Uluslararası referans fiyat olan Brent ham petrolü ile ABD tipi ham petrol WTI, ABD’de gece işlemlerinde yüzde 25’ten fazla artış gösterdi. Çatışmaların başlamasından bu yana Brent petrolü yüzde 50’den, WTI ise yüzde 60’tan fazla değer kazandı.
Küresel piyasalarda sert dalgalanma
Petrol fiyatlarındaki hızlı yükseliş küresel borsalarda da baskı yarattı. ABD vadeli endekslerinde düşüş görüldü.
-
S&P 500 vadeli kontratları yaklaşık %1,5 geriledi
-
Nasdaq 100 vadeli kontratları %1,5 düşüş yaşadı
-
Dow Jones Industrial Average vadeli kontratları ise yaklaşık %2 kayıp verdi
Uzmanlar, enerji fiyatlarındaki hızlı artışın küresel enflasyon ve büyüme üzerinde baskı oluşturabileceğini belirtiyor.
İran krizi petrolü yükseltti
Petrol fiyatlarındaki sıçramanın en önemli nedeni, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik hava saldırıları başlatması ve İran’ın sert karşılık vermesi oldu.
Saldırılar sırasında İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in hayatını kaybetmesi sonrası bölgede gerilim daha da tırmandı. Bu gelişmeler petrol piyasasında büyük bir arz endişesi yarattı.
Hürmüz Boğazı krizi
Çatışmaların enerji piyasalarına en büyük etkisi ise Hürmüz Boğazı’ndan geçen tanker trafiğinin durma noktasına gelmesi oldu.
Basra Körfezi’ni dünya pazarlarına bağlayan bu stratejik geçitten:
-
Günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol geçiyor
-
Bu miktar dünya deniz taşımacılığıyla yapılan petrol sevkiyatının yaklaşık beşte birine denk geliyor
Enerji veri şirketi Vortexa’ya göre yaklaşık 16 milyon varil petrol, boğazın gerisinde kalarak küresel piyasalara ulaşamıyor.
Petrol 150 doları görebilir
Macquarie stratejisti Vikas Dwivedi, Hürmüz Boğazı’nın uzun süre kapalı kalmasının çok daha büyük bir fiyat şokuna yol açabileceğini belirtti.
Dwivedi, yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:
“Boğazın birkaç hafta kapalı kalması, petrol fiyatlarını 150 doların üzerine taşıyabilecek bir domino etkisi yaratabilir.”
Brent petrol nedir?
Brent petrol, dünya petrol piyasasında fiyat belirlemede kullanılan en önemli ham petrol türlerinden biridir. Adını, İngiltere ile Norveç arasındaki Kuzey Denizi’ndeki Brent petrol sahasından alır. 🌍
Brent petrol, uluslararası petrol ticaretinde referans fiyat olarak kullanılır. Yani birçok ülkenin sattığı petrolün fiyatı Brent petrolüne göre belirlenir.
Brent petrolün özellikleri
-
Kuzey Denizi’nde çıkarılır.
-
Orta derecede hafif ve düşük kükürtlü bir ham petroldür.
-
Bu nedenle rafinerilerde işlenmesi daha kolaydır.
-
Dünya petrol ticaretinin yaklaşık %60-65’i Brent fiyatına göre belirlenir.
Brent petrol neden önemli?
Brent petrol fiyatı arttığında veya düştüğünde bu durum:
-
Akaryakıt fiyatlarını (benzin, motorin)
-
Enerji maliyetlerini
-
Enflasyonu
-
Küresel ekonomiyi
doğrudan etkileyebilir.
Brent ile WTI arasındaki fark
Petrol haberlerinde sıkça WTI petrol de geçer.
| Petrol Türü | Çıkarıldığı Yer | Kullanım |
|---|---|---|
| Brent | Kuzey Denizi | Avrupa, Afrika ve Orta Doğu petrol fiyatlarının referansı |
| WTI (West Texas Intermediate) | ABD | ABD petrol piyasasının referansı |
Kısacası Brent petrol, dünya enerji piyasasında fiyatların belirlenmesinde en çok kullanılan petrol türlerinden biridir.




