Denizlerin en dikkat çekici canlılarından biri olan denizyıldızı, görünümü kadar yaşam biçimiyle de merak uyandırıyor.
Balık sanılan ancak bambaşka bir canlı grubu içinde yer alan denizyıldızları; beslenme şekilleri, hareket kabiliyetleri ve yenilenme yetenekleriyle doğanın en ilginç canlıları arasında gösteriliyor.
İşte denizyıldızları hakkında bilinmesi gereken tüm detaylar…
Denizyıldızı Nedir?
Denizyıldızı, omurgasız bir deniz canlısıdır. Bilimsel sınıflandırmada “derisi dikenliler” grubunda yer alır. Balık değildir ve yalnızca denizlerde yaşar. Genellikle deniz tabanında bulunan denizyıldızları, yıldız şeklindeki vücut yapılarıyla tanınır.
Denizyıldızları, Echinodermata (Derisi Dikenliler) şubesine ait, omurgasız deniz canlılarıdır. Bilimsel olarak balık değillerdir; ne pulları ne de yüzgeçleri vardır.
Denizyıldızının Özellikleri Nelerdir?
Temel Yapısal Özellikleri
Denizyıldızlarının vücudu sert ve kireçli bir iç iskeletle çevrilidir. Derileri dikenli veya pütürlüdür. En dikkat çekici özelliklerinden biri, kopan kollarını zamanla yeniden oluşturabilmeleridir.
-
Rejenerasyon: En bilinen özellikleri kopan kollarını yeniden üretebilmeleridir. Hatta bazı türlerde, kopan bir koldan tamamen yeni bir denizyıldızı oluşabilir.
-
Kan Yerine Su: Vücutlarında kan yerine deniz suyunu pompalayan bir su-damar sistemi bulunur.
Denizyıldızı Çeşitleri
Dünya genelinde 2 binden fazla denizyıldızı türü bulunur. En bilinen türler arasında kırmızı denizyıldızı, mavi denizyıldızı, dikenli denizyıldızı ve güneş denizyıldızı yer alır.
Dünya genelinde yaklaşık 2.000 farklı türü bulunur. "Güneş yıldızı" gibi çok kollu türlerden, klasik beş kollu türlere kadar çok çeşitlidirler.
Denizyıldızı Hangi Denizlerde Yaşar?
Denizyıldızları yalnızca tuzlu sularda yaşar. Akdeniz, Ege Denizi, Karadeniz, Atlantik, Hint ve Pasifik okyanuslarında yaygın olarak görülür. Özellikle kayalık, mercanlı ve kumlu deniz tabanlarını tercih ederler.
Dünyadaki tüm okyanuslarda bulunurlar. Tropikal sıcak denizlerden, kutup bölgelerinin dondurucu sularına kadar her yerde yaşayabilirler. Sadece tuzlu sularda yaşarlar; tatlı suda barınamazlar.
Denizyıldızı Ne Yer, Nasıl Beslenir?
Denizyıldızları etçil canlılardır. Midye, istiridye, deniz salyangozları ve küçük deniz canlılarıyla beslenirler. Beslenme sırasında midelerini ağızlarından dışarı çıkararak avlarını vücut dışında sindirmeleri en sıra dışı özelliklerinden biridir.
Denizyıldızları etçildir. Genellikle istiridye, midye ve küçük balıklarla beslenirler. İlginç bir yöntemleri vardır: Midye kabuğunu kollarıyla aralayıp midelerini vücutlarının dışına çıkararak avlarının içine sokarlar ve sindirimi dışarıda başlatırlar.
Denizyıldızları, midelerini avlarının içine doğru çıkararak sindirimi vücut dışında gerçekleştiren nadir canlılar arasında yer alır.
Denizyıldızı Yenilir mi?
Denizyıldızı Türkiye’de tüketilmez ve Türk mutfağında yeri yoktur. Bazı Asya ülkelerinde sınırlı kültürel tüketim görülse de yaygın değildir. Besin değeri düşük olduğu için gıda olarak önerilmez.
Genel olarak denizyıldızı mutfak kültürlerinde yaygın bir besin değildir. Çoğu türün derisi sert, kireçli ve lezzetsizdir. Ancak Çin gibi bazı Asya ülkelerinde sokak lezzeti olarak kızartılıp satıldığı görülür.
Denizyıldızına Deniz Balığı Demek Doğru mu?
Denizyıldızına “deniz balığı” demek yanlıştır. Denizyıldızları omurgasızdır, solungaçları yoktur ve yüzerek değil sürünerek hareket eder. Bu yönleriyle balıklardan tamamen ayrılır.
Balıklar solungaçlı, pullu ve omurgalı canlılardır. Denizyıldızları ise omurgasızdır ve anatomik olarak balıklarla hiçbir ortak özellikleri yoktur. Bu yüzden bilimsel olarak "sea star" (deniz yıldızı) ismi, "starfish" (yıldız balığı) ismine tercih edilir.
