Kedigiller Nedir? Büyük Kedi ve Küçük Kedi Ayrımı Nasıl Yapılır? İşte Kedi Türlerinin Özellikleri

Kedigiller nedir, hangi hayvanlar kedigildir? Büyük ve küçük kedi ayrımı nasıl yapılır? Aslan, kaplan, çita, puma ve ev kedisinin özellikleri.

Evimizde yaşayan birkaç kiloluk bir kedi ile yüzlerce kilogram ağırlığa ulaşabilen bir kaplan ilk bakışta birbirinden çok farklı görünse de zoolojik açıdan aynı büyük ailenin üyeleridir.

Bilimsel adı Felidae olan kedigiller familyası; ev kedisinden aslana, kaplandan jaguara, çitadan vaşağa kadar çok sayıda yırtıcı memeliyi kapsıyor. Ancak halk arasında kullanılan “büyük kedi” ve “küçük kedi” ayrımı yalnızca hayvanın vücut büyüklüğüne göre yapılmıyor.

Kediler ve kedigiller ailesi, hem evcil dostlarımız hem de doğanın en görkemli avcıları olan vahşi kuzenleriyle hayranlık uyandıran bir gruptur. Merak ettiğiniz tüm bu soruların ayrıntılı yanıtlarını aşağıda başlıklar altında bulabilirsiniz.

Kedigiller ne demek?

Kedigiller, bilimsel sınıflandırmada Felidae adı verilen memeli hayvan familyasıdır. Bu hayvanlar Etçiller, yani Carnivora takımında yer alır. Günümüzde yaşayan gerçek kedi türlerinin tamamı bu familyanın üyeleridir.

Kedigiller, avlanmaya uyum sağlayan güçlü vücut yapılarıyla dikkat çeker. Keskin köpek dişleri, güçlü çeneler, hassas duyular, çevik hareket kabiliyeti ve birçok türde geri çekilebilen pençeler bu hayvanların en belirgin ortak özellikleri arasında bulunur.

Kedigiller, etçiller (Carnivora) takımına bağlı, zarif vücut yapıları, keskin pençeleri, gelişmiş duyuları ve avcı karakterleriyle tanınan memeli bir familyadır (Felidae). Dünya genelindeki en uzmanlaşmış yırtıcı hayvan gruplarından biridir.

Kedigiller iki ana grupta inceleniyor

Günümüzde yaşayan kedigiller genel olarak iki temel alt familyada sınıflandırılır: Pantherinae ve Felinae.

Pantherinae grubunda aslan, kaplan, jaguar, leopar, kar leoparı ve bulutlu leoparlar gibi türler bulunurken; Felinae grubunda ev kedileri, vaşaklar, puma, çita, karakulak, serval, ocelot ve çok sayıda başka kedi türü yer alır.

Büyük kedi ve küçük kedi ayrımı neye göre yapılıyor?

Günlük kullanımda aslan, kaplan, jaguar ve leopar gibi iri yapılı türler “büyük kediler” olarak tanımlanıyor. Ancak bilimsel sınıflandırmada büyük kedi ile küçük kedi arasındaki ayrım yalnızca hayvanın boyuna veya kilosuna göre yapılmıyor.

Hayvanın evrimsel soyunun yanı sıra anatomik ve genetik özellikleri de sınıflandırmada belirleyici oluyor. Bu nedenle oldukça iri bir hayvan olan puma, Felinae yani küçük kediler alt familyasında yer alabiliyor. Buna karşılık bazı Pantherinae üyeleri diğer büyük kedilere göre daha küçük bir vücut yapısına sahip olabiliyor.

Biyolojik sınıflandırmada kediler (Felidae familyası) dış görünüşlerine veya sadece fiziksel büyüklüklerine göre değil, anatomik yapılarına, ses çıkarma yeteneklerine ve çene kemiklerinin gelişimine göre iki ana alt familyaya ayrılır:

• Büyük Kediler (Pantherinae): Kükreyebilen kedilerdir. Bu gruptakilerin boğazındaki gırtlak ve ses telleri yapısı esnektir, bu sayede kükreme sesi çıkarabilirler ancak mırlayamazlar (sadece nefes verirken hafif bir hırıltı çıkarabilirler).

• Küçük Kediler (Felinae): Mırlayabilen kedilerdir. Bu gruptaki kedilerin gırtlak yapısı sert bir kemikle (hyoid kemiği ile) desteklenmiştir; bu yüzden kükreyemezler ama hem nefes alırken hem nefes verirken kesintisiz olarak mırlayabilirler. Evcil kedimiz de bu gruptadır.

