Yapay zekâ şirketi OpenAI, matematiğin en önemli açık problemlerinden biri olan Navier-Stokes varlık ve düzgünlük problemine yönelik yapay zekâ tarafından üretilen bir çözüm önerisini kamuoyuyla paylaştı. Şirket, yaklaşık 10 bin yapay zekâ ajanının 88 saat süren çalışmasının ardından elde edilen sonucun Lean ile biçimsel olarak doğrulandığını açıkladı.
Ancak çalışma henüz Clay Mathematics Institute tarafından resmen çözülmüş bir Milenyum Problemi olarak kabul edilmiş değil. Enstitünün güncel sayfasında Navier-Stokes problemi hâlâ açık problemler arasında yer alıyor.
10 bin yapay zekâ ajanı 88 saat çalıştı
OpenAI’ın açıklamasına göre çalışma, şirketin henüz kamuya açık olmayan bir yapay zekâ sistemiyle yürütüldü. Yaklaşık 10 bin ajan paralel biçimde çalışarak milyonlarca mesaj üretti ve çözüm süreci yaklaşık 88 saat sürdü.
Daha sonra elde edilen ispatın Lean ile biçimsel doğrulaması gerçekleştirildi. OpenAI, çalışmanın Navier-Stokes denklemlerinde belirli koşullar altında sonlu zamanda tekillik oluşabileceğini gösterdiğini belirtti.
Buckmaster ve Alpöge’nin çalışması tartışmanın merkezinde
OpenAI’ın duyurusunun ardından New York Üniversitesi’nden matematikçi Tristan Buckmaster ile Levent Alpöge’nin daha önce yürüttüğü çalışma gündeme geldi.
İkilinin yapay zekâ desteğiyle Navier-Stokes probleminin yakın akrabası olarak değerlendirilen Euler denklemlerine ilişkin önemli bir sonuç elde ettiği aktarıldı. Buckmaster ve Alpöge’nin çalışması, OpenAI’ın girişiminden önce benzer bir matematiksel yaklaşım üzerinde ilerliyordu.
OpenAI da resmi açıklamasında Alpöge ve Buckmaster’ın “forced Euler” problemine ilişkin çalışmalarındaki önceliği kabul ederek iki matematikçiyi çalışmalarından dolayı tebrik etti.
Buckmaster’dan yazarlık iddiası
Buckmaster’ın anlatımına göre OpenAI ile yapılan görüşmeler sırasında kendisine çalışmada tek yazarlık teklif edildi, ancak Alpöge’nin rakip yapay zekâ şirketi Anthropic’te çalışması nedeniyle yazar listesinde yer almayacağı ifade edildi.
Buckmaster bu teklifi kabul etmediğini ve yaşanan süreci kamuoyuyla paylaştığını belirtti. Tarafların sürece ilişkin anlatımları arasında farklılıklar bulunuyor.
OpenAI: Kullanıcı verileri çözümde kullanılmadı
OpenAI, Buckmaster ve Alpöge’nin çalışmalarına özel kullanıcı verileri üzerinden erişilmediğini açıkladı. Şirket, yaptığı incelemenin ardından Buckmaster’ın önceki Codex kullanımındaki girdilerinin sistemin söz konusu sonucu üretmesini eğitim veya başka bir yolla etkileyemeyeceğini bildirdi.
Şirket ayrıca kendi ispatıyla Buckmaster ve Alpöge’nin Euler çalışmasının matematiksel olarak farklı sonuçlara ulaştığını savundu.
1 milyon dolarlık ödül talep edilmeyecek
Navier-Stokes problemi, Clay Mathematics Institute tarafından belirlenen yedi Milenyum Problemi’nden biri. Problemi geçerli biçimde çözen çalışma için 1 milyon dolarlık ödül bulunuyor.
OpenAI ise yayımladığı çalışmayla söz konusu ödülü talep etmeyeceğini açıkladı.
Çalışmanın matematik camiasındaki bağımsız inceleme ve değerlendirme süreci devam ederken, yaşanan tartışma yapay zekânın bilimsel araştırmalarda hangi ölçüde bağımsız araştırmacı, yardımcı araç veya ortak üretici olarak kabul edileceğine ilişkin yeni soruları da gündeme taşıdı.
