Bursa’nın İnegöl ilçesine bağlı Kulaca Mahallesi’nde yıllar önce başlayan kooperatifçilik hikâyesi, bugün Türkiye sınırlarını aşan bir başarı öyküsüne dönüştü. Kadastro memurluğu görevinden ayrılarak köyünde kurulan kooperatifin başına geçen Ahmet Uğur, yıllar içerisinde Kulaca’yı salça üretimi ve ihracatıyla Türkiye’nin tanıdığı bir marka haline getirdi.
İnegöl’ün kırsal mahallelerinden Kulaca’da yarım asra yaklaşan bir üretim hikâyesi yaşanıyor. 1974 yılında 7 üreticinin girişimiyle kurulan Kulaca Tarımsal Kalkınma Kooperatifi, 1976 yılında 300 ton yıllık kapasiteyle salça üretimine başladı.
Bu hikâyenin en önemli isimlerinden biri ise Ahmet Uğur oldu.
Kooperatifin kuruluş sürecinde yer alan Uğur, 1975 yılında kooperatif başkanlığı görevini üstlendi. 1975-1979 yılları arasında başkanlık yapan Uğur, daha sonra köyden ayrılarak farklı bir çalışma hayatına devam etti.
Ancak yıllar sonra yeniden Kulaca’ya döndü.
Köyüne döndü, kooperatifi yeniden ayağa kaldırdı
1993 yılında yeniden kooperatif başkanlığına getirilen Ahmet Uğur, zor durumdaki kooperatifin yeniden ayağa kaldırılması için çalışmalara başladı.
Kooperatifin kendi kaynaklarında da 1993 yılındaki yeniden yapılanmanın ardından kapasitenin yıllar içerisinde artırıldığı ve üretimin güçlendirildiği belirtiliyor.
Uğur’un yönetiminde fabrika önce 1000 ton yıllık üretim kapasitesine ulaştı, ardından kapasite 1500 ton/yıla kadar çıkarıldı.
Böylece Kulaca, yalnızca İnegöl’de değil, Türkiye genelinde salça üretimiyle bilinen bir merkez haline geldi.
Demirel ve Ecevit fabrikayı ziyaret etti
Kulaca Kooperatifi'nin yükseliş sürecinde fabrikanın dikkat çektiği dönemlerden biri de 1970'li yıllardı.
1976 yılında fabrikanın üretime başlamasının ardından dönemin Başbakanı Süleyman Demirel, 17 bakan ve milletvekiliyle birlikte Kulaca’daki fabrikayı ziyaret etti. 1977 yılında ise Bülent Ecevit'in başbakanlığı döneminde Kooperatifler Bakanı Ali Topuz ve beraberindeki heyet kooperatifi ziyaret etti.
Bu ziyaretler, küçük bir köyde üreticilerin bir araya gelerek kurduğu fabrikanın dönemin yönetimi tarafından da yakından takip edildiğini gösteren önemli dönüm noktaları arasında yer aldı.
Kulaca salçası Türkiye’nin dört bir yanına ulaştı
Yıllar içerisinde üretim kapasitesinin artırılmasıyla birlikte Kulaca’nın salçası da Türkiye’nin farklı bölgelerine gönderilmeye başladı.
Kooperatif, domates ve biber üretimini salçaya dönüştürürken, üreticiler için de önemli bir pazar oluşturdu. Böylece köyde tarımsal üretimin devamlılığı sağlanırken, fabrika aynı zamanda kırsalda istihdam oluşturan bir merkez haline geldi.
2019 yılında Ahmet Uğur, Kulaca Kooperatifi'nin Türkiye genelinde ilk 5'e girecek bir kooperatif düzeyine geldiğini ifade etmişti.
Küçük bir köyden Hollanda’ya ihracat
Kulaca’nın başarı hikâyesinin en dikkat çekici bölümlerinden biri ise ihracat oldu.
Kooperatif, yaklaşık 20 yılı aşkın süredir Hollanda’ya biber salçası ihraç ediyor.
İhracatın ilk dönemlerinde 65 ton seviyelerinde olan miktar, yıllar içerisinde yüzlerce tona ulaştı. 2015 yılında Hollanda’ya 600 ton biber salçası ihracatı için anlaşma yapılırken, 2016 yılında hedef 800 tona yükseldi.
2020 yılında ise kooperatifin Hollanda’ya yaklaşık 1000 ton biber salçası göndermesi ve bu ihracattan yaklaşık 1 milyon dolar gelir elde etmesi bekleniyordu.
2022 yılında ise Hollandalı alıcılarla 1000 ton sertifikalı ve 400 ton sertifikasız ürün için anlaşma yapıldığı açıklanmıştı.
Bugün kooperatifin üretim kapasitesi 1500 ton/yıl seviyesine ulaşmış durumda.
Kulaca’nın adı salçayla birlikte anılıyor
Ahmet Uğur’un yıllar süren başkanlığı döneminde Kulaca’nın adı adeta salçayla özdeşleşti.
Köyde başlayan üretim, zamanla Türkiye’nin farklı noktalarına ulaşırken, ihracatla birlikte Avrupa’ya da taşındı.
Kooperatifin başarısında yalnızca üretim kapasitesinin artması değil; çiftçinin desteklenmesi, kaliteli hammadde temini, kadın istihdamı ve ihracata yönelik üretim anlayışının da önemli rol oynadığı belirtiliyor.
2020 yılında kooperatifin 90 ila 100 kişiye istihdam sağladığı, çalışanların önemli bölümünün kadınlardan oluştuğu aktarılmıştı.
Bir köyün kaderini değiştiren hikâye
Kulaca’nın hikâyesi, aslında yalnızca bir salça fabrikasının büyüme hikâyesi değil.
Bir grup üreticinin köylerinde üretim yapmak amacıyla attığı adım, yıllar içerisinde bölge çiftçisine pazar oluşturdu, kırsalda istihdam sağladı ve İnegöl’ün bir mahallesini Türkiye’nin dört bir yanında bilinen bir üretim merkezi haline getirdi.
Ahmet Uğur’un 1975’te başlayan kooperatif başkanlığı serüveni, 1993 yılında yeniden göreve dönmesiyle birlikte yeni bir döneme taşındı. Uğur’un uzun yıllar süren yönetimi döneminde Kulaca Kooperatifi üretim kapasitesini büyüttü, salçayı markalaştırdı ve Hollanda’ya ihracat yapan bir kooperatif haline geldi.
Bugün Kulaca denildiğinde akla gelen ilk şeylerden biri salça.
İnegöl’ün küçük bir köyünde başlayan bu üretim hikâyesi ise Türkiye’den Avrupa’ya uzanan bir başarı öyküsü olarak yarım asra yaklaşan geçmişiyle devam ediyor.
