Çocuklarının bakımıyla daha fazla ilgilenebilmek için çalışma saatlerini azaltan kamu çalışanları için yeni bir düzenleme gündemde. Özellikle sözleşmeli personelin eksik kalan sigorta primlerinin sonradan tamamlanabilmesinin önünü açacak yeni bir çalışma yapılıyor.
Düzenlemenin hayata geçmesi halinde, çocuk sahibi olduktan sonra yarı zamanlı çalışma hakkından yararlanan ancak bu nedenle emeklilik hesabında prim kaybı yaşayan sözleşmeli çalışanlar, eksik sürelerini borçlanma yoluyla tamamlayabilecek.
Sözleşmeli Çalışanların Prim Mağduriyeti İçin Yeni Adım
Çocuklarının bakımını üstlenmek isteyen anne ve babalara yönelik yarı zamanlı çalışma uygulaması, çalışanların mesai süresini azaltırken gelirlerinde de düşüşe neden oluyor. Çalışma süresinin azalmasıyla birlikte sosyal güvenlik primlerinde de eksik oluşabiliyor.
Mevcut uygulamada belirli şartları taşıyan işçi ve memurlar, çalışmadıkları veya eksik prim ödenen dönemleri sonradan borçlanarak emeklilik hesaplarına dahil edebiliyor.
Ancak sözleşmeli kamu personeli açısından aynı imkanın bulunmaması önemli bir farklılık oluşturuyor.
Gündeme gelen yeni düzenlemeyle bu farkın ortadan kaldırılması hedefleniyor.
Yaklaşık 400 Bin Sözleşmeli Personeli İlgilendiriyor
Türkiye'de görev yapan sözleşmeli kamu personelinin sayısının 400 binin üzerinde olduğu belirtiliyor. Bu çalışanların bir bölümü çocuklarının bakımını kolaylaştırmak amacıyla yarı zamanlı çalışma uygulamasından yararlanıyor.
Paylaşılan bilgilere göre yaklaşık 22 bin sözleşmeli personel halihazırda yarı zamanlı çalışma sisteminden faydalanıyor.
Yeni düzenleme yürürlüğe girerse, geçmiş dönemlerde çocuk bakımı nedeniyle eksik kalan primlerin belirli şartlar çerçevesinde tamamlanabilmesi mümkün hale gelebilecek.
Böylece çalışanların prim günlerinde oluşan açığın emeklilik tarihini ileriye atmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Eksik Primler Sonradan Ödenebilecek
Planlanan sistemin en önemli noktası, yarı zamanlı çalışma nedeniyle oluşan prim eksikliğinin borçlanma yöntemiyle kapatılabilmesi olacak.
Örneğin bir çalışan çocuk bakımı nedeniyle belirli bir süre boyunca yarı zamanlı çalıştı ve bu dönemde sigorta primleri tam gün üzerinden yatırılmadı. Düzenleme yürürlüğe girerse, gerekli şartları sağlayan çalışanın eksik kalan süre için devlete ödeme yaparak prim gününü tamamlamasının önü açılabilecek.
Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor. Düzenleme henüz kesinleşmiş bir yasa değil.
Çalışmanın yasalaşması için kanun teklifinin hazırlanması, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde görüşülmesi ve kabul edilerek yürürlüğe girmesi gerekiyor.
Bu nedenle şu aşamada vatandaşların borçlanma başvurusu yapabileceği kesinleşmiş bir uygulamadan söz etmek mümkün değil.
Emeklilik Tarihini Öne Çekebilir
Prim günlerinin eksik kalması, bazı çalışanların emeklilik için gerekli şartları daha geç tamamlamasına neden olabiliyor.
Planlanan düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde yarı zamanlı çalışma dönemindeki eksik günlerin tamamlanabilmesi, bazı çalışanların emeklilik hesabındaki prim açığını kapatmasına yardımcı olabilir.
Fakat borçlanmanın emeklilik yaşını otomatik olarak düşüreceği anlamına gelmediğini de belirtmek gerekiyor. Emeklilikte yaş, sigortalılık süresi ve prim günü gibi farklı şartlar birlikte değerlendiriliyor.
Düzenleme Ne Zaman Çıkacak?
Nüfus Politikaları Kurulu'nda ele alınan çalışma kapsamında ilgili kurumlar arasında prensip düzeyinde uzlaşma sağlandığı belirtiliyor. Bundan sonraki süreçte düzenlemenin ayrıntılarının hazırlanması ve kanun teklifine dönüştürülmesi bekleniyor.
Meclis'ten geçip Resmi Gazete'de yayımlanmadığı sürece düzenleme yürürlükte olmayacak. Bu nedenle yarı zamanlı çalışan sözleşmeli personelin şimdilik mevcut mevzuattaki hakları üzerinden hareket etmesi gerekiyor.
Yeni düzenlemenin yasalaşması halinde ise özellikle çocuk büyütme döneminde çalışma saatlerini azaltan binlerce anne ve babanın emeklilik hesabındaki prim kaybının telafi edilmesi mümkün hale gelebilecek.
