Çocuklarda boyunda, koltuk altında ya da kasık bölgesinde ele gelen şişlikler, anne babaları doğal olarak endişelendirir. Çoğu zaman bu şişlikler, vücudun mikroplarla savaşırken verdiği normal bir bağışıklık tepkisidir. Ancak bazı durumlarda lenf bezlerindeki büyüme daha dikkatli takip gerektirebilir. Peki lenf bezleri neden büyür, hangi belirtiler tehlike sinyali verir?
Lenf Bezleri Ne İşe Yarar?
Lenf bezleri, bağışıklık sisteminin adeta kontrol noktalarıdır. Vücuda giren bakteri ve virüslerle burada mücadele edilir. Bu nedenle özellikle çocukluk çağında, bağışıklık sistemi sık çalıştığı için lenf bezlerinin zaman zaman büyümesi oldukça yaygındır.
Tıpta lenf bezlerinin normalden büyük hale gelmesine lenfadenopati denir. Bu büyüme tek bir bölgede olabileceği gibi, vücudun birden fazla yerinde de görülebilir.
Lenf Bezi Şişliğinin En Yaygın Nedeni Enfeksiyonlardır
Çocuklarda lenf bezi büyümesinin en sık nedeni enfeksiyonlardır. Özellikle:
- Üst solunum yolu enfeksiyonları
- Boğaz enfeksiyonları
- Viral hastalıklar
- Diş ve diş eti problemleri
bu duruma yol açabilir.
Enfeksiyona bağlı şişliklerde lenf bezleri genellikle:
- Ağrılıdır
- Dokununca hassasiyet olur
- Üzerinde kızarıklık ve sıcaklık hissedilebilir
Ateş, halsizlik, boğaz ağrısı gibi belirtiler de tabloya eşlik edebilir.
Vücudun farklı bölgelerinde görülen lenf bezi büyümeleri, enfeksiyonun kaynağına göre değişir. Örneğin:
- Boğaz ve kulak enfeksiyonlarında boyun
- Kedi tırmığı sonrası koltuk altı
- Bez bölgesi enfeksiyonlarında kasık
- Mide ve bağırsak sorunlarında karın içi lenf bezleri etkilenebilir
Lenf Bezi Büyümesi Her Zaman Tehlikeli mi?
Hayır. Çocukların büyük bir kısmında görülen lenf bezi şişlikleri iyi huyludur ve haftalar içinde kendiliğinden küçülür. Ancak nadir de olsa bazı ciddi hastalıkların belirtisi olabilir.
Hangi Durumlarda Daha Dikkatli Olunmalı?
Lenf bezinin özellikleri burada çok önemlidir. Aşağıdaki durumlarda mutlaka doktora başvurulmalıdır:
- Lenf bezinin kısa sürede hızla büyümesi
- 5–6 haftadan uzun süredir küçülmemesi
- Sert, ağrısız ve hareketsiz olması
- Ateş, kilo kaybı ve gece terlemesiyle birlikte görülmesi
Bu belirtiler bazı kan hastalıkları ve lenf sistemiyle ilgili ciddi rahatsızlıklarda da ortaya çıkabilir.
Kanser Şüphesi Ne Zaman Gündeme Gelir?
Çocukluk çağı kanserlerinde lenf bezi büyümesi nadir görülse de tamamen göz ardı edilmemelidir. Özellikle şu belirtiler varsa dikkatli olunmalıdır:
- Nedeni açıklanamayan uzun süreli ateş
- Belirgin iştahsızlık ve halsizlik
- Gece pijamayı ıslatacak kadar terleme
- Vücutta morluklar veya kanamalar
Bu tür durumlarda yapılan kan testleri ve gerekirse ileri tetkikler, tanı açısından yol gösterici olur.
Aşılar ve İlaçlar Lenf Bezini Büyütür mü?
Evet, bazı aşılar ve ilaçlar geçici olarak lenf bezlerinde büyümeye neden olabilir. Özellikle bazı aşılar sonrası koltuk altı ya da boyun bölgesinde şişlik fark edilebilir. Çoğu zaman bu durum kendiliğinden düzelir, ancak takip edilmesi önemlidir.
Tanı Süreci Nasıl İlerler?
Doktor muayenesinde lenf bezinin:
- Yeri
- Boyutu
- Sertliği
- Hareketli olup olmadığı
değerlendirilir. Çocuklarda boyun, koltuk altı ve kasıkta küçük lenf bezlerinin ele gelmesi çoğu zaman normal kabul edilir. Ancak genellikle 2–2,5 cm’den büyük lenf bezleri daha yakından incelenir.
Gerekli görülürse:
- Kan tahlilleri
- Ultrason
- İleri görüntüleme yöntemleri
- Nadiren biyopsi
uygulanabilir.
Aileler Nelere Dikkat Etmeli?
- Lenf bezini sürekli sıkmak ve kontrol etmekten kaçının
- Şişliğin zaman içindeki değişimini gözlemleyin
- Kendi kendinize ilaç vermeyin
- Şüpheli durumlarda vakit kaybetmeden doktora başvurun
Unutulmamalıdır ki çocuklarda lenf bezi büyümesi çoğu zaman masumdur, ancak doğru zamanda yapılan değerlendirme hem aileyi rahatlatır hem de olası riskleri erkenden ortaya çıkarır.
