Uganda’da şempanzeler arasında yaşanan ve “maymun iç savaşı” olarak anılan olay, aslında uzun yıllara yayılan grup bölünmesi ve şiddetli çatışmaların bilimsel olarak belgelenmiş bir örneği. Araştırmalara göre bu süreçte en az 24 şempanze hayatını kaybetti.
OLAY NEDİR?
“Maymun iç savaşı” olarak gündeme gelen olay, Uganda sınırları içindeki Kibale Ulusal Parkı’nda yaşayan Ngogo şempanze topluluğunda yaşandı.
Bilimsel çalışmalara göre, bu topluluk uzun yıllar tek grup halinde yaşarken zamanla ikiye ayrıldı:
- Batı grubu
- Merkez grubu
Bu ayrışma, insanlar arasındaki iç çatışmalara benzetildiği için kamuoyunda “iç savaş” olarak adlandırıldı.
NASIL BAŞLADI?
Araştırmalar, bölünmenin temelinin 1995’e kadar uzandığını gösteriyor. Süreç şu şekilde ilerledi:
- 2015’te liderlik değişimi yaşandı
- Sosyal bağları güçlendiren yaşlı bireyler öldü
- 2017’de hastalık salgını görüldü
- 2018’de grup tamamen ikiye bölündü
Bu gelişmeler, iki grup arasında ciddi bir gerilim oluşturdu ve zamanla saldırılara dönüştü.
KAÇ MAYMUN ÖLDÜ?
Bilimsel verilere göre:
- Toplam 24 saldırı gerçekleşti
- Bu saldırılarda:
- 7 yetişkin erkek
- 17 yavru şempanze
- olmak üzere en az 24 şempanze hayatını kaybetti
BİLİMSEL ÖNEMİ
Bu olay, Science dergisinde yayımlanan araştırmalarla dünyaya duyuruldu. Uzmanlar, bu durumu insanlara en yakın sosyal çatışma örneklerinden biri olarak değerlendiriyor.
BENZERİ DAHA ÖNCE GÖRÜLDÜ MÜ?
Evet. 1970’lerde Jane Goodall tarafından Gombe Ulusal Parkı’nda benzer bir şempanze çatışması gözlemlenmişti. Ancak bu olay, Uganda’daki kadar detaylı ve uzun süreli incelenmemişti.
