Alzheimer, hem hastalar hem de yakınları için en zorlayıcı hastalıkların başında geliyor. En büyük sorun ise şu: Hastalık fark edildiğinde, beyindeki hasar çoğu zaman geri dönülmez bir noktaya gelmiş oluyor. İşte bu yüzden bilim insanları uzun süredir “Alzheimer’ı daha ortaya çıkmadan yakalayabilir miyiz?” sorusunun peşinde.
Son dönemde ortaya çıkan yeni bulgular, bu soruya umut veren bir yanıt sunuyor. Araştırmacılara göre, basit bir kan testi sayesinde Alzheimer’ın yıllar öncesinden tespit edilmesi mümkün olabilir.
Sadece Kanla Beyindeki Hasar Ölçülebilir Mi?
“Bio-Hermes-002” adı verilen ve uluslararası çapta yürütülen bu çalışma, Alzheimer’ın erken belirtilerini kanda arıyor. İngiltere, ABD ve Kanada’da 25 farklı merkezde sürdürülen araştırmada yaklaşık 1000 kişi test ediliyor.
Bu çalışmada özellikle üç önemli biyolojik işaretçi mercek altına alınıyor:
- p-tau217
- GFAP
- NfL
Bu maddeler, beyindeki sinir hücrelerinde oluşan hasarı ve Alzheimer’a özgü değişimleri yansıtan en güçlü göstergeler arasında kabul ediliyor. Amaç, bu değerlerin yalnızca kan testiyle güvenilir şekilde ölçülüp ölçülemeyeceğini netleştirmek.
Benzer Araştırmalar Umut Veriyor
Bu alandaki tek umut Bio-Hermes-002 değil. Kısa süre önce yayımlanan başka bir bilimsel çalışmada, parmak ucundan alınan kan örnekleriyle bile Alzheimer’a özgü biyobelirteçlerin tespit edilebildiği ortaya kondu.
Bu araştırmada elde edilen sonuçlar, kan testleriyle ölçülen bazı değerlerin beyin omurilik sıvısındaki Alzheimer belirtilerini yüzde 80’in üzerinde doğrulukla öngörebildiğini gösterdi. Bu da “kan testiyle erken teşhis” fikrini daha da güçlendirdi.
Erken Teşhis Neden Bu Kadar Hayati?
Son yıllarda geliştirilen bazı yeni ilaçlar, Alzheimer’ın ilerleyişini tamamen durdurmasa da yavaşlatabildiğini gösterdi. Ancak bu ilaçların etkili olabilmesi için hastalığın çok erken evrede yakalanması gerekiyor.
Uzmanlara göre, kan testleriyle yapılacak erken taramalar yaygınlaşırsa:
- Hastalık daha başlamadan risk tespit edilebilecek
- Tedavilere daha erken başlanabilecek
- Hastaların yaşam kalitesi ciddi şekilde artabilecek
Kesin Sonuç İçin Biraz Daha Zaman Gerek
Bilim insanları şu an için temkinli. Testlerin gerçekten güvenilir olup olmadığı, devam eden çalışmalar tamamlandığında netleşecek. Ancak elde edilen veriler, Alzheimer teşhisinde büyük bir dönüm noktasına yaklaşıldığını gösteriyor.
Kısacası, gelecekte Alzheimer korkusu yaşayan milyonlarca insan için bir tüp kan, hayatı değiştiren bir anahtar olabilir.
