İslam hukukunda (fıkıh) necaset, ibadete engel olan maddi kirlilik demektir. Namazın sahih olması için bedenin, elbisenin ve namaz kılınacak yerin temiz olması gerekir.
Günlük hayatta sıkça karşılaşılan “kurumuş necasetin elbiseye değmesi” meselesi ise birçok kişi tarafından merak ediliyor. Bu konuda ölçü, necasetin elbise veya bedende fiilen bulunup bulunmadığıdır.
Diyanet’ten Kurumuş Necaset Açıklaması
Hangi Durumda Namaza Engel Olur?
Elbiseye veya bedene yapışık halde bulunan kurumuş necaset, namaza engel sayılır. Bu durumda elbise ya da beden temizlenmeden kılınan namaz sahih olmaz.
Sadece Değmişse Hüküm Ne?
Kurumuş necaset elbiseye yalnızca temas etmiş, ancak:
- Elbisede gözle görülebilir bir iz bırakmamışsa,
- Necaset bulaşıp yapışmamışsa,
bu temas elbiseyi kirletmiş sayılmaz ve namaza mâni olmaz.
“Elbiseye veya bedene yapışık olan kurumuş necasetin bulunması namaza mâni olduğundan temizlenmesi gerekir. Ancak necasetin, elbisede iz bırakmayıp sadece değmiş olması namaza mâni olmaz.”
Kurumuş Necaset ve Elbise Temizliği
Kurumuş necasetin (pisliğin) elbiseye teması ve namaza etkisi şu şekildedir:
-
Temizlik Şartı: Namazın geçerli olabilmesi için "hadesten taharet" (abdest/gusül) kadar, "necasetten taharet" yani bedenin, elbisenin ve namaz kılınacak alanın dinen pis sayılan maddelerden arınmış olması temel şarttır.
-
Kurumuş Maddenin Durumu: Eğer bir necaset kurumuş haldeyse ve sadece elbiseye değip herhangi bir iz (renk, koku veya ıslaklık) bırakmadan düşüp gittiyse, bu durum elbiseyi kirletmez ve namaza engel teşkil etmez.
-
Yapışık Necasetin Hükmü: Necaset elbiseye yapışmış durumdaysa veya kurusa bile orada bir tabaka/iz bırakmışsa, bu durum namaza mânidir. Namaz öncesinde bu kısmın mutlaka temizlenmesi gerekir.
İslam Fıkhına Göre Necaset ve Ölçüleri
İslam hukukunda (fıkıh) necaset, ibadete engel olan maddi kirlilik demektir. Fıkıh kaynaklarındaki araştırmalarım doğrultusunda konuyu şu şekilde detaylandırabiliriz:
1. Necaset Türleri
Necasetler, ağırlık derecesine göre ikiye ayrılır:
-
Necaset-i Galiza (Ağır Necaset): İnsan dışkısı, idrarı, kan, şarap, leş, domuz eti gibi maddelerdir.
-
Necaset-i Hafife (Hafif Necaset): At ve kümes hayvanları dışındaki eti yenen hayvanların idrar ve dışkıları ile kuşların dışkıları (bazı mezheplere göre farklılık gösterir) bu kapsama girer.
2. Namaza Engel Olan Miktar (Af Ölçüsü)
Diyanet ve klasik fıkıh kaynaklarına göre, namazın geçerliliğini etkileyen "tolere edilebilir" sınırlar şunlardır:
-
Katı Necasette: Eğer ağır necaset katı bir maddedir ise, yaklaşık 2.8 gram (bir dirhem) ağırlığını geçmemelidir.
-
Sıvı Necasette: Sıvı haldeki ağır necaset, el ayası (avuç içi) genişliğini (yaklaşık bir daire alanı) aşmamalıdır.
-
Hafif Necasette: Elbisenin veya bir uzvun (kol, bacak gibi) dörtte birinden az olan bulaşmalar namaza engel görülmemiştir; ancak imkan varsa temizlenmesi evladır.
3. Necaset ve Abdest İlişkisi
-
Vücuttan Çıkan Necaset: Vücuttan kan, irin veya idrar gibi bir necasetin çıkması abdesti bozar. Ancak dışarıdan elbiseye bulaşan bir necaset abdesti bozmaz, sadece o elbisenin temizlenmesini gerektirir.
-
Temizleme Yöntemi: Gözle görülen necasetler, eseri (izi) tamamen gidene kadar su ile yıkanmalıdır. Eğer necaset gözle görülmeyen türdense (örneğin idrar kuruyup gitmişse), o bölgenin üç defa yıkanıp her defasında sıkılması temizlik için yeterli kabul edilir.
4. Pratik Bir Kural
Fıkıhta genel bir kaide vardır: "Şek ile yakin zail olmaz." Yani elbisenin temiz olduğundan eminseniz, "Acaba bir yere değdi mi?" şeklindeki şüphelerle o elbise kirli sayılmaz. Kirlilik için kesin bir iz veya bilgi gerekir.
Ayakkabıdan Elbiseye Değme: Sokakta yürürken ayakkabının altında daha önce necaset olduğu düşünülse bile, bu necaset kurumuş ve elbiseye iz bırakmadan sadece değmişse, elbise kirlenmiş sayılmaz. Namaza engel yok.
Otobüs, Minibüs, Sandalye Teması: Toplu taşıma koltuğuna veya umumi bir sandalyeye oturulduğunda, gözle görülür bir ıslaklık ya da iz yoksa; “acaba necaset vardı mı?” şüphesiyle elbise necis olmaz.
Şüphe ile temizlik hükmü bozulmaz
Çocuk Kıyafeti ve Ev Ortamı: Çocuğun elbisesinde daha önce necaset bulunmuş ancak kuruyup iz bırakmadan size temas etmişse, sizin elbiseniz necis olmaz. Ama; Islaklık varsa, Renk, koku veya belirgin iz varsa, Temizlenmesi gerekir.
Kurumuş Necaset Elbiseye Yapışık İse: Elbisenin üzerinde fark edilen, elle hissedilen veya gözle görülen kurumuş necaset varsa — ister küçük ister büyük olsun — bu durum namaza engeldir. Namazdan önce mutlaka temizlenmelidir.
Aklınızda Kalsın Diye Necasetle İlgili Kısa Kural:
1- İz yok → sorun yok
2- Yapışık değil → sorun yok
3-Görülüyor, hissediliyor, izi var → temizlenmeli
İnanç haberleri için TIKLAYINIZ!
Astroloji ve Rüya haberleri için TIKLAYINIZ!
Kadın Aile haberleri için TIKLAYINIZ!
Kültür Sanat haberleri için TIKLAYINIZ!
