Kulağa film sahnesi gibi geliyor ama değil. Almanya’da yapılan bir çalışmayla, ilk kez ticari bir fiber internet altyapısı üzerinden kuantum ışınlama gerçekleştirildi. Üstelik laboratuvar ortamında değil, gerçek şehir altyapısında.
Bu önemli deneye, Almanya merkezli telekom devi Deutsche Telekom’un araştırma birimi T-Labs ile ABD merkezli kuantum ağ teknolojileri şirketi Qunnect imza attı. Testler Berlin’de, 30 kilometrelik ticari fiber hat üzerinde yapıldı.
30 Kilometrede Yüzde 90 Başarı
Ocak 2026’da gerçekleştirilen saha testlerinde, mevcut internet altyapısı kullanılarak kuantum bilgi aktarımı sağlandı. Yani yeni bir kablo döşenmedi; halihazırda veri taşıyan fiber optik hatlar kullanıldı.
Deneyde kuantum bitler (kübitler), Berlin’deki iki nokta arasında 30 kilometrelik fiber döngü üzerinden “ışınlandı”. Sonuçlar oldukça dikkat çekici:
- Ortalama başarı oranı: %90
- En yüksek doğruluk oranı: %95
Bu oranlar, teknolojinin artık teoriden çıkıp gerçek dünyada çalışabildiğini gösteriyor.
Normal İnternet Trafiğiyle Aynı Anda Çalıştı
Belki de en çarpıcı detay şu: Bu işlem, mevcut internet veri trafiği devam ederken gerçekleştirildi. Yani sistem, klasik veri akışıyla paralel şekilde çalıştı.
Bu da gelecekte kuantum bilgisayarların farklı şehirlerde hatta ülkelerde birbirine bağlanarak ortak işlem gücü oluşturmasının önünü açıyor. Uzmanlara göre bu gelişme, “kuantum internet” için atılmış en somut adımlardan biri.
795 nm Dalga Boyu Detayı Neden Önemli?
Deney, 795 nanometre dalga boyunda gerçekleştirildi. Bu dalga boyu; nötr atom kuantum bilgisayarları, atomik saatler ve hassas kuantum sensörleri için kritik öneme sahip.
Yani bu test, sadece bir bilgi aktarımı deneyi değil. Aynı zamanda farklı kuantum sistemlerinin mevcut telekom altyapısına entegre edilebileceğini gösteren bir kanıt niteliğinde.
Kuantum Işınlama Nedir?
Burada “ışınlama” deyince akla bir nesnenin bir yerden başka bir yere gitmesi geliyor. Ancak kuantum ışınlama fiziksel bir maddenin taşınması anlamına gelmiyor.
Bu teknoloji, kuantum dolanıklık prensibine dayanıyor. Dolanıklıkta iki parçacık, aralarındaki mesafe ne olursa olsun birbirine bağlı davranıyor. Birindeki değişim, diğerini anında etkiliyor.
Kuantum ışınlama sayesinde:
- Parçacığın kendisi değil,
- Onun kuantum durumu (yani bilgisi)
bir noktadan diğerine aktarılıyor.
Kuantum İnternet İçin Neden Kritik?
Uzmanlara göre bu teknoloji;
- Ultra güvenli kuantum şifreleme
- Dağıtık kuantum hesaplama
- Güvenli bulut tabanlı kuantum hizmetleri
- Kuantum veri merkezleri
- Yüksek hassasiyetli sensör ağları
gibi alanlarda devrim yaratabilir.
Özellikle siber güvenlik açısından kuantum kriptografi, klasik yöntemlere göre çok daha güvenli iletişim imkânı sunabilir.
Sıradaki Hedef: Daha Uzun Mesafeler
Araştırmacılar şimdi daha büyük hedeflere yönelmiş durumda. Planlanan bir sonraki adım:
- Çok düğümlü (multi-node) teleportasyon testleri
- Mesafenin artırılması
- Şehir ölçeğinde operatör ağlarında geniş kullanım senaryoları
Eğer bu testler de başarıyla sonuçlanırsa, kuantum internet kavramı sandığımızdan çok daha yakın olabilir.
