Emeklilik sisteminde yıllardır tartışılan “daha fazla çalışınca emekli aylığı neden düşebiliyor?” sorunu yeniden gündeme geldi. 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’da sosyal güvenlik sisteminde hakkaniyetin güçlendirilmesi ve çalışma hayatının teşvik edilmesine yönelik hedefler yer aldı.
Ancak önemli bir ayrıntı var: Henüz yürürlüğe girmiş yeni bir emekli maaşı hesaplama sistemi bulunmuyor. Gündemde olan değişiklikler, OVP’deki hedefler ve uzman değerlendirmeleri kapsamında tartışılıyor.
Mevcut Sistemde Neden Maaş Farkı Oluşuyor
Emekli aylığı hesaplanırken kişinin sigorta başlangıcı, çalışma dönemleri, prime esas kazançları ve aylık bağlama oranları gibi birçok unsur dikkate alınıyor.
Özellikle farklı dönemlerde yapılan yasal değişiklikler nedeniyle emeklilik hesabında üç ayrı dönemin kuralları etkili olabiliyor. Bu dönemlerde aylık bağlama oranları ve büyüme verilerinin hesaba katılma şekilleri farklılık gösteriyor.
Bu nedenle bazı çalışanlarda, emeklilik hakkı kazanıldıktan sonra çalışmaya devam etmek beklenenin aksine emekli aylığı açısından avantajlı olmayabiliyor.
Çok Çalışana Daha Yüksek Emekli Maaşı Gündemde
OVP kapsamında emeklilik sisteminin yeniden ele alınması ve insanların çalışma hayatında daha uzun süre kalmasını teşvik edecek düzenlemelerin değerlendirilmesi öngörülüyor.
Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş'ın değerlendirmesine göre gündeme gelebilecek modellerden biri, 25 yıldan sonraki çalışma süreleri için aylık bağlama oranında ilave artış yapılması.Böyle bir sistem hayata geçerse daha uzun süre çalışanların emekli aylığının artırılması hedeflenebilir.
Henüz Kesinleşmiş Bir Düzenleme Yok
Burada çalışanların dikkat etmesi gereken en önemli nokta, söz konusu değişikliklerin şu an için plan ve öneri aşamasında olması.
Yani mevcut kurallar değişmiş değil. Yeni bir kanun çıkarılmadığı veya ilgili mevzuat değiştirilmediği sürece emekli aylığı hesaplamaları mevcut sistem üzerinden yapılmaya devam edecek.
Yeni düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde amaç, çalışanların “Biraz daha çalışırsam emekli maaşım düşer mi?” endişesini azaltmak ve daha uzun süre kayıtlı çalışmayı teşvik etmek olacak.
