Sosyal güvenlik alanında yaptığı değerlendirmelerle bilinen SGK uzmanı Özgür Erdursun, köşe yazısında milyonlarca emekliyi yakından ilgilendiren açıklamalarda bulundu. Erdursun’a göre kısa vadede kapsamlı bir intibak düzenlemesi beklemek pek gerçekçi görünmüyor.
İntibak Yasası Nedir, Neden Gündemde?
İntibak düzenlemesi, farklı yıllarda emekli olan kişiler arasındaki maaş farklarını azaltmayı amaçlayan bir sistem. Çünkü emekli maaşı hesaplama yöntemi yıllar içinde değişti.
Örneğin:
* 2000 öncesi emekliler
* 2000–2008 arası emekliler
* 2008 sonrası emekliler
aynı prim gününe ve benzer kazanca sahip olsalar bile farklı maaş alabiliyor.
Bu farkın giderilmesi için özel bir yasal düzenleme gerekiyor.
“Sadece Sistem Değişirse Mevcut Emekli Etkilenmez”
Erdursun’un dikkat çektiği en önemli nokta şu:
Eğer sadece maaş hesaplama yöntemi değiştirilirse, bu düzenleme bundan sonra emekli olacakları kapsar.
Mevcut emeklilerin maaşında bir değişiklik olmaz.
Şu an maaş alan emeklilerin artıştan yararlanabilmesi için ayrıca bir intibak yasası çıkarılması gerekiyor. Ancak bu da bütçeye ciddi maliyet anlamına geliyor.
Bu nedenle mevcut ekonomik tablo içinde kapsamlı bir intibak düzenlemesinin kısa sürede hayata geçirilme ihtimalinin düşük olduğu ifade ediliyor.
Emekli Bayram İkramiyesi Tartışması
Konu sadece maaşlarla sınırlı değil. Bayram ikramiyeleri de gündemde.
Hatırlanacağı üzere bayram ikramiyesi uygulaması ilk kez 2018’de başlamış, 2019 yılında 1.000 TL olarak ödenmişti. O dönemde bu tutar, emekli maaşına oranla daha güçlü bir destek anlamına geliyordu.
Bugün ise:
* En düşük tamamlanan emekli maaşı yaklaşık 20.000 TL seviyesinde
* Bayram ikramiyesi 4.000 TL
Aradaki oran geçmişe kıyasla ciddi şekilde gerilemiş durumda.
Uzmanlara göre daha sistematik bir model – örneğin her bayramda bir maaş tutarında ödeme yapılması – gelir dengesini daha adil hale getirebilir. Ancak mevcut ekonomi politikası çerçevesinde bunun kısa vadede hayata geçmesi zor görünüyor.
Emekliler Ne Bekliyor?
Emeklilerin en büyük beklentisi:
* Maaş hesaplama sisteminin daha adil hale getirilmesi
* Aynı prim ve çalışma süresine sahip kişilerin benzer maaş alması
* Bayram ikramiyelerinin maaşla orantılı artırılması
Ancak bu tür düzenlemeler doğrudan bütçe yükü oluşturduğu için siyasi ve ekonomik kararlarla şekilleniyor.
Kısa Vadede Ne Olur?
Mevcut açıklamalar ışığında:
* Yeni emekliler için sistem değişikliği gündeme gelebilir.
* Mevcut emekliler için kapsamlı intibak düzenlemesi kısa vadede zor görünüyor.
* Bayram ikramiyesinde sınırlı artış ihtimali olsa da maaş seviyesine endeksli model şu an için düşük ihtimal.
