Kalp kanserinin son derece nadir görülmesinin arkasındaki nedenlerden biri bilim insanları tarafından ortaya çıkarıldı. İtalya'da yapılan yeni bir araştırmaya göre kalbin gün boyunca aralıksız kasılması, kanser hücrelerinin çoğalmasını zorlaştıran mekanik bir etki oluşturuyor. Araştırmacılar, bu keşfin gelecekte kanser tedavisi için yeni yöntemlerin geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini düşünüyor.
Kalp, vücudun en yoğun çalışan organlarından biri. Günde yaklaşık 100 bin kez kasılıp gevşeyen bu organın kendi dokusunda kanser gelişmesi oldukça nadir görülüyor. Bilim insanları uzun süredir bu durumun nedenlerini araştırırken, yeni çalışma kalbin sürekli hareketinin de önemli bir koruyucu etken olabileceğine işaret ediyor.
Kalp Kanseri Neden Çok Nadir Görülüyor?
Başka bir organdan kalbe yayılan kanserlerden farklı olarak doğrudan kalp dokusunda başlayan tümörlere birincil kalp kanseri deniliyor. Bu hastalık oldukça nadir görülüyor. Araştırmada aktarılan verilere göre Birleşik Krallık'ta nüfusun yüzde 0,02'sinde birincil kalp kanserine rastlanıyor.
Bu durumun bilinen nedenlerinden biri, kalp kası hücrelerinin doğumdan kısa süre sonra bölünme yeteneğini büyük ölçüde kaybetmesi. Vücudun birçok dokusunda hücreler sürekli yenilenirken kalp kası hücreleri yetişkinlik döneminde oldukça sınırlı bir yenilenme gösteriyor.
Hücre bölünmesinin azalması, DNA'da hata oluşma ve bu hataların birikmesi ihtimalini de düşürüyor. Ancak araştırmacılar, kalbin kansere karşı bu kadar dirençli olmasını yalnızca hücrelerin bölünmemesiyle açıklamanın yeterli olmadığını belirtiyor.
Kalbin Sürekli Atması Kanser Hücrelerini Nasıl Etkiliyor?
Trieste Üniversitesi ve ICGEB araştırmacılarının yürüttüğü çalışmada kalbin mekanik hareketinin kanser hücreleri üzerindeki etkisi incelendi. Araştırmacılar, bir farenin kalbini başka bir farenin boyun bölgesine nakletti. Nakledilen kalp kan dolaşımına bağlı şekilde canlı tutuldu ancak vücuda kan pompalamadığı için normal kalp gibi sürekli mekanik yük taşımıyordu.
Daha sonra hem nakledilen kalbe hem de normal şekilde çalışan kalbe kanser hücreleri verildi. İki hafta sonra yapılan incelemelerde dikkat çekici bir fark ortaya çıktı. Pompalama yapmayan kalpte kanser hücreleri çok daha fazla çoğalırken, atan kalpte tümör gelişimi belirgin şekilde sınırlı kaldı.
Laboratuvar ortamında hazırlanan kalp dokularında yapılan deneylerde de benzer sonuçlar elde edildi. Mekanik yük altında çalışan dokularda kanser hücrelerinin çoğalması yavaşladı, bu yük ortadan kaldırıldığında ise hücreler yeniden çoğalmaya başladı.
Araştırmada Nesprin-2 Proteininin Rolü Keşfedildi
Bilim insanları, kalbin oluşturduğu mekanik kuvvetin hücreleri nasıl etkilediğini araştırırken Nesprin-2 adlı proteine ulaştı.
Bu protein, hücrenin dış bölümünde oluşan mekanik kuvvetlerin hücre çekirdeğine iletilmesinde rol oynuyor. Kalbin her atışında ortaya çıkan hareket, bu protein aracılığıyla hücre çekirdeğine aktarılıyor. Bunun sonucunda hücrelerin çoğalmasıyla bağlantılı bazı genlerin çalışması zorlaşıyor.
Araştırmacılar Nesprin-2 proteininin etkisini ortadan kaldırdıklarında kanser hücrelerinin atan kalpte bile tümör oluşturabildiğini gözlemledi. Bu sonuç, kalbin mekanik hareketinin kanser hücrelerinin büyümesini sınırlamasında söz konusu proteinin önemli bir rol oynayabileceğini gösterdi.
Kanser Tedavisinde Yeni Bir Yöntem Geliştirilebilir
Araştırmanın en dikkat çekici yönlerinden biri de elde edilen bulguların gelecekte farklı kanser türleri için kullanılma ihtimali. Bilim insanları, kalbin sürekli hareketiyle ortaya çıkan mekanik etkinin benzerini vücudun başka bölgelerinde oluşturmanın yollarını araştırıyor.
Bu kapsamda araştırma ekibi, tümörlü bölgelere ritmik baskı uygulayabilecek giyilebilir bir cihaz üzerinde çalışıyor. İlk hedefler arasında cilt kanserinin tehlikeli türlerinden melanom ve meme kanseri bulunuyor.
Ancak bu yöntemin henüz deneysel aşamada olduğu ve insanlar üzerinde kullanılabilecek bir tedaviye dönüşüp dönüşmeyeceğinin bilinmediği özellikle vurgulanıyor.
Uzmanlardan Önemli Uyarı Geldi
Araştırmacılar, tümörlere dışarıdan baskı uygulamanın her durumda olumlu sonuç vermeyebileceğine dikkat çekiyor. Bazı dokularda mekanik baskının kanser hücrelerinin büyümesini yavaşlatabileceği düşünülürken, farklı koşullarda tümör hücrelerinin yayılmasını kolaylaştırma ihtimali de bulunuyor.
Bu nedenle geliştirilecek yöntemlerin kanserin türüne ve bulunduğu dokuya göre ayrıntılı şekilde incelenmesi gerekiyor.
Önemli bir ayrıntı: Araştırma, kalp atış hızını artırmanın kansere karşı koruma sağladığını göstermiyor. Daha hızlı kalp atışının kanser riskini azalttığına dair bir sonuç da bulunmuyor. Çalışma, kalbin doğal kasılma hareketinin kanser hücrelerinin çoğalmasını nasıl etkileyebileceğini ortaya koyan deneysel bulgular sunuyor.






