Anne veya babanın hayattayken mallarını mirasçıları arasında paylaştırması, vefatın ardından bu taksime uyulmasını zorunlu kılar mı?
Din İşleri Yüksek Kuruluna göre cevap, malların sağlığında bağışlanıp teslim edilmesine veya paylaşımın vasiyete bırakılmasına göre değişiyor.
Malın Teslim Edilmesi Paylaşımı Nasıl Etkiler?
Kurulun açıklamasına göre kişi hayattayken malı üzerinde dilediği gibi tasarrufta bulunabilir.
Malını satabilir, bağışlayabilir, vakfedebilir veya sadaka olarak verebilir.
Kabul Edilip Teslim Alınan Hibe Miras Paylaşımına Girmez
Anne veya baba, mallarının tamamını ya da bir bölümünü sağlığında hibe edebilir.
Bağış yapılan kişi hibeyi kabul edip malı teslim aldığında, söz konusu mal onun mülkiyetine geçer.
Bağış yapan kişinin vefatından sonra bu mallara miras hükümleri uygulanmaz.
Mallar Teslim Edilmediyse Vasiyete Uymak Zorunlu mu?
Anne veya baba, malları kime bırakacağını belirlemiş ancak bunları ilgili kişilere teslim etmeden vefatından sonra bu taksime göre paylaşılmasını vasiyet etmişse, mirasçılar bu vasiyete uymak zorunda değildir.
Kurul, cevabında Mevsılî’nin el-İhtiyâr adlı eserine dayanarak şu ifadeyi kullandı:
Şayet ebeveyn taksim yapmış fakat malları ilgililere teslim etmeden kendi yaptığı taksime göre bölüşülmesini vasiyet etmişse, bu vasiyete uyma zorunluluğu yoktur.
Mirasçılardan Biri Vasiyeti Kabul Etmezse Paylaşım Nasıl Yapılır?
Kurula göre mirasçılar, malları öncelikle miras hükümlerine göre bölüşmelidir. Mirasçıların tamamı rıza gösterirse anne veya babalarının vasiyetine göre de paylaşım yapabilirler.
Vasiyete göre paylaşımı kabul etmeyen bir veya birden fazla mirasçı varsa, bu kişiler önce miras hükümlerine göre paylarını alır. Diğer mirasçılar ise kalan malları vasiyete göre bölüşebilir.
Hibe (Bağış) Yoluyla Yapılan ve Teslim Edilen Taksimler
-
Hükmü: Kişi mülkiyetinde olan malı sağlığında özgürce satabilir, bağışlayabilir veya mülk olarak devredebilir. Eğer anne veya baba sağlığında mallarını çocuklarına hibe etmiş (bağışlamış), çocuklar da bunu kabul edip teslim almışsa (tapu devri yapılmış veya fiilen zilyetlik verilmişse), o mallar resmen ve fiilen alan kişilerin mülkiyetine geçer.
-
Sonucu: Vefat sonrasında bu mallar artık tereke (miras) havuzuna dahil edilmez. Dolayısıyla diğer varislerin bu mallar üzerinde yeniden miras hakkı iddia etmesi ve "bu taksime uymak zorunda değiliz" diyerek geri alması hukuken ve dinen mümkün değildir.
Sadece Vasiyet veya Paylaşım Planı Şeklinde Kalan Taksimler
-
Hükmü: Ebeveyn sağlığında çocuklarına sözlü veya yazılı bir taksim planı hazırlamış, ancak malların tapu devrini veya fiili teslimini gerçekleştirmemişse; bu durum hukuken bir "hibe" değil, vefat sonrası için yapılmış bir vasiyet hükmündedir.
-
Sonucu: Dini ölçülere göre, varislerin mirasçılık sıfatı ve payları vefatla birlikte kesinleştiği için, ölen kişinin bu tür tamamlanmamış paylaştırma vasiyetine uymak zorunluluğu yoktur.
Varislerin Hakları ve Paylaşım Süreci
-
Rıza Durumu: Varislerin tümü gönül rızasıyla (kendi aralarında anlaşarak) anne-babalarının bu vasiyetine veya taksim planına uymayı kabul ederse, paylaşım o şekilde yapılabilir; bunda bir sakınca yoktur.
-
İtiraz Eden Varis Olduğunda: Eğer varislerden biri bile bu taksime uymak istemezse ve yasal miras hükümlerine göre hakkını talep ederse, itiraz eden bu kişinin hakkı öncelikle İslami miras hukukundaki (ferâiz) payına göre verilir. Geri kalan diğer varisler ise kendi aralarında anlaşarak anne-babanın vasiyetine veya aralarındaki rızaya dayalı paylaşıma devam edebilirler. ATB
İnanç haberleri için TIKLAYINIZ!
Astroloji ve Rüya haberleri için TIKLAYINIZ!
Kadın Aile haberleri için TIKLAYINIZ!
Kültür Sanat haberleri için TIKLAYINIZ!
