15 Yaş Altına Sosyal Medya Kapısı Kapanıyor
Teklifte en çok dikkat çeken maddelerden biri, 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal ağ platformlarını kullanamaması. Yani yeni düzenleme geçerse, 15 yaş altındaki çocuklara hizmet verilmesi yasak olacak. Platformlar bu kuralı uygulayabilmek için yaş doğrulama sistemi kurmak zorunda kalacak.
15 yaşını doldurmuş ama hâlâ çocuk statüsünde olan kullanıcılar için ise “ayrıştırılmış hizmet” dönemi başlayacak. Bu ne demek? Daha sıkı güvenlik önlemleri, daha sınırlı içerik ve daha fazla ebeveyn kontrolü anlamına geliyor. Ayrıca anne-babaların çocuklarının hesaplarını denetleyebileceği, harcamaları kontrol edebileceği ve kullanım süresini sınırlayabileceği araçların sunulması zorunlu olacak.
Platformlara bir de “aldatıcı reklam” uyarısı var. Özellikle çocukları hedef alan yanıltıcı reklamlar konusunda şirketler önlem almak zorunda kalacak.
10 Milyon Kullanıcıyı Aşanlara Ekstra Baskı
Türkiye’de günlük erişimi 10 milyonu geçen sosyal ağ sağlayıcılar için işler daha da sıkı. Acil durumlarda verilen içerik kaldırma ya da erişim engelleme kararları en geç 1 saat içinde uygulanmak zorunda olacak.
Eğer şirketler yükümlülüklerini yerine getirmezse, önce para cezası, ardından reklam yasağı, sonrasında ise bant daraltma gündeme gelecek. Reklam yasağı gelirse Türkiye’deki firmalar o platforma yeni reklam veremeyecek, para transferi yapılamayacak. Kurallara yine uyulmazsa internet hızının yüzde 50, hatta yüzde 90’a kadar düşürülmesi için mahkemeye başvurulabilecek.
Oyunlara Yaş Sınırı Geliyor
Dijital oyun tarafında da önemli değişiklikler var. İnternet üzerinden indirilen, oynanan ya da güncellenen tüm oyunlar artık yaş kriterlerine göre derecelendirilmek zorunda olacak. Oyunu geliştiren şirket “oyun sağlayıcı”, oyunu kullanıcıya ulaştıran platform ise “oyun dağıtıcı” olarak tanımlanacak.
Oyun sağlayıcılar geliştirdikleri oyunları belirlenen yaş kategorilerine göre sınıflandıracak. Eğer bu yapılmazsa, oyunu yayımlayan platform en yüksek yaş kategorisini baz alarak oyunu sunabilecek. Kurallara uygun şekilde derecelendirilmeyen içerikler ise platformdan kaldırılacak.
Ayrıca oyun platformları da ebeveyn kontrol sistemi kurmak zorunda olacak. Özellikle oyun içi satın alımlarda ebeveyn onayı mekanizması devreye girecek. Böylece çocukların habersiz şekilde yüksek harcamalar yapmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Yurt Dışı Merkezli Oyun Şirketlerine Temsilci Şartı
Türkiye’den günlük erişimi 100 bini aşan yurt dışı kaynaklı oyun dağıtıcılar için Türkiye’de temsilci bulundurma zorunluluğu getiriliyor. Bu temsilci, resmi kurumlarla iletişimi sağlayacak ve gerekli durumlarda muhatap olacak. İletişim bilgilerinin de açık şekilde yayımlanması gerekecek.
BTK’ya Geniş Yetki
Teklif, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (BTK) oldukça geniş yetkiler veriyor. Kurum; şirketlerin algoritmalarından veri işleme süreçlerine, ticari uygulamalarından teknik altyapısına kadar pek çok konuda bilgi ve belge talep edebilecek. Firmalar istenen bilgileri en geç 15 gün içinde sunmak zorunda kalacak.
Ayrıca hem sosyal medya şirketleri hem de oyun dağıtıcılar, Türkiye’de sundukları hizmetler için risk analizi yapmak zorunda olacak. Bu analizde temel hak ve özgürlükler, çocukların korunması, aile yapısı, kamu düzeni ve hukuka aykırı içerik riski gibi başlıklar değerlendirilecek. Sonuçlar BTK’ye bildirilecek.
Kurum, risk gördüğü durumlarda hizmetin tamamen ya da kısmen durdurulmasını, yönteminin değiştirilmesini ya da ek tedbir alınmasını isteyebilecek.
Cezalar Cep Yakıyor
Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde 1 milyon liradan başlayıp 30 milyon liraya kadar çıkan idari para cezaları gündeme gelebilecek. İhlal devam ederse bant daraltma süreci devreye girecek. Ancak şirket sonradan kurallara uyarsa, cezanın dörtte biri tahsil edilecek ve reklam yasağı gibi yaptırımlar kaldırılabilecek.
Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?
Teklif yasalaşırsa düzenlemeler, Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından 6 ay içinde yürürlüğe girecek. Bu süreçte hem sosyal medya şirketlerinin hem de oyun platformlarının altyapılarını yeni kurallara göre hazırlaması gerekecek.
