New York’taki bir müzenin envanterinde yer alan tarihî miğferle ilgili dikkat çeken bir iddia gündeme geldi. Eserdeki işaretlerin Osmanlı’nın kuruluş dönemine uzandığı öne sürüldü.
Yeniçağ Tarihi Uzmanı ve Araştırmacı Yazar Hakan Yılmaz, ABD’nin New York kentindeki Metropolitan Sanat Müzesi’nde bulunan çelik bir miğferin Osmanlı Devleti’nin kurucusu Osman Gazi’ye ait olduğunu öne sürdü. Gazeteci İbrahim Öge’ye açıklamalarda bulunan Yılmaz, eserin üzerindeki kitabe, tuğra ve Kayı damgasının bu görüşü desteklediğini savundu.
Yılmaz, Katar’da bulunduğunu belirttiği ilk Osmanlı sikkesi ve Paris’teki şecerenin ardından ulaştığı miğferin, Osmanlı’nın kuruluş dönemine ilişkin tartışmalara yeni bir boyut kazandırdığını ifade etti.
Miğferde Osman Gazi’nin adının yer aldığı öne sürüldü
Hakan Yılmaz, miğferin üzerinde Osman Gazi’ye ait olduğunu değerlendirdiği bir tuğra ile Kayı boyuna ait bir damganın bulunduğunu belirtti.
Eserin gümüş kakma Arapça ana kitabesinde “Sultânü’l-a‘zam” ve “Hânü’l-mu‘azzam” unvanlarının yer aldığını aktaran Yılmaz, arka bölümdeki madalyonda ise “Nâsırü’d-dîn Osman Sultan” ifadesinin bulunduğunu söyledi.
Yılmaz, bu ifadelerin Osman Gazi’nin bağımsız bir hükümdar ve devlet kurucusu olduğu yönündeki görüşleri desteklediğini ileri sürdü. Söz konusu okuma ve eserin Osman Gazi’ye aidiyetine ilişkin bağımsız akademik değerlendirmeler ise henüz kamuoyuna açıklanmadı.
Miğferin koleksiyonlar arasında el değiştirdiği belirtildi
Tarihî silah ve zırhların geçmişte Aya İrini’deki mahzenlerde muhafaza edildiğini hatırlatan Yılmaz, bazı eserlerin ilerleyen dönemlerde özel koleksiyonlara geçtiğini söyledi.
Osman Gazi’ye ait olduğunu öne sürdüğü miğferin de farklı koleksiyonerlerin elinde bulunduğunu ifade eden Yılmaz, eserin son olarak George Cameron Stone’un koleksiyonuna dahil edildiğini aktardı.
Yılmaz’ın verdiği bilgiye göre miğfer, Stone’un 1935’teki ölümünün ardından vasiyeti doğrultusunda mirasçıları tarafından Metropolitan Sanat Müzesi’ne bağışlandı.
Miğferin bugüne kadar neden Osman Gazi ile ilişkilendirilmediğine de değinen Yılmaz, araştırmacı David G. Alexander’ın yaklaşık 11 yıl önce hazırladığı müze kataloğunda bazı okuma eksiklikleri bulunduğunu iddia etti.
Alexander’ın eserin fiziksel özelliklerini ayrıntılı biçimde tanımladığını belirten Yılmaz, kitabenin bazı bölümlerinin atlandığını ve “Osman” adının yer aldığını düşündüğü son kısmın çözülemediğini ileri sürdü.
Murad Hüdavendigâr’a ait olduğu öne sürülen bir miğfer daha bulundu
Yılmaz, aynı müzenin koleksiyonunda Osman Gazi’ye ait olduğunu düşündüğü eserle benzer ölçülere sahip başka bir miğfer daha tespit ettiğini açıkladı.
Bu miğferin ana kitabesinden Murad Hüdavendigâr’a ait olduğunun anlaşıldığını savunan Yılmaz, tasarımının Orhan Gazi’nin Askerî Müze’de bulunan miğferiyle benzerlik taşıdığını belirtti.
Birkaç yıl önce Sotheby’s müzayede evinde satışa çıkarılan ve Philippe Missillier koleksiyonundan gelen başka bir miğferin de Orhan Gazi’ye ait olabileceğini öne süren Yılmaz, bazı eserlerde aynı biçimde Kayı damgasının bulunduğunu söyledi.
Diğer miğferler üzerindeki çalışmalar sürüyor
Hakan Yılmaz, Henry Walters Sanat Müzesi ile Metropolitan Sanat Müzesi koleksiyonlarında Osmanlı’nın kuruluş dönemine ait olabileceğini düşündüğü başka miğferlerin de bulunduğunu ifade etti.
Bu eserlerin üzerindeki kitabe ve işaretlere ilişkin çözümleme çalışmalarının sürdüğünü belirten Yılmaz, kesin sonuçlara ulaşılmasının ardından yeni değerlendirmelerin paylaşılabileceğini kaydetti.
Tarihî eserlerin Türkiye’ye getirilmesi çağrısı
Yılmaz, Katar’daki sikke, Paris’teki şecere ve New York’taki miğferin Türkiye’ye getirilmesi için girişimde bulunulması çağrısı yaptı.
Miğferin Topkapı Sarayı’nda veya Askerî Müze’de sergilenebileceğini belirten Yılmaz, eserlerin Osmanlı’nın ilk başkenti Bursa’da kurulacak özel bir müzede de bir araya getirilebileceğini söyledi.
Söz konusu miğferin Osman Gazi’ye aidiyeti ve kitabelerin yorumlanmasına ilişkin müze yönetimi ya da bağımsız bilim insanlarından yapılacak değerlendirmeler bekleniyor.