Dünyanın en bilinen mobilya markalarından biri olan IKEA, son dönemde İsrail–Filistin hattındaki gelişmeler nedeniyle boykot tartışmalarının merkezine yerleşti. Uygun fiyatlı mobilyaları ve geniş ürün yelpazesiyle milyonlarca eve giren marka, bu kez ticari değil, politik bir tartışmayla gündemde. Peki IKEA kimin, hangi ülkeye ait ve gerçekten boykot ediliyor mu?
IKEA Kimin?
IKEA, İsveçli iş insanı Ingvar Kamprad tarafından kurulmuş bir markadır. Bugün marka, karmaşık bir şirket yapısı içinde faaliyet gösterse de kökeni İsveç’e dayanır. Dünyanın dört bir yanında mağazaları bulunan IKEA, franchise sistemiyle birçok ülkede faaliyet göstermektedir.
IKEA Hangi Ülkeye Ait?
IKEA’nın doğduğu ülke İsveçtir. Marka, merkezini uzun yıllar bu ülkede tutmuş ve küresel bir mobilya devi haline gelmiştir. Bugün Avrupa, Amerika, Orta Doğu ve Asya’da yüzlerce IKEA mağazası bulunmaktadır.
IKEA Yerli Bir Marka Mı?
IKEA Türkiye’de üretim ve satış yapıyor olsa da marka yerli değildir. Yani Türkiye merkezli bir şirket değildir, İsveç kökenli uluslararası bir markadır. Türkiye’deki mağazalar da global IKEA sisteminin bir parçası olarak çalışmaktadır.
IKEA İsrail Malı Mı?
IKEA İsrail markası değildir. Ancak tartışmaların odağında, IKEA’nın İsrail’deki yerel franchise yapısı bulunmaktadır. Bu franchise, İsrail’de ve işgal altındaki bazı bölgelerde hizmet verdiği için eleştirilmektedir.
IKEA Neden Boykot Ediliyor?
IKEA’nın boykot edilmesinin temel nedeni, İsrail’in işgal altında tuttuğu Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşimlere ürün teslimatı yapılmasıdır. Bu yerleşimler uluslararası hukukta yasa dışı kabul edilmesine rağmen, IKEA’nın İsrail’deki franchise şirketi bu bölgelere ürün gönderdiği iddialarıyla gündeme gelmiştir.
Buna karşılık, Filistinlilerin yaşadığı bazı bölgelere aynı hizmetin verilmemesi de tepki çekmektedir. Özellikle Bethlehem yakınlarındaki bazı Filistin yerleşimlerine teslimat yapılmadığı, buna karşın yasa dışı İsrail yerleşimlerine sorunsuz şekilde ürün gönderildiği yönündeki bilgiler, markaya yönelik eleştirileri daha da artırmıştır.
Bu durum birçok kişi tarafından ayrımcı bir uygulama olarak görülmüş ve IKEA’nın dolaylı da olsa İsrail’in işgal politikalarını desteklediği şeklinde yorumlanmıştır.
IKEA Gerçekten Boykot Ediliyor Mu?
Evet, IKEA birçok ülkede ve özellikle sosyal medyada boykot çağrılarıyla karşı karşıyadır. Filistin’e destek veren gruplar ve tüketiciler, IKEA ürünlerinin satın alınmaması yönünde çağrılar yapmaktadır. Boykotun gerekçesi, şirketin İsrail’deki franchise yapısının işgal altındaki bölgelerdeki uygulamalarıdır.
Ancak bu boykot, devletler tarafından alınmış resmî bir karar değildir. Tamamen tüketici inisiyatifine dayalı bir tutumdur.
