Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), gelir veya aylık alan kişilerin birikmiş prim borçlarını doğrudan maaşlarından keserek tahsil edecek. Uygulamada borçlunun ayrıca izni alınmayacak ve icra takibi başlatılmayacak.
Yasal kesinti sınırı en fazla yüzde 25 olarak belirlenirken, SGK’nın standart kesinti oranı yüzde 10 olacak. Birden fazla aylık alan borçluların her bir maaşından ayrı ayrı kesinti yapılabilecek.
Onay alınmadan maaştan kesinti yapılacak
Yeni uygulama kapsamında SGK’ya birikmiş prim borcu bulunan emekliler ile hak sahiplerinin borçları doğrudan gelir veya aylıklarından tahsil edilecek.
Kesinti yapılabilmesi için borçlunun onayı aranmayacak. Ayrıca tahsilat öncesinde icra takibi başlatılmasına gerek kalmayacak.
Hangi maaşlardan kesinti yapılacak?
Sosyal güvenlik uzmanı İsa Karakaş’ın aktardığı bilgilere göre uygulama şu grupları kapsayacak:
- İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri alanlar
- Malullük, vazife malullüğü, yaşlılık veya emekli aylığı alanlar
- Aylık bağlandıktan sonra geçmişe dönük GSS prim borcu tespit edilenler
- Hayatını kaybeden sigortalıların aylık alan eş, çocuk, anne veya babaları
- Ölüm aylığı alırken kendi adına prim borcu bulunan hak sahipleri
Birden fazla gelir veya aylık alan borçluların her bir ödemesinden ayrı ayrı yüzde 10 oranında kesinti yapılabilecek. Borcu bulunmayan hak sahiplerinin maaşlarından ise kesinti yapılmayacak.
Hangi aylıklardan kesinti yapılmayacak?
Bazı özel statülü aylıklar uygulamanın dışında tutulacak. Buna göre şu ödemelerden prim borcu kesintisi yapılmayacak:
- Başarılı sporculara bağlanan aylıklar
- Terör ve terörle mücadele kapsamında bağlanan aylıklar
- Bedeli Hazine tarafından karşılanan şeref aylıkları
SGK önce hangi borçları tahsil edecek?
Maaşlardan yapılacak kesintilerde öncelik Genel Sağlık Sigortası prim borçlarına verilecek. Borçların tahsil sırası şöyle olacak:
- Genel Sağlık Sigortası prim borçları
- 4/1-a kapsamındaki eski isteğe bağlı, topluluk ve tarım sigortalılığı borçları
- Ek 5 ve Ek 6 sigortalılık borçları
- 4/1-b kapsamındaki Bağ-Kur borçları
- 4/1-c kapsamındaki borçlanma ve intibak işlemlerinden doğan borçlar
Birden fazla borcun bulunması halinde zamanaşımına uğramamış en eski borçtan başlanacak.
Nafaka ve yersiz ödemeler öncelikli olacak
Nafaka borçları, yasal olarak SGK alacaklarından önce tahsil edilecek.
SGK tarafından yapılan fazla veya yersiz ödemelerden kaynaklanan bir alacak bulunması halinde ise öncelikle bu tutarlar maaştan kesilecek.
Maaş kesintisine nasıl itiraz edilir?
Maaşından kesinti yapılan kişilerin karara itiraz etme ve yargıya başvurma hakkı bulunuyor.
GSS prim borçlarına ilişkin itirazlar, kişinin ikamet ettiği yerdeki sosyal güvenlik il müdürlüğüne veya sosyal güvenlik merkezine yapılabilecek. Diğer prim borçları için ise borç dosyasının bulunduğu SGK birimine başvurulacak.
İtirazın reddedilmesi halinde vatandaşlar yargı yoluna başvurabilecek.
