Yavuz Turhan
yavuzturhan@hotmail.com

Orson Welles'in Radyo Oyunu

23 Temmuz 2020 / Perşembe 09:10:40 | YAZARLAR | Yavuz Turhan

30 Ekim 1938 Pazar günü, saat 20.00'de CBS spikeri, "CBS, H.G.Wells'in Dünyalar Savaşı'nı sunar" şeklinde normal bir anons yaptı. Oyunu Orson Welles yönetiyordu.

Birkaç dakika sonra bütün Amerika ayağa kalktı, milyonlarca insan korku içinde sokaklara döküldü.

Çünkü Welles, H.G. Wells'in Merihliler in dünyayı İstilası'nı anlatan hayali romanını, gerçekçi bir tutumla radyo oyunu haline getirmiş, romandaki hayali adları ABD'deki gerçek yer adları ile değiştirmiş, gerçekte bir Merihliler istilası olsa radyocular nasıl davranacaklarsa, bu radyo oyununa da o havayı vermişti.

      Oyun hava raporu ile başlar. Daha sonra bir otelden naklen dans müziği yayını yapılacağı bildirilir, dans müziği yayımlanırken, yayın birdenbire kesilip, flaş bir haber verilir:

 Bir profesör Merih'te birtakım gaz patlamaları görmüştür.

Biraz sonra ikinci bir flaş haber daha:

New Jersey yakınlarına bir göktaşı düşmüştür.

Bunu, birbirinden korkunç haberler izler, sonunda spiker şu anonsu yapar:

"Sayın dinleyiciler, size çok vahim bir haber vereceğiz. İnanılmaz gibi görünmekle birlikte, bu gece New Jersey'e inen acayip yaratıkların, Merih gezegeninden gelmekte olan bir ordunun öncüleri oldukları anlaşılmıştır. Şimdi Washington'a bağlanıyoruz. İçişleri Bakanı sizlere hitap edecektir."

      Bu anonstan sonra, İçişleri Bakanının sesini taklit eden aktör Merihlilerin ölüm ışınlarıyla Amerikalıları nasıl kitle halinde öldürdüklerini, yangınların nasıl her tarafı sardığını, binaların nasıl iskambil kâğıtları gibi yıkıldığını, şehirlerin nasıl ardarda boşaldığını açıklar.

Cumhurbaşkanının sesini taklit eden bir aktör de Amerikan halkından paniğe kapılmamasını ister..

      Oysa yaşananların yanında panik kelimesi çok hafif kalmaktadır. Arada bir "bunun bir radyo oyunu olduğu" anons edilir ama bu anonsu duymayanlar, olayı başkalarından işitenler, tam bir korku isterisi içindedir.

 Yollar otomobillerine binerek kaçmak isteyen ailelerle dolmuştur. Hastaneler sürekli yardım istekleri ile karşılaşır, bir kısım halk karakollara, kiliselere, dağlara sığınır.

New York'un büyük bölümü boşalır. İtfaiye istasyonları, gaz maskesi isteyenlerin hücumuna uğrar. Merihlilerin eline düşmemek için intihara kalkışanlar da olur.

       CBS ertesi gün öğleye kadar, her on dakikada bir, yapılan yayının "bir radyo oyunu olduğunu" anons etmek zorunda kalır, halk aradan 24 saat geçtikten sonra ancak yatışır.

Nijat Özön Yurttaş Kane, Bilgi y. Ankara 1965

 

 

Tüm Yorumları Göster (0)