ABD’de Venezuela’nın devrik lideri Nicolas Maduro’nun yargılandığı dava, bu kez sanıklar kadar davaya bakan yargıç nedeniyle gündemde. The New York Times’ın haberine göre, New York Güney Bölgesi Federal Mahkemesi’nde dosyayı yürüten 92 yaşındaki Yargıç Alvin K. Hellerstein’ın davadan çekilmesi yönündeki çağrılar giderek artıyor.
Eleştiriler, davanın hem hukuki hem de siyasi açıdan son derece karmaşık olması ve yıllar sürmesi beklenen sürecin, yargıcın yaşı nedeniyle sağlıklı biçimde yürütülüp yürütülemeyeceği endişesinde yoğunlaşıyor.
ABD Tarihinde Emsali Az Görülen Bir Dava
New York’taki federal mahkemede yapılan ilk kısa duruşmada Maduro ve eşi Cilia Flores, uyuşturucu kaçakçılığı ve diğer ağır suçlamaları içeren iddianame karşısında suçsuz olduklarını beyan etti. Ancak hukuk çevrelerine göre bu, yalnızca sürecin başlangıcı.
Önümüzdeki aşamalarda; devlet başkanı dokunulmazlığı, sanıkların Venezuela’da yakalanmasının hukuki boyutu, sağlık durumları ve ABD’de yargılanabilirlikleri gibi daha önce emsal teşkil etmemiş başlıklarda uzun ve zorlu ön duruşmaların yapılması bekleniyor.
2027’den Önce Başlaması Zor
Dosyanın karmaşıklığı, yargıcın bir sonraki duruşmayı dahi mart ayının ortasına kadar planlamamasından anlaşılıyor. Yargı çevrelerine göre davanın esasen 2027’den önce başlaması güç. Bu tarihte Yargıç Hellerstein 93 yaşında olacak ve aylarca, hatta yıllarca sürebilecek bir yargılama boyunca yoğun kamuoyu baskısı altında kritik kararlar vermesi gerekecek.
Yargıç Hellerstein Kimdir?
1998 yılında dönemin ABD Başkanı Bill Clinton tarafından atanan Hellerstein, New York Güney Bölgesi Federal Mahkemesi’nin en deneyimli isimlerinden biri olarak biliniyor. 11 Eylül saldırıları sonrasında açılan birçok önemli davaya bakan yargıç, emeklilik hakkı doğmasına rağmen görevini sürdürdü. Ancak son yıllarda performansına ilişkin soru işaretleri kamuoyunda daha sık dile getirilmeye başladı.
“Duruşmalarda Uyudu” İddiası
Geçen yıl JPMorgan Chase’i 175 milyon dolar dolandırmaktan hüküm giyen girişimci Charlie Javice’in altı hafta süren davasında, bazı basın organları Hellerstein’ın duruşmalar sırasında zaman zaman uyuduğunu öne sürdü. Savunma makamı bu iddiayı yeni yargılama talebine gerekçe gösterirken, savcılar ve avukatların yargıcı incitmemek adına resmi bir adım atmaktan kaçındığı iddia edildi.
Eleştirmenlere göre benzer bir durumun Maduro davasında yaşanması, ABD yargı sisteminin uluslararası itibarı açısından ciddi sonuçlar doğurabilir.
Yaş ve Sağlık Kriteri Tartışması
ABD hukuk sisteminde bir yargıcın yaş veya sağlık gerekçesiyle görevden çekilmesini zorlayacak açık bir mekanizma bulunmuyor. Genellikle bu tür durumlarda meslektaşların gayriresmi telkinlerde bulunması bekleniyor.
Bu çerçevede, New York Güney Bölgesi’nin başyargıcı Laura Taylor Swain’in Hellerstein’a davadan çekilmesi yönünde çağrı yapması gerektiği görüşü dile getiriliyor.
Yargıcın bu aşamada çekilmesi hâlinde dosya, aynı mahkemede görev yapan yaklaşık 30 uygun yargıçtan birine yeniden dağıtılabilecek. Aksi durumda, sürecin ilerleyen safhalarında yaşanabilecek olası bir sağlık sorununun davayı daha da geciktirmesi ihtimali bulunuyor.
