Abdest alırken çorap üzerine mesh edilip edilemeyeceği, İslam hukukunda farklı görüşlerin ortaya çıktığı konular arasında yer alıyor.
İslam âlimleri, deri ve benzeri dayanıklı maddelerden yapılan mestler üzerine mesh etmenin Resûlullah’ın (s.a.s.) sünnetiyle sabit olduğu konusunda görüş birliği içerisindedir.
Ancak çorap üzerine mesh konusunda mezhepler arasında ihtilaf bulunmaktadır.
Görüş Ayrılığı Nereden Kaynaklanıyor?
Çorap ve ayakkabı üzerine mesh edildiğine dair rivayetlerin sıhhati konusunda âlimler arasında farklı değerlendirmeler yapılmıştır. Ayrıca Hz. Peygamber’in (s.a.s.) mesh ettiği çorapların niteliği konusunda da değişik görüşler ileri sürülmüştür.
Bu ihtilafın temelinde hem rivayetlerin değerlendirilmesi hem de mesh edilen çorabın özelliklerinin ne olduğu meselesi yer almaktadır.
İslam âlimleri, mest üzerine mesh etmenin sünnetle sabit olduğu konusunda ittifak etmiş; çorap üzerine mesh hususunda ise rivayetlerin sıhhati ve çorabın niteliği bağlamında farklı görüşler ortaya koymuştur.
Hanefî Mezhebine Göre Çorap Üzerine Mesh Şartları
Hanefî mezhebince tercih edilen görüşe göre, çorap üzerine mesh edilebilmesi için bazı şartların bulunması gerekmektedir. Bu şartlar klasik fıkıh kaynaklarında detaylı şekilde ele alınmıştır.
Dayanıklılık Şartı
Çorap, ayağa giyilmiş halde normal bir yürüyüşle yaklaşık 5 kilometre (en az bir fersah) veya daha fazla yürünebilecek kadar dayanıklı olmalıdır.
Bağsız Olarak Durabilme
Çorap, ayağa giyildiğinde bağsız şekilde durabilecek kadar sağlam ve kalın olmalıdır.
Aşık Kemiklerini Örtme
Mesh edilecek çorap, ayakları aşık kemikleriyle birlikte tamamen örtmelidir.
Suyu Hemen Geçirmeme
Çorap, suyu emerek hemen ayağa geçirecek incelikte olmamalıdır.
İçini Göstermeyecek Kalınlık
İçini gösterecek derecede ince olmamalı, ayak hatlarını belirgin şekilde ortaya koymamalıdır.
Yırtık ve Delik Olmaması
Her bir çorapta, ayak parmaklarının küçüğü ile üç parmak kadar delik, yırtık veya sökük bulunmamalıdır.
Çorap ve Mest Üzerine Mesh Etmenin Fıkhi Boyutu
İslam âlimleri, Hz. Peygamber’in (s.a.s.) uygulamalarına dayanarak deri ve benzeri dayanıklı maddelerden yapılan mestlerin üzerine mesh edilebileceği konusunda fikir birliği (icma) içindedir.
Ancak günümüz çorapları üzerindeki ihtilaf, bu çorapların "mest" vasfı taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.
Hanefî Mezhebi ve Genel Fıkıh İlkelerine Göre Aranan Şartlar:
-
Dayanıklılık ve Yürüme Kapasitesi: Mesh edilecek çorabın, dışarıdan başka bir ayakkabı giyilmeksizin sadece kendisiyle yaklaşık 5 kilometre (bir fersah) yol yürünebilecek kadar mukavemetli olması gerekir. Sıradan ince çoraplar bu yürüyüş esnasında parçalanacağı için mest hükmüne girmez.
-
Kendi Başına Dik Durabilme: Çorabın, herhangi bir bağcık veya lastik desteği olmaksızın, kalınlığı ve sertliği sayesinde bacakta dik durabilmesi (kıvrılıp aşağı düşmemesi) şarttır.
-
Su Geçirmezlik Niteliği: Dışarıdan bakıldığında suyu hemen emip deriye ulaştırmayacak bir yoğunlukta olmalıdır. Günümüzde üretilen su geçirmez "mest çoraplar" bu kategoride değerlendirilebilir.
-
Kapatma Alanı: Mestin, ayağın abdestte yıkanması farz olan kısımlarını, yani aşık kemiklerini (topuklardaki çıkıntılı kemikler) de dahil edecek şekilde tamamen örtmesi gerekir.
-
Şeffaf Olmama: Çorabın dokusu, altındaki ten rengini veya ayağın şeklini belli etmeyecek kadar kalın olmalıdır.
-
Yırtık ve Delik Sınırı: Mestin üzerinde, ayak parmaklarının en küçüğü baz alınarak üç parmak genişliğinde bir açıklık, delik veya sökük bulunmamalıdır.
-
Sıhhat ve Rivayet Farklılıkları : Çorap üzerine meshin caiz olduğunu savunanlar (bazı sahabiler ve diğer mezhep imamlarından bir kısmı), Hz. Peygamber'in "nalın ve çorap" üzerine mesh ettiğine dair rivayetleri (Ebû Dâvûd, Tahâret, 61) esas alırlar. Ancak Hanefî fakihleri, bu rivayetteki çorapların "mücellid" (altı deri kaplı) veya "münea'l" (altına taban yapılmış) olduğunu belirterek, standart ince çorapları bu kapsamın dışında tutmuşlardır.
-
Hükmi Kolaylık: Eğer bir çorap yukarıdaki şartları taşıyorsa; mukim (yolcu olmayan) kişiler için 24 saat, seferi (yolcu) olanlar için ise 72 saat boyunca abdest bozulduktan sonra mesh edilerek kullanılabilir. ATB
İnanç haberleri için TIKLAYINIZ!
Astroloji ve Rüya haberleri için TIKLAYINIZ!
Kadın Aile haberleri için TIKLAYINIZ!
Kültür Sanat haberleri için TIKLAYINIZ!
