Teknoloji devi Google, ABD’de kuracağı yeni veri merkezi için dev bir temiz enerji planını duyurdu. Şirket, tesisi tam 1,9 gigavatlık temiz enerjiyle beslemeyi hedefliyor. Projenin en dikkat çeken kısmı ise dünyanın en büyük demir-hava bataryasının kurulacak olması.
Bu dev sistem sayesinde veri merkezi sadece gündüz değil, gece saatlerinde ve rüzgarın az estiği dönemlerde bile temiz enerjiyle çalışabilecek.
Dev Batarya Kimden?
Projede kullanılacak 300 megavat gücündeki batarya, ABD merkezli girişim Form Energy tarafından üretilecek. Bu sistem tam 100 saat boyunca kesintisiz enerji sağlayabiliyor.
Toplam depolama kapasitesi ise 30 gigavat-saat. Bu rakam, şu ana kadar kurulan sistemler arasında en büyüklerden biri olarak gösteriliyor.
Google ayrıca enerji tarafında Xcel Energy ile iş birliği yapıyor. Planlanan üretim kapasitesi:
-
1,4 gigavat rüzgar enerjisi
-
200 megavat güneş enerjisi
Yani hem üretim hem depolama tarafında oldukça güçlü bir altyapı kuruluyor.
Demir-Hava Bataryası Nedir, Neden Bu Kadar Önemli?
Bugüne kadar büyük enerji depolama sistemlerinde genellikle lityum-iyon bataryalar kullanılıyordu. Ancak onların depolama süresi genelde birkaç saatle sınırlı.
Demir-hava bataryaları ise çok daha uzun süre enerji tutabiliyor. Bu teknoloji özellikle rüzgarın kesildiği ya da güneşin olmadığı dönemlerde devreye giriyor. Uzmanlar bu sürece “firming” yani üretimi dengeleme diyor.
Kısacası:
Güneş yok mu? Rüzgar durdu mu?
Batarya devreye giriyor.
Peki Bu Sistem Nasıl Çalışıyor?
Aslında işin özünde basit bir kimya var: paslanma.
Demir-hava bataryaları; demir, su ve havayı kullanıyor. Enerji depolarken demirin paslanma süreci tersine çevriliyor. Enerji gerektiğinde ise demir tekrar oksijenle birleşiyor ve bu kimyasal reaksiyon sırasında elektrik ortaya çıkıyor.
Yani batarya temelde kontrollü bir şekilde “paslanıyor” ve bu süreçten enerji üretiyor.
Karmaşık gibi görünse de mantık şu:
Elektrik ver → Demiri hazırla → Beklet
Elektrik lazım olunca → Demir oksijenle birleşsin → Enerji açığa çıksın
Üstelik sistem yanıcı değil ve su bazlı elektrolit kullanıyor. Bu da güvenlik açısından önemli bir avantaj.
Verim Düşük Ama Maliyet Çok Ucuz
Demir-hava bataryalarının bir dezavantajı var:
Verimlilik oranı lityum-iyon bataryalara göre daha düşük.
-
Lityum-iyon: %90’ın üzerinde geri dönüş
-
Demir-hava: %50 – %70 arası
Ancak iş maliyete gelince tablo değişiyor. Form Energy’ye göre 1 kilovat-saatlik depolama maliyeti yaklaşık 20 dolar. Bu da lityum-iyon sistemlerden en az üç kat daha ucuz anlamına geliyor.
Uzun süreli depolama gerektiğinde, düşük maliyet büyük avantaj sağlıyor.
Veri Merkezleri İçin Yeni Dönem
Dünya genelinde veri merkezleri inanılmaz miktarda elektrik tüketiyor. Yapay zekâ sistemleri, bulut hizmetleri ve dijital altyapı büyüdükçe enerji ihtiyacı da katlanıyor.
Google’ın bu adımı, teknoloji şirketlerinin artık sadece yazılım değil, enerji tarafında da dev yatırımlara girdiğini gösteriyor.
Eğer proje planlandığı gibi ilerlerse, bu sistem temiz enerji depolama alanında yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.
Özetle:
Google sadece veri depolamıyor, enerjiyi de depolamanın yeni yolunu inşa ediyor.
