Yeme-içme sektöründe bahşiş sistemiyle çalışan milyonlarca kişiyi ilgilendiren bir karar Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nden çıktı. Yüksek Mahkeme, bahşiş almayan personele dağıtılmak üzere oluşturulan havuza aktarılan tutarın, işçinin ücretinden yapılmış bir kesinti olarak kabul edilemeyeceğine karar verdi.
Dava, uzun yıllar çalıştığı restoranda uygulanan “havuz bahşiş” sisteminden şikâyetçi olan bir garsonun işten ayrılmasının ardından başladı.
Garson, ücret alacaklarının ödenmediğini ve gerçek ücret üzerinden sigorta primlerinin yatırılmadığını ileri sürerek iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini belirtti. İşçi; kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, “check ücreti”, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile yıllık izin alacaklarının tahsilini talep etti.
İşveren ise çalışanın asgari ücretle görev yaptığını, hak edilen ücretlerin bordrolara yansıtılarak ödendiğini ve aylık ücretten “check ücreti” adı altında herhangi bir kesinti yapılmadığını savundu.
İlk mahkemeden kısmen kabul kararı
İş Mahkemesi, davacının ödenmeyen alacaklarının bulunduğu gerekçesiyle iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiği sonucuna vardı.
Mahkeme ayrıca tanık beyanları doğrultusunda davacının fazla çalışma yaptığını ve ulusal bayram ile genel tatil günlerinde çalıştığını kabul etti.
İşyerinde hizmet verilen her masa için 20 TL kesinti yapıldığı değerlendirilerek “check ücreti” hesaplandı ve davanın kısmen kabulüne karar verildi.
İşveren tarafının istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesi tarafından esastan reddedildi. Kararın temyiz edilmesi üzerine dosya Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’ne taşındı.
Yargıtay havuz bahşiş uygulamasını değerlendirdi
Yargıtay kararında, işyerinde garsonların müşterilerden aldığı bahşişlerden her masa için 20 TL olmak üzere belirli bir tutarın havuzda toplandığı, bu paranın da doğrudan bahşiş almayan diğer personele dağıtıldığı belirtildi.
Yüksek Mahkeme, taraflar arasında bahşişten yararlanma yönteminin bu şekilde belirlendiğine dikkat çekerek söz konusu uygulamanın işçinin hak ettiği bahşişten yapılan bir kesinti olarak değerlendirilemeyeceğine hükmetti.
Kararda, garsonun hak ettiği bahşiş miktarının havuza ayrılan tutardan sonra kalan meblağ olduğu kabul edildi.
“Check ücreti” talebi reddedilmeli
Yargıtay ayrıca davacının, bahşiş almadığı zamanlarda da ücretinden sabit miktarda kesinti yapıldığı iddiasını yeterli şekilde ispatlayamadığını değerlendirdi.
Kararda, hangi masalarda bahşiş alınmadığı, buna rağmen ücretinden ne kadar kesinti yapıldığı ve kesintinin hesaplama yönteminin somut şekilde ortaya konulamadığı belirtildi.
Bu nedenle “check ücreti” adı altında talep edilen alacağın kabul edilmesinin hatalı olduğu sonucuna varıldı. Yargıtay, söz konusu alacak kaleminin reddedilmesi gerektiğine hükmetti.
