksek Kurulu'nun verileri ışığında, abdest ve gusül sırasında yaşanan vesvese (kuruntu) haliyle başa çıkma yöntemlerini paylaşıyoruz.
Vesvese Nedir, Nasıl Ortaya Çıkar?
Vesvese; kişinin çeşitli sebeplerle yaşadığı kararsızlık, şüphe ve kuruntu hâli olarak tanımlanıyor.
Bu durum çoğu zaman, abdestin veya guslün alınıp alınmadığı, eksik olup olmadığı ya da bozulup bozulmadığı yönündeki tereddütlerle kendini gösteriyor.
Abdest ve Guslü Tekrar Etmek Gerekir mi?
Kurulun açıklamasına göre, gusül veya abdest alan bir kişinin yalnızca vesvese sebebiyle bu ibadetleri tekrar etmesi gerekmez. Aksine, bu tür şüphelere itibar edilmemesi gerektiği ifade ediliyor.
“Gusül veya abdest alan kişinin vesvese sebebi ile gusül ve abdestini tekrarlaması gerekmez. Kişi bu tür vesveselere itibar etmemelidir.”
Vesveseden Kurtulmak İçin Ne Yapılmalı?
Din İşleri Yüksek Kurulu, vesveseye kapılan kişilerin içine doğan şüphe ve tereddütlerin asılsız olduğunu kendilerine telkin etmelerini tavsiye ediyor. Gerekli görülmesi hâlinde psikolojik destek alınabileceği de belirtiliyor.
Bizim tüm ibadetlerde örneğimiz Peygamberimiz Hz. Muhammed'dir (sav). Sünnete uygun abdest alıp ibadet ettiğimizde şüphe ve tereddüte yer kalmaz.
Bu tür rahatsızlığı olanlar, şüpheye düştükleri abdest ve ibadet esnasında bir bilenin gözetiminde uygulama yaparak vesvese ve şüphelerinin yersiz olduğunu şahitlendirebilirler.
Abdest ve Gusülde Vesveseyle Mücadele Rehberi
Vesvese, kişinin zihninde oluşan asılsız şüpheler ve kararsızlıklar bütünüdür. İbadetlerin geçerliliği konusunda yaşanan bu tereddütlere karşı izlenmesi gereken adımlar şunlardır:
-
İtibara Almamak Esastır: Abdest veya gusül alırken "Acaba bir yerim kuru kaldı mı?" veya "Abdestim bozuldu mu?" gibi bir şüpheye düşüldüğünde, bu hisse önem verilmemelidir. İslam hukukundaki genel kaideye göre; "Yakin (kesin bilgi), şüphe ile zail olmaz." Yani kesin olan abdestli olma hali, sonradan gelen bir şüphe ile bozulmuş sayılmaz.
-
Tekrardan Kaçınmak: Vesvese sebebiyle abdesti veya guslü baştan almak gerekmez. Aksine, ibadeti sürekli tekrarlamak vesvesenin kronikleşmesine ve kişinin ibadetten soğumasına neden olabilir.
-
Kendi Kendine Telkin: Kişi, yaşadığı tereddüdün asılsız olduğunu, bunun sadece bir kuruntudan ibaret olduğunu kendine hatırlatmalıdır. Şüpheye düştüğü an, "Ben bu ibadeti tamamladım" diyerek süreci sonlandırmalıdır.
-
Manevi Destek (Dua ve Sureler): Vesvese anında zihni sakinleştirmek ve manevi güç toplamak adına Felak ve Nâs sureleri, anlamları üzerine derinlemesine düşünülerek okunmalıdır. Bu sureler sığınma ve korunma temalıdır.
-
Psikolojik Yardım Almak: Eğer bu durum günlük hayatı aksatacak seviyeye gelmişse (Obsesif Kompulsif Bozukluk belirtileri gösteriyorsa), uzman bir psikolog veya psikiyatristten profesyonel destek alınması tavsiye edilir.
Bilimsel Yaklaşımlar Işığında Abdest ve Vesvese
Din İşleri Yüksek Kurulu’nun görüşlerine ek olarak, bu konudaki psikolojik ve ilmi araştırmalar şu sonuçları ortaya koymaktadır:
-
Fıkhi Kolaylıklar: Fıkıh alimleri, vesveseli kişi için "ruhsat" yollarını göstermiştir. Örneğin, abdest aldığını bilen ama bozulup bozulmadığında şüphe eden kişi abdestli sayılır. Gusülde ise, bir yerin yıkanıp yıkanmadığında ilk kez şüphe ediliyorsa yıkanır; ancak bu durum bir alışkanlık (vesvese) haline gelmişse, kişi o bölgeyi yıkanmış kabul ederek devam etmelidir.
-
Aşırı Su İsrafı Uyarısı: Vesvese genellikle aşırı su tüketimine yol açar. Hadis-i şeriflerde "nehir kenarında bile olsanız suyu israf etmeyiniz" uyarısı, vesveseli kişilerin abdesti uzatarak su israf etmesinin önüne geçmek için de önemli bir dayanaktır.
-
Bilişsel Davranışçı Bakış Açısı: Modern psikoloji, dini vesveseleri genellikle OKB (Takıntı Hastalığı) kapsamında değerlendirir. "Maruz Bırakma ve Tepki Önleme" tekniği uygulanır. Yani kişi şüphe duysa bile o uzvunu tekrar yıkamaz ve o "eksiklik" hissiyle (kaygıyla) kalmayı öğrenir. Zamanla beyin bu şüphenin bir tehlike olmadığını anlar ve vesvese azalır.
-
Dikkati Odaklama: Yapılan araştırmalar, abdest alırken sıraya ve sünnetlere odaklanmanın (farkındalık/mindfulness), zihnin aradaki boşluklarda şüphe üretmesini engellediğini göstermektedir.
Bu bilgiler ışığında, vesveseye karşı en güçlü silahın "bilgi" ve "kararlılık" olduğu unutulmamalıdır.
ATB
İnanç haberleri için TIKLAYINIZ!
Astroloji ve Rüya haberleri için TIKLAYINIZ!
Kadın Aile haberleri için TIKLAYINIZ!
Kültür Sanat haberleri için TIKLAYINIZ!