Büyük kedilerin hepsi kükreyebilir mi?

“Büyük kediler kükrer, küçük kediler mırlar” şeklinde yaygın bir ifade bulunsa da bu ayrım tek başına bilimsel sınıflandırmayı açıklamaya yeterli değildir. Aslan, kaplan, jaguar ve leopar gibi Panthera cinsi üyeleri güçlü kükreme sesleri çıkarabilir. Kedigillerin ses üretme yapıları ise türler arasında farklılık gösterebilir.

Hangi hayvanlar kedigillerden sayılır?

Kedigiller familyasında dünyanın farklı bölgelerinde yaşayan çok sayıda tür bulunur. En bilinen kedigiller arasında şu hayvanlar yer alır:

Aslan, kaplan, jaguar, leopar, kar leoparı, bulutlu leopar, puma, çita, vaşak, karakulak, serval, ocelot, margay, jaguarundi, Pallas kedisi, kum kedisi, kara ayaklı kedi, balıkçı kedi, leopar kedisi, yaban kedileri ve ev kedileri.

Çita ve puma da kedigiller familyasının üyeleridir. Buna karşılık görünüş veya avcılık davranışları nedeniyle zaman zaman kedilerle ilişkilendirilen sırtlanlar, Felidae familyasında bulunmaz.

Kedigiller ailesi iki ana alt familya altında şu popüler hayvanları barındırır:

• Büyük Kediler (Pantherinae): Aslan, Kaplan, Jaguar, Leopar, Kar Leoparı.

• Küçük Kediler (Felinae): Evcil kedi, Puma, Çita, Vaşak (Lynx), Karakulak (Caracal), Ocelot, Serval, Pallas kedisi, Yaban kedisi ve Kaplan kedisi türleri.

Kedigil hayvanların ortak özellikleri nelerdir?

Etçil beslenmeye uyumludurlar

Kedigillerin vücut yapısı hayvansal besinleri tüketmeye yüksek derecede uyumludur. Keskin dişleri ve güçlü çeneleri, avın yakalanması ve etin parçalanmasında önemli rol oynar. Ev kedileri de biyolojik açıdan zorunlu etçil hayvanlardır.

Keskin dişleri ve güçlü çeneleri vardır

Kedigillerde gelişmiş köpek dişleri bulunur. Bu dişler avı yakalamaya yardımcı olurken etçil memelilere özgü kesici azı dişleri etin parçalanmasını kolaylaştırır.

Pençeleri avcılığa uygundur

Kedigillerin önemli bölümünde pençeler geri çekilebilir yapıdadır. Böylece pençeler kullanılmadıkları zaman korunabilir. Çita ise bu konuda dikkat çeken türlerden biridir; pençeleri birçok diğer kedigil kadar tamamen geri çekilemez.

Görme ve işitme duyuları gelişmiştir

Birçok kedigil düşük ışık koşullarında etkili biçimde görebilir. Güçlü işitme yetenekleri de çevredeki avları ve hareketleri fark etmelerine yardımcı olur.

Bıyıkları önemli bir duyu organıdır

Kedilerin bıyıkları yalnızca dış görünüşlerinin bir parçası değildir. Vibrissa adı verilen bu hassas yapılar, çevredeki nesneleri ve küçük hava hareketlerini algılamalarında önemli rol oynar.

Sessiz hareket edebilirler

Kedigiller parmak uçlarına basarak yürür. Pati yapıları ve esnek vücutları sayesinde avlarına oldukça sessiz biçimde yaklaşabilirler.

Çoğu tür pusu avcısıdır

Kaplan, leopar ve ev kedileri dahil birçok kedigil, avına sessizce yaklaşarak kısa mesafeden ani saldırı gerçekleştirir. Çita ise yüksek hızla yaptığı kovalamalarla diğer birçok kedigilden ayrılır.

• Avcı Anatomi: Çoğu tür zorunlu etçildir (hypercarnivore). Beslenmelerinin neredeyse tamamı et odaklıdır.

• Geri Çekilebilir Pençeler: Çita hariç tüm kedigiller, yürürken körelmemesi ve keskin kalması için pençelerini patilerinin içine çekebilirler.

• Gelişmiş Duyular: Karanlıkta mükemmel görme sağlayan tapetum lucidum tabakasına ve en hafif hışırtıları bile duyan hareketli kulak kepçelerine sahiptirler. Bıyıkları (vibrissalar) ise çevrelerindeki hava akımını ve engelleri algılamalarını sağlar.

