Okulların açılmasıyla birlikte çocuklar her gün kitap, defter, tablet ve çeşitli okul malzemelerini taşıdığı çantaları yeniden kullanmaya başladı. Ancak gereğinden ağır ve yanlış şekilde taşınan okul çantaları, özellikle gelişim çağındaki çocuklarda boyun, omuz ve sırt bölgesinde ağrıya neden olabilir.
Uzmanlar, okul çantasının çocuğun vücut ağırlığının yaklaşık yüzde 10’unu geçmemesini öneriyor. Bunun yanında çantanın iki omuzla taşınması, sırta yakın şekilde ayarlanması ve belin çok altında kalmaması da önem taşıyor.
Ağır Çanta Çocuğun Vücudunu Zorluyor
Çocukların omurga ve kas-iskelet sistemi gelişimini sürdürdüğü için yanlış çanta kullanımı yetişkinlere göre daha fazla sorun oluşturabilir. Uzun süre ağır çanta taşımak boyun, omuz ve sırt kaslarının daha fazla çalışmasına, yorgunluk ve ağrı şikâyetlerine yol açabilir.
Üstelik çocuk ağır çantayı taşırken vücudunu dengelemek için öne veya yana doğru eğilebilir. Bu durum sürekli tekrarlandığında yanlış duruş alışkanlıklarının oluşmasına katkıda bulunabilir.
Çanta Ağırlığı Kaç Kilo Olmalı?
Okul çantasının ağırlığı konusunda en sık kullanılan öneri, çantanın çocuğun vücut ağırlığının yüzde 10’unu aşmaması yönündedir.
Örneğin 30 kilogramlık bir çocuğun çantası yaklaşık 3 kilogramı geçmemelidir. Çocuğun kilosu arttıkça taşıyabileceği yük de değişse de amaç, çantayı mümkün olduğunca hafif tutmaktır.
Çantayı hafifletmek için her gün kullanılmayacak kitap ve defterler çantada bırakılmamalı. Gereksiz oyuncaklar, fazla kırtasiye malzemeleri ve diğer eşyalar da çıkarılmalı. Okulda dolap veya sınıfta eşya bırakma imkânı varsa bundan yararlanılabilir.
Çantayı Tek Omuzda Taşımak Doğru Değil
Çocukların çantayı tek omuzda taşıması da sık yapılan hatalardan biri. Bu şekilde yük vücudun yalnızca bir tarafına biner ve çocuk denge sağlamak için omzunu veya gövdesini diğer tarafa doğru eğebilir.
Bu nedenle sırt çantasının iki askısı da kullanılmalı. Omuz askıları çocuğun vücuduna uygun şekilde ayarlanmalı ve çanta sırta mümkün olduğunca yakın durmalı.
Çantanın belin çok altında sarkması da doğru değildir. Geniş ve destekli omuz askıları bulunan, çocuğun vücut yapısına uygun modeller tercih edilebilir.
Çocuklara Doğru Oturma Alışkanlığı Kazandırılmalı
Kas ve iskelet sağlığı söz konusu olduğunda yalnızca okul çantasına dikkat etmek yeterli değil. Çocuklar günün önemli bir bölümünü okulda ve evde oturarak geçiriyor.
Ders çalışırken sırtın desteklenmesi, kalçanın sandalyenin arkasına dayanması ve ayakların mümkün olduğunca yere basması önem taşıyor. Omuzların rahat bırakılması ve başın sürekli öne eğilmemesi de boyun bölgesindeki yükü azaltabilir.
Burada amaç çocuğu saatlerce zorla “dik oturtmak” değil, rahat ve dengeli bir çalışma ortamı oluşturmaktır.
Ders Çalışırken Sürekli Aynı Pozisyonda Kalmasın
Çocukların uzun süre hiç hareket etmeden ders çalışması da kas-iskelet sistemi açısından iyi bir alışkanlık değil. Ders sırasında kısa molalar vermek, ayağa kalkmak ve biraz hareket etmek vücudun rahatlamasına yardımcı olabilir.
Özellikle uzun süre masa başında kalan çocukların çalışma sırasında pozisyonlarını değiştirmeleri önemlidir. Saatler boyunca aynı şekilde oturmak yerine düzenli aralıklarla kısa hareket molaları verilmesi daha sağlıklı bir alışkanlıktır.
Telefon Ve Tablet Kullanımına Dikkat
Telefon ve tablet kullanırken başın uzun süre öne doğru eğilmesi boyun kaslarının üzerindeki yükü artırabilir. Çocukların ekran karşısında geçirdiği sürenin yanı sıra cihazı nasıl kullandığı da önemlidir.
Ekranın mümkün olduğunca göz seviyesine yakın tutulması, çocuğun başını sürekli aşağıya eğmesini engelleyebilir. Uzun süre hareketsiz kalmak yerine aralıklarla ayağa kalkmak ve pozisyon değiştirmek de faydalıdır.
“Dik Otur” Demek Yerine Ortamı Doğru Hazırlayın
Çocuklara sürekli “dik otur” demek yerine, onların rahat ve dengeli oturabileceği bir masa-sandalye düzeni oluşturmak daha doğru bir yaklaşım olabilir.
Masanın yüksekliği, sandalyenin çocuğun boyuna uygun olması ve çalışma alanının yeterli aydınlatılması da önemlidir. Çocuk hareket etmeye teşvik edilmeli ve uzun süre aynı pozisyonda kalmasının önüne geçilmelidir.
Sürekli Ağrı Varsa İhmal Etmeyin
Okul çantasının ağırlığı azaltılmasına ve doğru kullanılmasına rağmen çocukta sürekli tekrarlayan boyun, omuz, sırt veya bel ağrısı varsa durum göz ardı edilmemelidir.
Özellikle ağrıya uyuşma, karıncalanma, güç kaybı veya belirgin duruş değişikliği eşlik ediyorsa bir sağlık uzmanına başvurmak gerekir. Her ağrıyı yalnızca ağır çantaya veya yanlış oturmaya bağlamak doğru değildir.
