Türkiye’de yaklaşık 1 milyon kişinin epilepsiyle yaşadığı tahmin ediliyor. Ancak bu kişilerin önemli bir bölümü, hastalıkları nedeniyle iş bulma ve çalışma hayatını sürdürme konusunda çeşitli engellerle karşılaşıyor. Üstelik nöbetleri ilaçlarla kontrol altına alınabilen hastalar da iş hayatında önyargı ve bilgi eksikliği nedeniyle fırsat eşitsizliği yaşayabiliyor. Uzmanlara göre epilepsi, tek başına çalışmaya engel değil. Asıl sorun ise toplumdaki yanlış inanışlar ve işverenlerin yeterince bilgi sahibi olmaması.
Türkiye’de Yaklaşık 1 Milyon Kişi Epilepsiyle Yaşıyor
Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin elektriksel faaliyetlerinde meydana gelen ani ve olağan dışı değişiklikler sonucunda ortaya çıkan kronik bir nörolojik hastalık. Halk arasında sara olarak da bilinen bu rahatsızlık, farklı şekillerde görülebiliyor.
Bazı hastalarda nöbetler sırasında bilinç kaybı ve kasılma yaşanırken bazı kişilerde kısa süreli dalma, istemsiz hareketler veya farklı duyusal belirtiler ortaya çıkabiliyor. Nöbetlerin türü ve sıklığı kişiden kişiye değişiyor.
Dünya genelinde yaklaşık 50-65 milyon kişinin epilepsiyle yaşadığı tahmin ediliyor. Türkiye'deki hasta sayısının ise 700 bin ile 1 milyon arasında olduğu belirtiliyor.
Epilepsi hastalarının önemli bir bölümünde nöbetler ilaç tedavisiyle kontrol altına alınabiliyor. Bu nedenle hastalık, kişinin günlük yaşamını ve çalışma hayatını mutlaka sürdüremeyeceği anlamına gelmiyor.
Epilepsi Hastaları İş Hayatında Önyargılarla Karşılaşıyor
Epilepsiyle yaşayan kişilerin karşılaştığı en önemli sorunlardan biri istihdam. Paylaşılan araştırma verilerine göre Türkiye'de epilepsi hastalarının yalnızca yüzde 26,7'si aktif olarak çalışıyor. İşsizlik oranının genel nüfusa kıyasla 7 kat daha yüksek olduğu belirtiliyor.
Aynı araştırmada hastaların yüzde 38,8'inin daha önce hiç çalışmadığı, yüzde 64,5'inin ise en az iki kez iş değiştirdiği aktarılıyor. Özellikle sık nöbet geçirenler, eğitim seviyesi düşük olanlar ve kadınlar iş bulma konusunda daha fazla zorluk yaşayabiliyor.
İşverenlerin hastalık hakkındaki bilgi eksikliği, nöbet geçirme ihtimaline yönelik endişeler ve yanlış değerlendirmeler, epilepsi hastalarının işe alınmasını zorlaştırabiliyor. Oysa nöbetleri kontrol altında olan birçok kişi, uygun koşullarda diğer çalışanlar gibi görevlerini yerine getirebiliyor.
Epilepsi Her İşte Çalışmaya Engel Değil
Epilepsi hastalarının yapabileceği işler, hastalığın türüne, nöbetlerin sıklığına ve kişinin genel sağlık durumuna göre değişiyor. Bu nedenle bütün hastalar için aynı çalışma koşullarını belirlemek doğru değil.
Örneğin nöbetleri uzun süredir kontrol altında olan bir kişi ofis ortamında, eğitim alanında veya farklı meslek gruplarında rahatlıkla çalışabilir. Ancak yüksekte çalışma, ağır makineler kullanma, tehlikeli ekipmanlarla görev yapma veya araç kullanma gibi alanlarda kişiye özel değerlendirme yapılması gerekebilir.
Burada önemli olan, hastalığı bulunan herkesi çalışma hayatının dışında bırakmak yerine kişinin sağlık durumuna ve işin risklerine uygun koşulları belirlemek.
Epilepsi Hastalarının Çalışması Herkes İçin Kazanç Sağlıyor
Epilepsi hastalarının iş hayatına katılması yalnızca ekonomik açıdan değil, sosyal yaşam bakımından da önemli sonuçlar doğuruyor.
Düzenli bir işte çalışmak kişinin maddi bağımsızlığını güçlendirirken özgüvenini ve toplumsal yaşama katılımını da artırabiliyor. İşsizliğin yol açabileceği yalnızlık, sosyal dışlanma ve psikolojik sorunların azaltılmasına da katkı sağlayabiliyor.
Aileler açısından ekonomik ve duygusal yükün hafiflemesi, işverenler açısından ise daha kapsayıcı bir çalışma ortamının oluşması mümkün oluyor. Toplum genelinde de üretkenliğin artması ve fırsat eşitliğinin güçlenmesi sağlanabiliyor.
İşverenlere Ve Topluma Önemli Görevler Düşüyor
Uzmanlara göre epilepsi hastalarının çalışma hayatında daha fazla yer alabilmesi için öncelikle hastalık hakkındaki yanlış bilgilerin giderilmesi gerekiyor.
İşverenlerin epilepsi konusunda bilinçlendirilmesi, çalışanların ihtiyaçlarına uygun düzenlemelerin yapılması ve hastaların hakları konusunda bilgilendirilmesi önem taşıyor. Ayrıca nöbet durumunda nasıl müdahale edilmesi gerektiğinin bilinmesi, iş yerlerinde güvenliğin sağlanmasına yardımcı olabilir.
Epilepsinin bulaşıcı olmadığı ve her hastada aynı şekilde seyretmediği de unutulmamalı. Hastalık nedeniyle kişilerin yetenekleri ve mesleki yeterlilikleri göz ardı edilmemeli.
Epilepsi, birçok kişi için çalışmaya ve üretmeye engel değil. İş hayatında fırsat eşitliğinin sağlanması için hastalığa yönelik korku ve önyargıların yerini doğru bilginin alması gerekiyor.
