Danıştay 8. Dairesi, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, özel eğitim okulları ve özel eğitim sınıflarında kamera kullanımını tümüyle yasaklayan düzenlemenin iptaline karar verdi. Karar, özel gereksinimli öğrencilerin güvenliğinin sağlanması amacıyla hukuk mücadelesi yürüten aileler ve dernekler tarafından önemli bir kazanım olarak değerlendirildi.
Kabul, Eşitlik, Dahil Olma, İstihdam Otizm Derneği ile İnegöl Otizm Dayanışma Derneği tarafından yürütülen süreçte, özel gereksinimli çocukların şiddet, ihmal ve istismardan korunması talep edildi.
Başvurular Yargı Sürecine Taşındı
Dernekler, ilk olarak Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi üzerinden başvuruda bulundu. Daha sonra Kamu Denetçiliği Kurumu nezdinde sürdürülen girişimlerin ardından konu yargıya taşındı.
Danıştay 8. Dairesi, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nde bulunan ve dersliklerde görüntü kaydı alınmasını tamamen yasaklayan hükmü özel eğitim alanı bakımından inceledi.
Daire, söz konusu düzenlemenin özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, özel eğitim okulları ve özel eğitim sınıfları yönünden iptaline oybirliğiyle karar verdi.
Çocukların Kendini İfade Etmekte Zorlanmasına Dikkat Çekildi
Özel gereksinimli öğrencilerin eğitim gördükleri kurumlarda yaşadıklarını ailelerine her zaman aktaramaması, uzun süredir ailelerin dile getirdiği başlıca endişeler arasında bulunuyordu.
Özellikle sözel iletişim kurmakta güçlük yaşayan çocuklar açısından sınıf içindeki güvenliğin nasıl sağlanacağı tartışmaların merkezinde yer aldı.
Aileler ve hak savunucuları, kontrollü kamera kullanımının çocukların beden bütünlüğünün korunmasına katkı sağlayabileceğini ve olası şiddet ya da istismar iddialarının aydınlatılmasını kolaylaştırabileceğini savundu.
Kişisel Veriler ile Çocuk Güvenliği Arasındaki Denge Vurgulandı
Danıştay kararında, özel gereksinimli kişilerin kendilerini ifade etmekte yaşayabilecekleri güçlükler ile beden bütünlüklerinin korunması ihtiyacının birlikte değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
Mahkeme, kişisel verilerin korunması gerekçesiyle getirilen kapsamlı yasağın, özel eğitim alanının kendine özgü koşullarını yeterince gözetmediği sonucuna vardı.
Kararda, görüntü kaydını bütünüyle engelleyen bir yasak yerine açık rıza ve hukuki güvenceler çerçevesinde düzenleme yapılabileceğine işaret edildi.
Kamera Kullanımı Sınırsız Olmayacak
Karar, özel eğitim kurumlarının bütün dersliklerinde doğrudan ve koşulsuz biçimde kamera kullanılabileceği anlamına gelmiyor.
Yeni düzenlemede çocukların güvenliği kadar kişisel verilerin korunması, görüntülere erişim yetkisi, kayıtların saklanma süresi ve ailelerin açık rızası gibi konuların da belirlenmesi bekleniyor.
Uygulamanın kapsamı ve şartları, Milli Eğitim Bakanlığının yapacağı yönetmelik değişikliğinin ardından netlik kazanacak.
Milli Eğitim Bakanlığı İçin Yasal Süre Başladı
Danıştay kararının KEDİ Otizm Derneği’ne 26 Haziran 2026’da, İnegöl Otizm Dayanışma Derneği’ne ise 29 Haziran 2026’da tebliğ edildiği bildirildi.
Tebliğ işleminin ardından Milli Eğitim Bakanlığı açısından kararın uygulanmasına yönelik 30 günlük yasal süreç başladı.
Anayasa’nın 138’inci maddesi ile İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesi uyarınca idarenin mahkeme kararlarının gereğini yerine getirmesi gerekiyor.
Dernekler Yönetmelik Değişikliğini Takip Edecek
KEDİ Otizm Derneği ile İnegöl Otizm Dayanışma Derneği, kararın ardından yönetmelikte yapılacak değişikliğin takipçisi olacaklarını açıkladı.
Derneklerin, Milli Eğitim Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğüne yazılı başvuruda bulunacağı belirtildi.
KEDİ Otizm Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Serap Dikmen, kararın yalnızca iki derneğin değil, süreç boyunca mücadele eden aileler ve hak savunucularının ortak kazanımı olduğunu söyledi.
Dikmen, hazırlanacak başvuru dilekçesinin ilgili paydaşlarla paylaşılacağını ve yasal süre içinde gerekli adımların atılmaması halinde başvuru sürecinin genişletileceğini ifade etti.
