Türkiye'de sebze ve meyve fiyatlarındaki yükseliş, vatandaşların mutfak harcamalarını artırırken çiftçiler de üretim maliyetleri nedeniyle ekonomik zorluklarla karşılaşıyor. Marketlerde yapılan fiyat araştırmasında bir adet domatesin 42,24 liraya, bir ayvanın ise 46,08 liraya satıldığı görüldü. Bazı ürünlerde tarla ve market fiyatları arasındaki fark da dikkat çekti.
Son bir yılda çiftçilerin girdi maliyetleri yüzde 30'un üzerinde artarken üreticilerin bazı ürünleri oldukça düşük fiyatlarla satmak durumunda kaldığı belirtildi. Tarlada 93 kuruşa satılan limonun tüketiciye 40 liradan ulaşması, üretici ve market fiyatları arasındaki farkı ortaya koydu.
Bir adet domates 42,24 liraya yükseldi
Sebze ve meyve fiyatlarında yaşanan artış, ürünlerin adet fiyatlarına da yansıdı. Bir süpermarkette yapılan araştırmada kilosu 110 liraya ulaşan domatesin bir adedinin 42,24 liraya satıldığı belirlendi.
Patatesin kilogram fiyatı 40 liraya yükselirken bir adet patatesin fiyatı 16,24 lira olarak hesaplandı. Kilosu 65 liradan satılan salatalığın bir adedi ise 5,85 liraya ulaştı.
Kırmızı biberin kilogram fiyatı 110 lira olurken bir adet kırmızı biberin fiyatı 12,98 lira olarak belirlendi. Aynı kilogram fiyatından satılan dolmalık biberin bir adedi ise 9,02 liraya ulaştı.
Soğanın kilogram fiyatı 35 lira olarak kaydedilirken bir adet soğan 8,60 liradan satılıyor.
Elma, muz ve ayva fiyatları ne kadar oldu?
Meyve fiyatlarında da benzer bir tablo ortaya çıktı. Kilosu 90 liraya ulaşan elmanın bir adedi 16,74 liradan satılırken kilogramı 135 lira olan muzun bir tanesi 24,30 liraya yükseldi.
Ayvanın adet fiyatı ise 46,08 liraya ulaştı. Böylece bazı meyvelerin tek başına fiyatı, günlük sebze ve meyve harcamaları için ayrılan bütçenin önemli bir bölümüne karşılık gelmeye başladı.
Maydanoz, roka ve marul fiyatları da yükseldi
Marketlerde yeşillik fiyatları da yüksek seviyelere ulaştı. Bir demet kıvırcık 54,95 liradan satılırken maydanozun demet fiyatı 27,95 lira olarak kaydedildi.
Rokanın fiyatı 36,95 liraya, semizotunun demet fiyatı ise 49,95 liraya yükseldi. Marulun adet fiyatı da 64,95 liraya ulaştı.
Yeşillik grubundaki fiyatlar, salata ve günlük yemek hazırlığında kullanılan ürünlerin maliyetini artırıyor.
Dört kişilik ailenin günlük sebze ve meyve gideri 262 lira
Birleşik Metal-İş Sendikası Sınıf Araştırmaları Merkezinin (BİSAM) verilerine göre yetişkin bir bireyin sağlıklı beslenebilmesi için günlük 78,69 lirayı sebze ve meyveye ayırması gerekiyor.
Ancak marketlerdeki mevcut fiyatlara göre bu tutarla yalnızca bir adet domates, bir adet patates ve bir adet elma satın alınabiliyor. Söz konusu üç ürünün toplam fiyatı 75,22 liraya ulaşıyor.
BİSAM verilerinde dört kişilik bir ailenin günlük mutfak harcamalarında sebze ve meyvenin payının yüzde 20,6 olduğu belirtiliyor. Bu oran, yaklaşık 262 liralık günlük harcamaya karşılık geliyor.
Tarlada 93 kuruş olan limon tüketiciye 40 liradan ulaşıyor
Sebze ve meyve fiyatlarındaki artışın yanında üretici ile tüketici fiyatları arasındaki fark da gündemde yer alıyor.
Son bir yılda tarımsal üretimde kullanılan girdilerin fiyatları yüzde 30'un üzerinde artarken bazı ürünlerin tarla satış fiyatları düşük seviyelerde kaldı.
Bu duruma örnek olarak limon fiyatları gösteriliyor. Tarlada 93 kuruşa satıldığı belirtilen limonun tüketiciye ulaşan fiyatı 40 lirayı buluyor.
Bazı ürünlerin tarladan markete ulaşana kadar en az 10 kat fiyatlandığı belirtilirken bu farkın üretici ve tüketici açısından oluşturduğu ekonomik sorunlar dikkat çekiyor.
Çiftçi üretim maliyetlerinden, vatandaş market fiyatlarından etkileniyor
Sebze ve meyve piyasasında üreticilerin artan maliyetlerle karşı karşıya kalması, tüketicilerin ise yüksek market fiyatlarıyla mücadele etmesi iki tarafı da ekonomik açıdan zorluyor.
Çiftçiler, üretimde kullandıkları girdilere gelen zamlar nedeniyle maliyetlerini karşılamakta güçlük çekerken vatandaşların sebze ve meyve alışverişine ayırması gereken tutar yükseliyor.
Özellikle domates, patates, soğan, biber ve yeşillik gibi günlük tüketimde yaygın kullanılan ürünlerin fiyatları, dört kişilik ailelerin mutfak bütçesinde önemli yer tutuyor.
