Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, kira enflasyonunda yaşanan gerilemenin önümüzdeki dönemde de devam edebileceğini açıkladı. Geçen yıl yüzde 66 seviyesinde bulunan kira enflasyonunun ekim ayında yüzde 40'ın altına düştüğünü belirten Karahan, sıkı para politikasının sürdürüleceğini vurguladı.
Türkiye Genç İş İnsanları Derneği (TÜGİAD) Ankara tarafından düzenlenen "Ekonomi Buluşması" etkinliğinde konuşan Karahan, enflasyonun seyri, enerji fiyatları, kira artışları, tüketici talebi, yatırım fonları ve bankacılık sistemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Kira enflasyonu yüzde 40'ın altına geriledi
Karahan, hizmet enflasyonundaki yavaşlamada kiralardaki gerilemenin belirleyici olduğunu söyledi.
Geçen yıl yüzde 66 seviyesinde bulunan kira enflasyonunun bu yıl ekim ayında yüzde 40'ın altına indiğini belirten Karahan, mevcut ekonomik göstergelerin düşüşün devam edebileceğine işaret ettiğini ifade etti.
Eğitim hizmetlerinde de fiyat artış hızının yavaşladığını aktaran Karahan, buna karşılık ulaştırma ve haberleşme hizmetlerindeki enflasyonun yüksek seyrettiğine dikkat çekti.
Ulaştırma hizmetlerinde yıllık enflasyon yüzde 42,5'e ulaşırken haberleşme hizmetlerinde bu oran yüzde 43 oldu. Haberleşme enflasyonu geçen yıla göre 20 puan yükseldi.
Enflasyonun ana eğilimi yüzde 23,7 seviyesinde
Merkez Bankası Başkanı, ekim ayı itibarıyla yıllıklandırılmış enflasyonun ana eğiliminin yüzde 23,7'ye gerilediğini açıkladı.
Bu seviyenin mevcut yıllık enflasyonun yaklaşık 6 puan altında olduğunu belirten Karahan, enerji fiyatlarından kaynaklanan baskıların hafiflemesi halinde enflasyondaki düşüşün devam edebileceğini dile getirdi.
Karahan, ekim ayında yıllık tüketici enflasyonunun yataya yakın seyrettiğini, enerji ve işlenmemiş gıda gibi kalemleri dışlayan B ve C göstergelerinde ise gerilemenin sürdüğünü bildirdi.
Enerji enflasyonu yüzde 51,4'e yükseldi
Enflasyonla mücadelede enerji fiyatlarının önemli bir risk oluşturduğunu belirten Karahan, yıllık enerji enflasyonunun ekim ayında yüzde 51,4'e ulaştığını söyledi.
Bu oranın geçen yılın yaklaşık 17 puan üzerinde olduğunu ifade eden Karahan, petrol fiyatlarındaki artışın ve rafineri marjlarının özellikle motorin fiyatları üzerinden maliyet baskısı oluşturduğunu belirtti.
Doğal gaz fiyatlarının da savaş öncesindeki seviyesinin yaklaşık üç katına yükseldiğini aktaran Karahan, enerji maliyetlerindeki artışın ulaştırma hizmetleri dahil birçok alanda fiyatları etkilediğine dikkat çekti.
Eşel mobil sisteminin ise savaşın ilk aylarında akaryakıt fiyatlarındaki sert yükselişin yurt içine yansımasını sınırladığını söyledi.
Gıda fiyatlarında dalgalanma devam edebilir
Gıda enflasyonuna da değinen Karahan, geçen yıl olumsuz hava koşullarından etkilenen tarımsal üretimin toparlanmasıyla gıda fiyatlarındaki artış hızının gerilediğini belirtti.
Ancak taze meyve ve sebze fiyatlarında dalgalanmanın sürdüğünü kaydeden Karahan, ekim ayı enflasyonunda bu ürünlerin etkisinin öne çıktığını ifade etti.
İklim koşullarına bağlı olarak önümüzdeki dönemde de gıda fiyatlarında oynaklık görülebileceğini söyledi.
Merkez Bankası sıkı para politikasını sürdürecek
Karahan, fiyat istikrarı sağlanana kadar enflasyonla mücadelede kararlı bir duruş sergileneceğini vurguladı.
Sıkı para politikasının iç talebi yavaşlatarak enflasyondaki gerilemeyi desteklediğini belirten Karahan, ekonomik gelişmelerin geniş bir veri seti üzerinden değerlendirildiğini ifade etti.
Enflasyon beklentilerinde yıl başında öngörülen iyileşmenin henüz gerçekleşmediğini söyleyen Karahan, yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı yaklaşımın korunacağını bildirdi.
KOBİ kredileri ve bankacılık sistemi için yeni adımlar
Merkez Bankası Başkanı, finansal piyasalarda yaşanan gelişmelerin ardından likidite koşullarını destekleyen çeşitli kararlar alındığını açıkladı.
Karahan'ın verdiği bilgilere göre haftalık repo ihaleleriyle sağlanan fonlama miktarı artırıldı. Bankalararası para piyasasında borçlanma limitleri güncellendi ve teminat iskonto oranları azaltıldı.
Ayrıca Türk lirası zorunlu karşılıklarda bloke tesis oranları düşürülerek bankalara likidite yönetiminde esneklik sağlandı. KOBİ kredilerine yönelik kredi büyüme sınırları da yükseltildi.
Yatırım fonlarından yaşanan çıkışların özel sektör borçlanma araçlarına olan talebi azalttığını belirten Karahan, bunun şirketlerin yeniden finansman imkanları açısından risk oluşturduğunu söyledi.
Bu kapsamda özel sektör tahvillerinin itfasına yönelik kredilerin büyüme sınırından muaf tutulduğunu açıkladı.
Türk lirası mevduatın payı yüzde 61'in üzerinde
Karahan, son dönemde para piyasası fonlarından çıkan kaynakların büyük bölümünün Türk lirası mevduata yöneldiğini belirtti.
İkinci çeyrekten itibaren Türk lirasına geçişlerin hızlandığını ifade eden Karahan, Türk lirası mevduatın toplam mevduat içindeki payının yüzde 61'in üzerinde kalmaya devam ettiğini söyledi.
Yabancı para mevduatlarda ise dalgalı bir görünüm bulunduğunu, tüzel kişilerde sınırlı artış gözlendiğini aktardı.
Merkez Bankası rezervleri 158 milyar dolar seviyesinde
Merkez Bankası rezervlerine ilişkin verileri de paylaşan Karahan, 27 Şubat'ta 210 milyar dolar olan brüt rezervlerin 30 Ekim itibarıyla 158 milyar dolara gerilediğini açıkladı.
Karahan, 27 Şubat sonrasında rezervlerde yaşanan düşüşün 30 milyar dolarlık bölümünün altın fiyatlarındaki gerilemeden kaynaklandığını belirtti.
2026 yılı cari açık beklentisi açıklandı
Karahan, artan enerji fiyatlarının cari denge üzerindeki olumsuz etkilerine rağmen turizm gelirleri, iç talepteki yavaşlama ve altın dış ticaret dengesindeki iyileşmenin cari dengeyi desteklediğini ifade etti.
2026 yılında cari açığın milli gelire oranının uzun dönem ortalamasının altında gerçekleşmesini beklediklerini söyledi.
Fiyat istikrarının sürdürülebilir büyüme ve yatırım ortamı için temel koşullardan biri olduğunu vurgulayan Karahan, Merkez Bankasının enflasyonla mücadelede gerekli parasal sıkılığı koruyacağını yineledi.