Denizyıldızları Nasıl Hareket Eder?
Denizyıldızları kollarının alt kısmında bulunan binlerce tüp ayak sayesinde hareket eder. Bu ayaklar yardımıyla deniz tabanında yavaş ancak güçlü bir şekilde ilerlerler.
Kollarının altındaki binlerce küçük tüp ayak sayesinde hareket ederler. Bu ayaklar vantuz gibi çalışır.
Denizyıldızı Nasıl Ölür?
Denizyıldızları ani sıcaklık değişimleri, su kirliliği, oksijen azalması ve tuzluluk dengesinin bozulması nedeniyle ölebilir. Sudan çıkarıldıklarında ise kısa sürede yaşamlarını yitirirler.
Genellikle avcılar (büyük balıklar, martılar), hastalıklar veya su kirliliği nedeniyle ölürler. Sudan uzun süre uzak kalmak (kurumak) onlar için ölümcüldür.
Denizyıldızı Kaç Kolludur?
En yaygın denizyıldızı türleri 5 kolludur. Ancak bazı türlerde 10, 20 hatta 40’a kadar kol bulunabilir. Kol sayısı türden türe değişiklik gösterir.
Denizyıldızının Ağzı ve Gözleri Var mı?
Denizyıldızlarının ağzı vücudunun alt kısmında yer alır. Her kolun ucunda ise ışığı algılayan basit göz noktaları bulunur. Bu gözler net görüntü sağlamaz, yalnızca ışık ve karanlık ayrımını yapar.
-
Ağız: Vücutlarının tam ortasında, alt kısımda yer alır.
-
Göz: Her kolunun ucunda "göz lekesi" adı verilen ışığa duyarlı yapılar vardır. Görüntü seçemezler ama aydınlık ve karanlığı ayırt edebilirler.
Denizyıldızı Zehirli mi?
Denizyıldızlarının büyük bölümü zehirli değildir. Ancak bazı türler hafif toksinler içerebilir. İnsanlar için ölümcül değildir fakat uzun süreli temas ciltte tahrişe yol açabilir.
Çoğu tür zararsızdır ancak bazıları (örneğin Dikenli Taç denizyıldızı) zehirli dikenlere sahiptir. Bu dikenler insan derisine temas ettiğinde şiddetli ağrı ve mide bulantısına yol açabilir.
Denizyıldızının Sağlığa Faydası Var mı ?
Denizyıldızları gıda olarak tüketilmez. Ancak bazı türleri, hücre yenilenmesi ve bağışıklık sistemi üzerine yapılan bilimsel araştırmalarda incelenmektedir. Geleneksel tıpta ya da evsel ilaç yapımında kullanımı yoktur.
olarak sağlık faydaları çok kısıtlıdır. Ancak tıbbi araştırmalarda, vücut yüzeylerindeki yapışkan maddelerin iltihaplı hastalıkların (artrit gibi) tedavisinde kullanılabileceği üzerine çalışmalar yapılmaktadır.
Denizyıldızı Hakkında İlginç Bilgiler
Antik çağlarda denizyıldızları deniz tanrılarının sembolü olarak kabul edilmiştir. Orta Çağ’da denizciler için uğur getirdiğine inanılmıştır.
Kopan kollarını yenileyebilmesi nedeniyle birçok kültürde sabır, direnç ve yeniden doğuşun simgesi olarak görülür.
Denizyıldızı, tarih boyunca birçok farklı anlam yüklenmiş bir semboldür:
-
Hristiyanlık: Meryem Ana’nın bir sembolü (Stella Maris - Denizlerin Yıldızı) olarak kabul edilir ve fırtınalı sularda koruyucu bir güç olduğuna inanılır.
-
Mısır Mitolojisi: Tanrıça İsis ile ilişkilendirilmiş, sadakat ve sonsuz sevginin sembolü sayılmıştır.
-
Denizci Efsaneleri: Denizciler için denizyıldızı, güvenli limana dönüşün ve yol gösterici bir ışığın işaretidir.
-
Antik Yunan’da deniz tanrılarının sembolü sayılırdı
-
Orta Çağ’da denizcilere uğur getirdiğine inanılırdı
-
Bazı kültürlerde yeniden doğuş ve sabır simgesidir
-
Kolu kopsa bile yaşaması, direnç ve yenilenmenin sembolü kabul edilir
-
Modern sanatta ve takılarda doğa ve deniz ruhunu temsil eder. ATB
Deniz Yıldızının Öyküsünü Okumak İçin TIKLAYINIZ!
İnanç haberleri için TIKLAYINIZ!
Astroloji ve Rüya haberleri için TIKLAYINIZ!
Kadın Aile haberleri için TIKLAYINIZ!
Kültür Sanat haberleri için TIKLAYINIZ!
