Ramazan ayının gelmesiyle birlikte oruç ibadetini yerine getiren milyonlarca insan, bazı durumların orucu bozup bozmayacağı konusunda sorularına yanıt aramaktadır.
Bu sorulardan biri de kusmanın orucu bozup bozmadığına dairdir.
Din İşleri Yüksek Kurulu'nun verdiği bilgilere göre, kusmanın orucu bozup bozmadığı konusunda belirli kurallar bulunmaktadır.
Kendi Kendine Gelen Kusma orucu bozar mı?
Kendi kontrolü dışında, kendiliğinden gelen kusuntu, miktarı ne olursa olsun orucu bozmaz.
Aynı şekilde, mideden ansızın ağza yükselen ve tekrar mideye dönen şeyler de orucu etkilemez.
Bu durumda, kustuğu için orucunun bozulduğunu zannederek yeme ve içmeye devam eden kimsenin orucu bozulur. Ancak bu durumda kefaret gerekmez, sadece kaza gerekir.
Kendi isteği ile Kusmak orucu bozar mı?
Kişinin kendi isteğiyle ve boğazına müdahalesi ile ağız dolusu kusması halinde oruç bozulur.
Bu durumda kişi, orucunu kaza etmek zorundadır.
Kendi İsteği İle Kusanın Orucu Bozulur
Hz. Peygamber Efendimiz (s.a.s.), “Oruçlu kimse kendisine hâkim olamayarak kusarsa ona kaza gerekmez. Her kim de kendi isteği ile kusarsa orucunu kaza etsin.” diye buyurmuştur.
Kusma Durumunun Oruca Etkisi
-
İrade Dışı (Kendiliğinden) Kusmak: Kişinin kontrolü dışında, mide rahatsızlığı veya başka bir sebeple aniden gelen kusma, miktarı ne kadar olursa olsun (ağız dolusu olsa dahi) orucu bozmaz.
-
Geri Kaçan Kusuntu: Mideden ağza yükselen ve kişinin müdahalesi olmadan tekrar mideye dönen sıvılar oruca zarar vermez.
-
Kendi İsteğiyle (Kasten) Kusmak: Kişinin parmak atmak veya kendini zorlamak suretiyle bilerek ve ağız dolusu kusması durumunda oruç bozulur.
-
Kaza ve Kefaret Ayrımı: Kasten kusarak orucu bozulan bir kişinin, Ramazan sonrasında bu günü sadece 1 gün (kaza) olarak tutması gerekir; bu durum 61 günlük kefaret gerektirmez.
-
Hatalı Bilgi Sonucu Yemek Yemek: Eğer kişi "kustum, orucum kesin bozuldu" diyerek bilmeden yiyip içmeye başlarsa, orucu bozulmuş olur. Ancak bu hata "bilgi eksikliğine" dayandığı için yine sadece kaza gerekir.
-
Hadis-i Şerif Dayanağı: Bu konudaki hükmün aslı Hz. Peygamber’in (s.a.s.); "Kusmak zorunda kalana kaza gerekmez, ancak isteyerek kusan kaza etsin" mealindeki hadisidir.
Kusmakla İlgili Fıkhi Detayları Ve Tıbbi Boyutlar
-
"Ağız Dolusu" Kriteri: İslam hukukçularının (özellikle Hanefî mezhebinin) altını çizdiği en önemli detay, kasten kusmada "ağız dolusu" olma şartıdır. Eğer kişi kendi isteğiyle kusar ama bu miktar ağız dolusundan az olursa, bazı görüşlere göre oruç yine de bozulmaz. Ancak genel kabul, iradeli müdahaleden kaçınılması yönündedir.
-
Ağzı Çalkalamak: Kustuktan sonra ağızda kalan kalıntıların yutulmaması için ağzın suyla iyice çalkalanması tavsiye edilir. Eğer ağız çalkalanmaz ve kalan parçalar bilerek yutulursa, bu durum orucu tehlikeye atabilir.
-
Mide Bulantısı İlacı ve Tedavi: Eğer mide bulantısı çok şiddetliyse ve kişi kusmamak için ilaç kullanmak isterse, bu ilacı (hap, şurup vb.) içtiği anda orucu bozulur. Ancak damar yoluyla yapılan (besleyici olmayan) iğneler konusunda farklı görüşler olsa da Diyanet, zorunlu hallerde iğnenin orucu bozmayacağını belirtmektedir.
-
Hamilelikte Kusma: Hamilelik nedeniyle yaşanan sabah bulantıları ve istifralar tamamen irade dışı kabul edildiği için orucu hiçbir şekilde bozmaz.
-
Reflü Hastalığı: Kronik reflüsü olan kişilerin boğazına sürekli mide asidi gelmesi durumunda, bu durum süreklilik arz ettiği ve irade dışı olduğu için "bağışlanmış" (afv) kapsamında görülür ve oruca engel teşkil etmez.
Kusma sonrası halsizlik yaşıyorsanız ve orucu devam ettiremeyecek kadar sağlığınız bozulduysa, dini olarak "hasta" statüsünde orucunuzu açıp sonra kaza etme ruhsatınızın bulunduğunu da hatırlatmak isteriz. ATB
İnanç haberleri için TIKLAYINIZ!
Astroloji ve Rüya haberleri için TIKLAYINIZ!
Kadın Aile haberleri için TIKLAYINIZ!
Kültür Sanat haberleri için TIKLAYINIZ!
