İslam’da temizlik, ibadetlerin ruhunu tamamlayan temel unsurlardan biridir.
Özellikle ağız ve diş temizliği, hem fıtratın bir gereği hem de Peygamber Efendimiz’in (s.a.s.) önemle tavsiye ettiği bir sünnet olarak öne çıkar.
Peki misvak kullanmanın dini hükmü nedir? Günümüzde yaygın olarak kullanılan diş fırçası, misvak yerine geçer mi?
Abdest Alırken Misvak Kullanmanın Hükmü
Fıkıh kaynaklarında yer alan bilgilere göre, abdest alırken misvak veya benzeri bir araçla ağız ve diş temizliği yapmak sünnettir.
Bu uygulama, ibadete hazırlık sürecinin önemli bir parçası olarak kabul edilir. Nitekim Mevsılî’nin el-İhtiyâr adlı eserinde de bu husus açıkça ifade edilmektedir.
Ağız ve Diş Temizliği Fıtrattandır
Ağız ve diş temizliği, İslam’da “fıtrat” kapsamında değerlendirilen davranışlar arasında yer alır. Bu durum, sahih hadis kaynaklarında da açıkça belirtilmiştir.
Temizlik, insanın yaratılışına uygun bir davranış olup ibadetlerin eda edilişinde ayrı bir önem taşır.
“Ümmetime ağır gelmesinden endişe etmeseydim, onlara her namaz vaktinde dişlerini misvakla temizlemelerini emrederdim.”
Bu hadis; Kütübü- Sitte gibi temel hadis kaynaklarında yer almakta ve misvak kullanımının dinî değerini açıkça ortaya koymaktadır.
Diş Fırçası Misvak Yerine Geçer mi?
Hz. Peygamber’in (s.a.s.) uygulamalarında esas olan ağız ve diş temizliğinin kendisidir. O dönemde bu temizlik misvak ile yapılıyordu. Günümüzde ise diş fırçası ve diş macunu gibi modern ürünler yaygın olarak kullanılmaktadır.
Dinî açıdan bakıldığında, ağız ve diş sağlığını sağlayan uygun herhangi bir ürün veya yöntemle yapılan temizlik, misvakla yapılan temizlikle aynı amaca hizmet ettiği için bu sünnet yerine getirilmiş olur.
Din İşleri Yüksek Kurulu’nun Görüşü
-
Sünnet Olma Durumu: Abdest alırken ağız ve diş temizliği yapmak sünnet olarak kabul edilir.
-
Fıtratın Bir Parçası: Ağız temizliği, insanın doğuştan getirdiği temizlik özellikleri (fıtrat) arasında sayılmaktadır.
-
Hz. Peygamber’in Teşviki: Allah Resûlü (s.a.s.), ümmetine zorluk çıkarmaktan çekinmeseydi, her namaz öncesinde diş temizliğini zorunlu (farz/vaciр) kılacağını ifade etmiştir.
-
Asıl Olan Temizliktir: Hz. Peygamber döneminde misvak mevcut olduğu için o kullanılmıştır; ancak dinin asıl amacı kullanılan araç değil, ağız ve diş temizliğinin kendisidir.
-
Modern Araçların Geçerliliği: Diş fırçası ve macunu gibi güncel temizlik araçları kullanıldığında da bu sünnet yerine getirilmiş sayılır.
Misvak ve Diş Sağlığı
Diyanet'in görüşüne ek olarak, misvak kullanımı ve diş fırçalama arasındaki ilişkiye dair literatürde öne çıkan noktalar şunlardır:
-
Doğal Antiseptik Özelliği: Salvadora persica ağacından elde edilen misvak, doğal olarak florür, silis, kükürt ve C vitamini içerir. Araştırmalar, misvaktaki bu bileşenlerin antibakteriyel özellik gösterdiğini doğrulamaktadır.
-
Diş Eti Sağlığı: Bilimsel çalışmalar, misvakın içindeki reçinelerin diş etlerini koruyucu bir tabaka ile örttüğünü ve diş eti iltihaplanmalarını azaltabildiğini göstermektedir.
-
Diş Fırçası ile Farkı: Diş fırçası mekanik temizlikte çok başarılıyken, misvak hem mekanik temizlik hem de kimyasal (doğal özsu) temizlik sağlar. Ancak diş fırçasının ağzın her noktasına ulaşabilme kabiliyeti modern tıp açısından bir avantajdır.
-
Manevi Boyut: İslam alimleri, misvakın sadece hijyen değil, aynı zamanda ibadetin kemaline (eksiksizliğine) katkıda bulunan bir "zikir hazırlığı" olduğunu belirtirler.
-
Alternatif Yöntemler: Eğer misvak veya fırça yoksa, parmaklarla dişlerin ovulması da (abdest sırasında) sünnetin asgarisini yerine getirmek için yeterli kabul edilmiştir.
Günümüzde bir Müslüman, dişlerini fırçaladığında Hz. Peygamber'in temizlik tavsiyesine uymuş olur.
Ancak misvakın taşınabilirliği ve doğal içeriği nedeniyle, özellikle namaz vakitlerinde yanınızda bulundurmak hem geleneği yaşatmak hem de anlık hijyen sağlamak adına güzel bir uygulamadır. ATB
İnanç haberleri için TIKLAYINIZ!
Astroloji ve Rüya haberleri için TIKLAYINIZ!
Kadın Aile haberleri için TIKLAYINIZ!
Kültür Sanat haberleri için TIKLAYINIZ!