• Denge ve Esneklik: Omurga yapıları son derece esnektir. "Düşme refleksi" sayesinde genellikle ayakları üzerine düşerler.

• İmza Davranışlar: Bölgelerini idrar veya koku bezleriyle işaretleme, avlarını gizleme ve pusu kurarak avlanma ortak özellikleridir.

Aslan ile ev kedisi gerçekten akraba mı?

Evet. Aslan ile ev kedisi arasında büyük bir boyut farkı bulunmasına rağmen iki hayvan da Felidae familyasının üyesidir.

Bilimsel sınıflandırmada ev kedisinin adı Felis catus, aslanın Panthera leo, kaplanın Panthera tigris, leoparın Panthera pardus ve jaguarın Panthera onca olarak belirtilir.

Bu nedenle evlerde yaşayan kediler ile dünyanın en büyük yırtıcı kedileri, farklı evrimsel kollara ayrılmış olsalar da aynı hayvan familyası içerisinde bulunur.

Dünyanın en büyük kedisi hangisi?

Günümüzde yaşayan kedigiller arasında genel olarak kaplan en büyük tür kabul edilir. Ancak kedigillerin vücut büyüklüğü cinsiyet, yaş ve yaşam koşullarına bağlı olarak değişebilir.

Aslanlar da dünyanın en büyük kedileri arasında bulunur. Jaguar ise kaplan ve aslandan daha küçük olmakla birlikte güçlü ve kompakt vücut yapısıyla dikkat çeker.

Dünyanın en küçük yabani kedileri hangileri?

Kedigiller ailesinin diğer ucunda oldukça küçük yabani türler bulunur. Paslı benekli kedi ile kara ayaklı kedi, dünyanın en küçük yabani kedileri arasında gösterilir.

Böylece Felidae ailesi birkaç kilogram ağırlığındaki küçük yabani kedilerden yüzlerce kilogramlık dev kedilere kadar son derece geniş bir çeşitliliğe sahiptir.

Kedigiller nerelerde yaşar?

Kedigil türleri dünyanın çok farklı coğrafyalarına uyum sağlamıştır. Ormanlar, savanlar, çöller, dağlık bölgeler ve soğuk iklimler farklı kedi türlerine yaşam alanı oluşturur.

Kaplanlar ağırlıklı olarak Asya'da yaşarken aslanların doğal popülasyonlarının büyük bölümü Afrika'da bulunur. Jaguar Amerika kıtasında, kar leoparı Orta ve Güney Asya'nın yüksek dağlarında, puma ise Amerika kıtasının geniş bir bölümünde yaşamını sürdürür.

Kedilerin büyüklüğü tek başına belirleyici değil

Sonuç olarak “büyük kedi” ve “küçük kedi” ifadeleri günlük dilde çoğunlukla vücut büyüklüğünü anlatmak için kullanılsa da bilimsel açıdan durum daha karmaşıktır. Kedigillerin sınıflandırılmasında büyüklüğün yanı sıra evrimsel akrabalık ve anatomik özellikler esas alınır.

Bu nedenle iri yapılı bir puma Felinae grubunda bulunabilirken, aslan, kaplan, jaguar ve leopar gibi türler Pantherinae içerisinde yer alır. Ev kedisinden kaplana kadar bütün bu hayvanları bir araya getiren ortak nokta ise aynı büyük kedigiller ailesinin üyeleri olmalarıdır.

Kedigiller Hakkında 20 İlginç Bilgi

1. Kükreyemeyen Dev: Dünyanın en hızlı kara memelisi olan çita, bir "büyük kedi" (Pantherinae) değil, gırtlak yapısı ve mırlama özellikleri nedeniyle bir "küçük kedi" (Felinae) türüdür; kükreyemez, sadece miyavlar ve kuş gibi ciyaklar.

2. Yüzme Tutkusu: Çoğu kedi suyu sevmezken, jaguar ve kaplan mükemmel birer yüzücüdür; nehirlerde serinlemeyi, hatta balık ve timsah avlamayı çok severler.

3. Karanlıkta Parlayan Gözler: Kedigillerin gözlerinin arkasındaki tapetum lucidum tabakası, ışığı retinadan iki kez yansıtarak loş ışıkta insanlardan 6 kat daha iyi görmelerini sağlar. Gece ışık tutulduğunda parlayan gözlerin sebebi budur.

4. Bireysel İmzalar: Tıpkı insanlardaki parmak izi gibi, her kaplanın çizgileri ve her jaguarsın benek desenleri tamamen benzersizdir.

