Bel ve boyun fıtığı, günümüzde özellikle masa başında çalışanlar, uzun süre telefon kullananlar ve ağır yük kaldıran kişilerde sıkça görülen bir sağlık sorunu haline geldi. Pek çok kişi “Fıtık olduysam mutlaka ameliyat mı olmam gerekir?” sorusunun cevabını merak ediyor. Oysa modern tıp sayesinde artık birçok fıtık vakası ameliyata gerek kalmadan tedavi edilebiliyor.
Uzmanlara göre bel ve boyun fıtığı hastalarının büyük bir kısmı doğru yöntemlerle ameliyatsız şekilde iyileşebiliyor. Üstelik bu yöntemler hem daha hızlı iyileşme sağlıyor hem de hastaların günlük hayatlarına kısa sürede dönmesine yardımcı oluyor.
Fıtık Nasıl Oluşur?
Omurgamız, hareket etmemizi sağlayan ve yük taşıyan oldukça karmaşık bir yapıdan oluşur. Omurların arasında bulunan diskler ise adeta birer “yastık” görevi görür ve darbeleri emerek omurgayı korur.
Ancak yaş ilerledikçe, yanlış duruş, ağır yük kaldırma, hareketsiz yaşam tarzı veya uzun süre bilgisayar ve telefon kullanma gibi nedenlerle bu diskler zarar görebilir. Diskin dış kısmında oluşan yırtıklardan iç kısmındaki jel benzeri yapı dışarı taşar. İşte bu durum sinirlere baskı yaparak bel, boyun, kol veya bacaklara yayılan ağrılara neden olur.
Her Fıtık Ameliyat Gerektirir mi?
Toplumda yaygın bir yanlış inanış vardır: MR’da fıtık görülüyorsa ameliyat şarttır. Oysa bu doğru değildir.
Uzmanların verdiği bilgilere göre bel ve boyun fıtığı hastalarının yaklaşık %75–80’i ameliyata ihtiyaç duymadan tedavi edilebilir. Çünkü insan vücudu bazı fıtıkları zaman içinde kendiliğinden küçültme veya yok etme kapasitesine sahiptir.
Bağışıklık sistemi, sinire baskı yapan disk parçalarını zamanla parçalayarak ortadan kaldırabilir. Bu nedenle doktorlar çoğu zaman ameliyatı ilk seçenek olarak değil, son çare olarak değerlendirir.
Ameliyatın Zorunlu Olduğu Durumlar Var mı?
Her ne kadar çoğu fıtık ameliyatsız tedavi edilebilse de bazı durumlarda cerrahi müdahale kaçınılmaz olabilir. Özellikle şu belirtiler ortaya çıktığında acil müdahale gerekebilir:
- İdrar veya dışkı kontrolünün kaybedilmesi
- Bacaklarda ya da kollarda ciddi güç kaybı
- Yürümede ciddi denge problemleri
- Uzun süre geçmeyen ve yaşam kalitesini ciddi şekilde düşüren şiddetli ağrı
Bu tür durumlarda sinir hasarını önlemek için ameliyat gerekebilir.
Ameliyatsız Tedavi Kimler İçin Uygundur?
Ameliyatsız yöntemler özellikle şu hastalar için oldukça etkili olabilir:
- MR’da fıtık görülmesine rağmen felç veya ciddi sinir kaybı olmayanlar
- Uzun süredir ağrı yaşayan ancak ameliyat sınırına gelmemiş hastalar
- Genel anestezi alması riskli olan kişiler
- Genç ve metabolik olarak sağlıklı bireyler
Doktorlar hastanın şikayetlerini, görüntüleme sonuçlarını ve fiziksel muayenesini değerlendirerek en uygun tedavi yöntemini belirler.
Ameliyatsız Bel ve Boyun Fıtığı Tedavi Yöntemleri
Günümüzde kullanılan ameliyatsız yöntemler oldukça gelişmiş ve hedefe yönelik uygulamalardır. En sık kullanılan yöntemler şunlardır:
- Epidural Enjeksiyon
Sinir kökünde oluşan iltihap ve ödemi azaltmak için özel ilaçlar doğrudan ağrının olduğu bölgeye enjekte edilir. Bu işlem ağrının kısa sürede azalmasına yardımcı olabilir.
- Ozon Tedavisi
Disk içine verilen medikal ozon gazı, fıtığın küçülmesine yardımcı olabilir. Aynı zamanda dokuların kendini yenileme sürecini desteklediği düşünülmektedir.
- Radyofrekans Tedavisi
Ağrı sinyallerini ileten sinirlere radyo dalgaları verilerek ağrı iletimi azaltılabilir. Bu yöntem özellikle kronik ağrısı olan hastalarda tercih edilir.
- Lazer Nükleoplasti
Disk içine yerleştirilen ince bir lazer yardımıyla disk basıncı azaltılır. Böylece sinir üzerindeki baskı hafifler.
Ameliyatsız Tedavilerin Avantajları
Ameliyatsız yöntemlerin tercih edilmesinin birçok nedeni vardır:
- Hastanede uzun süre yatış gerektirmez
- Genel anestezi kullanılmaz
- İşlem sonrası iyileşme süresi oldukça kısadır
- Günlük hayata hızlı dönüş sağlanır
- Kas ve dokularda kesme işlemi olmadığı için kalıcı hasar oluşma riski düşüktür
Çoğu hasta işlemden birkaç saat sonra yürüyerek evine dönebilir.
Tedavi Sonrası Nelere Dikkat Edilmeli?
Tedaviden sonra hastaların omurga sağlığını koruması oldukça önemlidir. Bunun için:
- Düzenli egzersiz yapılmalı
- Uzun süre aynı pozisyonda oturulmamalı
- Ağırlık kaldırırken doğru teknik kullanılmalı
- Telefon ve bilgisayar kullanımında duruşa dikkat edilmeli
Bu önlemler fıtığın tekrar oluşma riskini azaltabilir.
