İnternette gezinirken karşınıza çıkan sıradan bir reklamın, siber gözetleme amacıyla kullanılabileceği ortaya çıktı. Araştırmacıların bulgularına göre İsrail merkezli Discover-Tech adlı şirketin reklam ağı, kullanıcıların takip edilmesinde ve bazı cihazların Candiru adlı casus yazılımla hedef alınmasında rol oynadı. İddialara göre kullanıcıların bir bağlantıya tıklaması veya dosya indirmesi bile gerekmeyebiliyor. Olayın, uluslararası kuruluşlarla bağlantılı ağlara kadar uzandığı bildirildi.
Reklam Üzerinden Casusluk Nasıl Yapılıyor?
Toronto Üniversitesi bünyesindeki Citizen Lab araştırmacıları ile reklam güvenliği şirketi Confiant tarafından yürütülen inceleme, dijital reklam sistemlerinin kötüye kullanılabileceğine dikkat çekti.
Normal şartlarda internet sitelerinde ve mobil uygulamalarda gördüğümüz reklamlar, ürün veya hizmet tanıtmak için hazırlanıyor. Ancak araştırmacılara göre bazı reklam altyapıları, kullanıcıları belirlemek, cihazları takip etmek ve belirli kişileri hedef alan saldırılara aracılık etmek için de kullanılabiliyor.
Bu olayda öne çıkan nokta, hedef alınan kişinin mutlaka bir bağlantıya tıklamasının gerekmemesi. Bazı saldırı yöntemlerinde reklamın yüklenmesi ya da reklam gösteren bir uygulamanın kullanılması, saldırının başlaması için yeterli olabiliyor. Bu tür yöntemler, kullanıcıdan herhangi bir işlem yapmasını beklemeden gerçekleşebildikleri için sıfır tıklama saldırıları olarak biliniyor.
Ancak bu durum, internette karşılaşılan her reklamın telefonlara casus yazılım bulaştırdığı anlamına gelmiyor. Araştırmacıların bulguları, belirli bir reklam ağı ve onunla ilişkilendirilen faaliyetlerle ilgili.
120 Binden Fazla İnternet Sitesi Ve 75 Bin Uygulama Gündemde
Araştırmada yer alan bilgilere göre Discover-Tech'in reklamları, farklı iş ortakları aracılığıyla 120 binden fazla internet sitesinde ve 75 binden fazla mobil uygulamada gösterildi. Confiant ise şirketin dünya genelinde günde en az 10 milyon reklam gösterimi gerçekleştirdiğini tahmin etti.
Bu rakamlar, reklam ağının çok geniş bir kullanıcı kitlesine ulaşmış olabileceğini gösteriyor. Ancak reklamların görüntülendiği tüm kişilerin casus yazılımla hedef alındığına dair bir sonuç bulunmuyor. Araştırmacılar, reklam faaliyetlerinin yalnızca bir bölümünün casus yazılım operasyonuyla bağlantılı olduğunu belirtiyor.
Şirketin reklamlarında telefon ve kablosuz kulaklık gibi sıradan tüketici ürünlerinin de yer aldığı bildirildi. Bu durum, reklamların ilk bakışta şüpheli görünmeyebileceği endişesini artırıyor.
Al Jazeera, NATO Ve BM Bağlantılı Ağlarda İzlere Rastlandı
Citizen Lab'in açıklamalarına göre 2024 ve 2025 yıllarında Katar merkezli Al Jazeera yayın kuruluşuna ait 45 Windows cihazı, reklamlar üzerinden gerçekleştirilen saldırılar kapsamında hedef alındı. Araştırmacılar, cihaz kayıtları ve ağ günlükleri üzerinden yaptıkları incelemede reklam faaliyetleriyle Candiru arasında bağlantı kurdu.
Bunun yanı sıra Discover-Tech reklamlarının NATO, Birleşmiş Milletler, Avrupa Komisyonu ve bazı devlet kurumlarıyla bağlantılı ağlarda görüldüğü aktarıldı. ABD Savunma Bakanlığı ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı gibi kurumlarla ilişkili ağların da raporda adı geçti.
Bu bulgular, söz konusu kurumların tamamının casus yazılımla ele geçirildiğini göstermiyor. Reklamların bu ağlarda görüntülenmesi ile cihazların gerçekten saldırıya uğraması birbirinden farklı durumlar. Yine de araştırma, dijital reklam sistemlerinin hassas kurumlara ulaşmak için kullanılabileceği yönündeki endişeleri güçlendirdi.
Candiru Casus Yazılımı Daha Önce De Gündeme Gelmişti
Araştırmacıların bağlantı kurduğu Candiru, İsrail merkezli bir casus yazılım şirketi olarak biliniyor. ABD Ticaret Bakanlığı, 2021 yılında şirketi, yazılımlarının devlet yetkilileri, gazeteciler, aktivistler ve akademisyenleri hedef almak amacıyla kötüye kullanıldığı iddiaları nedeniyle kara listeye almıştı.
Casus yazılımlar, bulaştıkları cihazlarda hassas bilgilere erişmek, kullanıcı faaliyetlerini izlemek veya iletişim verilerini toplamak gibi amaçlarla kullanılabiliyor. Bu tür yazılımların tespit edilmesi ise kullanılan yönteme ve cihazdaki güvenlik önlemlerine göre zorlaşabiliyor.
Google Ve Reklam Şirketlerinden Adım Geldi
Araştırmanın ardından Discover-Tech'in reklam sektöründeki faaliyetlerine yönelik yaptırımlar uygulandığı bildirildi. Google, yürüttüğü incelemenin ardından şirketi reklam platformlarından çıkardı. Ayrıca Discover-Tech ile bağlantılı siteler için kullanıcıları uyarmaya yönelik güvenlik önlemleri devreye alındı.
Reklam sektöründe faaliyet gösteren IAB Europe da şirketi onaylı reklam tedarikçileri listesinden geçici olarak çıkardı. Comcast bünyesindeki reklam teknolojisi şirketi Beeswax'ın da Discover-Tech'i platformundan kaldırdığı aktarıldı.
Atılan bu adımlar, reklam ekosistemindeki güvenlik kontrollerinin önemini bir kez daha gündeme taşıdı. Bununla birlikte kullanıcıların, kullandıkları cihazları ve uygulamaları güncel tutması da kritik önem taşıyor.
Telefonunuzu Korumak İçin Neler Yapabilirsiniz?
Bu olay, yalnızca şüpheli bağlantılara tıklamaktan kaçınmanın her türlü siber saldırıya karşı yeterli olmayabileceğini gösteriyor. Kullanıcılar riskleri azaltmak için şu önlemleri alabilir:
• Telefon ve bilgisayarların işletim sistemlerini güncel tutun.
• Uygulamaları yalnızca resmî mağazalardan indirin.
• Kullanmadığınız uygulamaların izinlerini kontrol edin.
• Güvenilir olmayan uygulamaları ve tarayıcı eklentilerini kaldırın.
• Cihazınızda olağan dışı davranışlar fark ederseniz güvenlik kontrolleri yapın.
• Önemli hesaplarınızda iki aşamalı doğrulamayı etkinleştirin.
Önemli bir nokta: Pilin hızlı tükenmesi veya telefonun ısınması tek başına casus yazılım bulunduğunu kanıtlamaz. Bu belirtilerin birçok farklı nedeni olabilir. Ancak cihazda olağan dışı bir durum yaşanıyorsa güncellemeleri kontrol etmek ve güvenilir teknik destek almak faydalı olabilir.
