Kahvaltı, yıllardır “günün en önemli öğünü” olarak tanımlansa da, ne zaman ve nasıl yapılması gerektiği konusunda görüşler farklılık gösteriyor. Kimi insanlar uyanır uyanmaz kahvaltı yapmayı tercih ederken, uzmanlar bu alışkanlığın herkes için doğru olmayabileceğini vurguluyor.
Uyanır uyanmaz kahvaltı şart mı?
Beslenme Tıbbı alanında uzman, The Doctor’s Kitchen podcastinin sunucusu olan Rupy Aujla, uyanır uyanmaz yemek yemenin gerekli olmadığını belirtiyor. Aujla’ya göre gece boyunca aç kalma süresinin biraz daha uzatılması, sindirim sisteminin dinlenmesine yardımcı oluyor.
Uzman isim, akşam yemeği ile ertesi gün yapılan ilk öğün arasında en az 12 saat olmasının, vücudun karbonhidrat yerine yağ yakımına yönelmesini sağladığını ve bunun kilo kontrolü ile metabolik sağlık açısından olumlu sonuçlar doğurabildiğini ifade ediyor.
Aujla ayrıca sabahları ilk odaklanılması gereken konunun yemek değil susuzluk olduğunu vurguluyor. Gece boyunca böbreklerin aktif çalıştığını hatırlatan uzman, güne bir bardak suyla başlamayı ve kahvaltıyı sabah 9–10 civarına ertelemeyi öneriyor.
“Uyanınca acıkmamak normal”
Surrey Üniversitesi Beslenme Profesörü Adam Collins ise birçok kişinin sabah uyanır uyanmaz acıkmamasının fizyolojik olarak normal olduğunu söylüyor. Collins’e göre karaciğer, uyku sırasında kan şekerini dengelemek için glukoz üretmeye devam ediyor. Bu da uyandığımızda vücutta bir miktar enerji bulunmasını sağlıyor.
Bu nedenle uzmanlar, kahvaltının zamanlamasından çok içeriğine dikkat edilmesi gerektiğini vurguluyor.
Kahvaltıda ne yemeli?
Adam Collins ve diğer beslenme uzmanları, kahvaltıda özellikle protein ve lif oranı yüksek besinlerin tercih edilmesini öneriyor. Protein ağırlıklı bir kahvaltı hem uzun süre tok tutuyor hem de öğle yemeğine kadar enerji seviyesini korumaya yardımcı oluyor. Lifli besinler ise sindirim sağlığını destekliyor.
Kahvaltıyı atlamak riskli mi?
Kahvaltının tamamen atlanmasının ise bazı sağlık riskleri taşıyabileceğine dikkat çekiliyor. 2024 yılında Journal of Neurorestoratology’de yayımlanan bir çalışmada, Çin’de üç yıl boyunca takip edilen 859 kişinin verileri incelendi. Araştırma, düzenli olarak kahvaltıyı atlayan bireylerin bilişsel testlerde daha düşük puanlar aldığını ve bilişsel gerileme risklerinin daha yüksek olduğunu ortaya koydu.
Ayrıca 2021’de yapılan kapsamlı bir bilimsel incelemede, düzenli kahvaltı yapan bireylerde kalp hastalığı, obezite, yüksek tansiyon ve felç riskinin daha düşük olduğu tespit edildi. Haftada yalnızca bir kez kahvaltıyı atlamanın bile bu koruyucu etkileri büyük ölçüde azaltabileceği belirtildi.
Uzmanların ortak görüşü
Uzmanlar, kahvaltının hemen uyanır uyanmaz yapılmasının şart olmadığını ancak tamamen atlanmasının da sağlık açısından riskler barındırabileceğini ifade ediyor. En ideal yaklaşımın, vücudun açlık sinyallerini dinlemek ve protein, sağlıklı yağlar ve karbonhidrat dengesini gözeten bir kahvaltıyı uygun bir saatte yapmak olduğu belirtiliyor.
Kısacası, kahvaltının zamanı kişiye göre değişebilir; ancak içeriği ve sürekliliği, sağlıklı bir günün anahtarı olarak öne çıkıyor.
