Ramazan ayı geldiğinde en çok merak edilen konulardan biri de kronik hastalığı olanların oruç tutup tutamayacağı. Özellikle yüksek tansiyon hastaları her yıl aynı soruyu soruyor: “İlaçlarımı sahur ve iftara göre ayarlasam oruç tutabilir miyim?”
Kardiyoloji Uzmanı Muhammed Keskin, bu konuda önemli uyarılarda bulunuyor. Ona göre tansiyon hastalarının oruç kararı kişiye özel değerlendirme yapılmadan verilmemeli.
Uzun Süreli Açlık Damar Sistemini Etkiliyor
Oruç sırasında gün boyu süren açlık ve susuzluk, vücuttaki sıvı dengesini değiştiriyor. Bu durum doğrudan damar sistemi üzerinde etkili oluyor.
Tansiyon dediğimiz şey; damar içindeki sıvı hacmi, damar direnci ve kalbin pompalama gücüyle dengeleniyor. Oruçta ise özellikle sıvı alımı ciddi şekilde azalıyor. Susuzluk, damar içi hacmi düşürebiliyor. Bu da bazı kişilerde tansiyonun aniden düşmesine yol açabiliyor.
Öte yandan, kontrolsüz hipertansiyonu olan kişilerde ise tam tersi bir tablo ortaya çıkabiliyor. Uzun süreli açlık, stres ve düzensiz beslenme tansiyonun yükselmesine neden olabiliyor.
İlaç Saatini Kendi Kendinize Değiştirmeyin
En sık yapılan hatalardan biri, ilaç saatlerini doktora danışmadan sahur ve iftara göre ayarlamak. “Nasıl olsa günde bir kez içiyorum, sahurda alırım” düşüncesi her zaman güvenli değil.
Uzmanlara göre tansiyon ilaçlarının etki süresi, dozu ve kullanım şekli kişiye göre planlanır. İlacın saatini değiştirmek ya da dozu azaltmak tansiyon dalgalanmalarına neden olabilir. Ani yükselmeler ya da düşüşler ise bayılma, baş dönmesi, çarpıntı hatta daha ciddi kalp ve beyin problemlerine yol açabilir.
Bu yüzden ilaç düzenlemesi mutlaka hekim kontrolünde yapılmalı.
Her Tansiyon Hastası Aynı Değil
Tansiyon hastaları tek bir gruptan oluşmuyor. Bazı kişilerde tansiyon ilaçla tamamen kontrol altındayken, bazılarında değerler sürekli yüksek seyrediyor.
Sürekli yüksek tansiyon, zamanla damar duvarında hasar oluşturabiliyor. Bu hasar:
- Beyni
- Kalbi
- Böbrekleri
etkileyebiliyor.
Bu tür riskli hastalarda oruç, ek bir yük oluşturabiliyor. Bu nedenle “Komşum tuttu, bana da bir şey olmaz” yaklaşımı doğru değil. Her hastanın durumu farklı.
Kimler Daha Dikkatli Olmalı?
Uzmanlar özellikle şu grupların daha temkinli olması gerektiğini belirtiyor:
- Tansiyonu kontrol altında olmayanlar
- Birden fazla tansiyon ilacı kullananlar
- Kalp, böbrek ya da damar hastalığı bulunanlar
- Daha önce tansiyon krizleri yaşamış kişiler
Bu hastalarda bireysel değerlendirme yapılmadan oruç tutulması önerilmiyor.
Oruç Tutmaya Karar Verenler Nelere Dikkat Etmeli?
Doktor kontrolünde oruç tutmasına izin verilen tansiyon hastaları için de bazı önemli kurallar var:
- İftarda ani ve aşırı yemek yememek
- Tuz tüketimini azaltmak
- İftar ile sahur arasında yeterli su içmek
- Aşırı kafeinden kaçınmak
- Aşırı sıcak ortamlarda uzun süre kalmamak
Ayrıca düzenli tansiyon ölçümü yapmak büyük önem taşıyor.