5. Mırlamanın Sırrı: Evcil kediler ve diğer küçük kedigiller mırlarken salgıladıkları yaklaşık 25-150 Hz frekansın, kemiklerin ve dokuların iyileşmesini hızlandırıcı (biyomekanik onarım) bir etkisi olduğu keşfedilmiştir.

6. Günün Yarısı Uyku: Aslanlar ve evcil kediler dahil pek çok kedigil, enerjilerini avlanmaya saklamak için günün ortalama %50 ila %70'ini uyuyarak veya dinlenerek geçirir.

7. Yüksekten Düşme Avantajı: Kedigiller, "düşme refleksi" (righting reflex) sayesinde yüksekten düştüklerinde gözleri ve iç kulak dengeleriyle anında yönlerini bulup gövdelerini çevirerek ayakları üzerine inebilirler.

8. Koşu Şampiyonu: Çitalar saatte 100-120 km hıza sadece 3 saniyede ulaşabilirler; bu hız, birçok spor otomobilden daha hızlı bir ivmelenmedir.

9. Kar Ayakkabılı Avcı: Vaşaklar (Lynx), kar üzerinde batmadan rahatça yürümelerini sağlayan geniş, tüylü patileri sayesinde doğal birer "kar ayakkabısına" sahiptir.

10. Zorunlu Etçiller: Kedigiller, vücutları hayvansal proteinlerde bulunan taurin, A vitamini ve araşidonik asit gibi maddeleri üretemediği için mutlaka et tüketmek zorundadırlar; vejetaryen olamazlar.

11. Göz Bebeği Şekilleri: Evcil kedilerin göz bebekleri dikey yarık şeklindeyken, aslan ve kaplan gibi büyük kedilerin göz bebekleri yuvarlaktır. Dikey yarıklar avın uzaklığını hassas bir şekilde ölçmeye yardımcı olur.

12. Kar Leoparlarının Uzun Kuyruğu: Karlı dağlarda yaşayan kar leoparları, dengelerini sağlamak ve uyurken burunlarını/yüzlerini soğuktan korumak için devasa ve kalın kuyruklarını atkı gibi kullanırlar.

13. Aslanların Sosyal Yaşamı: Kedigillerin neredeyse tamamı yalnız yaşamayı tercih ederken, aslanlar karmaşık sosyal bağları olan grurplar (pride) halinde yaşayan tek kedigil türüdür.

14. Gecenin Hayaleti Pallas: Asya'nın sert bozkırlarında yaşayan Pallas kedisi (Manul), dünyanın en eski kedi türlerinden biridir ve düz basık suratı sayesinde kar üstünde kamufle olur.

15. Karasal Olmayanlar: Kedigiller ailesinin tamamı karasaldır; okyanuslarda yaşayan deniz memelisi (balina, fok vb.) veya uçan kedigil türü bulunmaz (uçan memeliler yarasalardır).

16. Karakulakların Havalı Kulakları: Karakulakların (Caracal) kulak uçlarındaki uzun püsküller, sesin yönünü nokta atışı bulmalarını ve rüzgarın yönünü tayin etmelerini sağlar.

17. Evcilleşme Tarihi: Kedigiller içinde insanlarla birlikte yaşamaya uyum sağlayan ilk ve en popüler tür evcil kedidir (Felis catus). Tarımın başlamasıyla fareleri avlamak için insan yerleşimlerine kendi iradeleriyle yanaşmışlardır.

18. Güçlü Isırık: Jaguar, çene gücü bakımından avının kafatasını doğrudan kırma yeteneğine sahip olduğu için kedigiller arasında en güçlü ısırıklardan birine sahiptir.

19. Bıyık Hassasiyeti: Kedilerin bıyıkları, vücutlarının en geniş yerinin ölçüsündedir. Bir delikten geçip geçemeyeceklerini anlamak için bıyıklarını bir cetvel gibi kullanırlar.

20. İletişim Çeşitliliği: Kedigiller miyavlama, kükreme ve mırlamanın yanı sıra tıslama, hırlama, uluma ve hatta purr-churp (cıvıldama benzeri) sesler çıkararak geniş bir duygu durum yelpazesini dışa vurabilirler. ATB

İnanç haberleri için TIKLAYINIZ!

Astroloji ve Rüya haberleri için TIKLAYINIZ!

Kadın Aile haberleri için TIKLAYINIZ!

Kültür Sanat haberleri için TIKLAYINIZ!