Türkiye’de çevre kirliliğini azaltmak ve atık yağları ekonomiye kazandırmak için önemli bir adım atılmaya hazırlanıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni düzenlemeyle birlikte mutfaklarda kullanılan yağların lavaboya dökülmesi yasaklanacak. Toplanan atık yağların ise enerji üretiminde kullanılması planlanıyor.
Yeni düzenlemenin amacı hem su kirliliğini azaltmak hem de kullanılmayan yağları enerji kaynağına dönüştürerek ekonomiye katkı sağlamak.
Atık Yağlar Çevre İçin Büyük Tehlike Oluşturuyor
Uzmanlara göre kullanılmış yağların lavaboya dökülmesi çevre açısından ciddi bir sorun yaratıyor. Çünkü çok küçük miktardaki yağ bile büyük miktarda suyu kirletebiliyor.
Yapılan hesaplamalara göre yalnızca 1 litre atık yağ, yaklaşık 1 milyon litre temiz suyu kirletebiliyor. Bu da bir kişinin değil, birçok insanın yıllık su ihtiyacını karşılayabilecek miktardaki suyun kullanılamaz hale gelmesi anlamına geliyor.
Lavaboya dökülen yağlar kanalizasyon sistemine de zarar veriyor. Boruların tıkanmasına, arıtma sistemlerinin zorlanmasına ve su kaynaklarının kirlenmesine yol açabiliyor.
Lavaboya Yağ Dökmek Yasaklanacak
Hazırlanan yeni yönetmelik taslağına göre evlerde kullanılan bitkisel yağların lavaboya, kanalizasyona, toprağa ya da denize dökülmesi yasak olacak. Aynı zamanda yağ ambalajlarının üzerinde de vatandaşları uyaran özel bilgilendirme yazıları yer alacak.
Bu düzenleme sayesinde insanların atık yağları doğrudan doğaya bırakmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Vatandaşlar Atık Yağları Teslim Etmek Zorunda Olacak
Yeni sistemle birlikte vatandaşların kullandıkları yağları belirlenen toplama noktalarına teslim etmesi gerekecek. Belediyeler bu amaçla özel toplama merkezleri kuracak.
Ayrıca bazı marketler de atık yağ toplama sürecine dahil olacak. Vatandaşlar sızdırmaz kaplarda getirdikleri kullanılmış yağları bu noktalara teslim edebilecek. Toplanan yağlar daha sonra lisanslı tesislere gönderilecek.
Toplanan Yağlar Enerjiye Dönüştürülecek
Toplanan atık yağlar özel tesislerde işlenerek enerji sektöründe kullanılabilecek ürünlere dönüştürülecek. Bu süreçte özellikle biyodizel üretimi ön plana çıkıyor.
Ayrıca havacılık sektöründe kullanılmaya başlanan sürdürülebilir havacılık yakıtı üretiminde de bu atık yağlardan yararlanılması planlanıyor. Bu yakıt türü geleneksel jet yakıtlarına göre daha düşük karbon salımı sağladığı için çevre açısından önemli bir alternatif olarak görülüyor.
Kontrolsüz Kullanımın Önüne Geçilecek
Yeni düzenleme ile atık yağların kontrolsüz şekilde akaryakıta karıştırılması veya farklı amaçlarla kullanılmasının da önüne geçilecek. Bu yağlar yalnızca belirlenen ve lisans verilen tesislerde işlenebilecek.
Böylece hem yakıt kalitesi korunacak hem de enerji üretim süreci daha güvenli hale getirilecek.
Amaç Hem Çevreyi Korumak Hem Enerji Üretmek
Uzmanlara göre bu sistem doğru şekilde uygulanırsa iki önemli fayda sağlayabilir. Bir yandan su ve çevre kirliliği azaltılırken diğer yandan enerji üretimine katkı sağlanmış olacak.
Taslak düzenleme şu anda değerlendirme sürecinde bulunuyor. Son düzenlemelerin yapılmasının ardından yönetmeliğin yürürlüğe girmesi bekleniyor. Böylece Türkiye’de atık yağların çevreye zarar vermesi yerine enerjiye dönüşmesi hedefleniyor.
