Kamuoyunda “çerçeve yasa” olarak bilinen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, TBMM Adalet Komisyonu’ndaki görüşmelerin ardından kabul edildi. Komisyon tutanaklarına göre teklifin tümü yapılan oylamada kabul edilirken, düzenlemenin bundan sonraki aşamada TBMM Genel Kurulu’nun gündemine gelmesi bekleniyor.
Çerçeve yasa kimleri kapsayacak?
Teklif; PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma, bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgüt propagandası yapma suçları ile örgütün faaliyeti kapsamında işlendiği belirtilen suçları kapsıyor.
Düzenlemede ayrıca örgüt lehine işlendiği belirtilen ve Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında bulunan suçlara da yer veriliyor.
Düzenlemenin uygulanması hangi şarta bağlandı?
Teklifteki hükümlerin uygulanabilmesi için örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolündeki silah ile mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi öngörülüyor.
Bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesi ve kararın Resmi Gazete’de yayımlanması şartı aranacak.
Soruşturma ve kovuşturmalar kaç yıl ertelenecek?
Teklife göre, kapsam dahilinde üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl süreyle ertelenebilecek.
Üst sınırı 15 yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlar ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardaki soruşturma ve kovuşturmalar için ise 10 yıllık erteleme öngörülüyor.
Hangi suçlar ertelemenin dışında tutulacak?
Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesine ilişkin düzenlemenin dışında bırakılıyor.
Ayrıca 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlara yönelik soruşturma ve kovuşturmalar da bu hüküm kapsamında olmayacak.
Ceza infazında da 5 ve 10 yıllık erteleme öngörülüyor
Teklif kapsamında mahkumiyet kararları için de infaz ertelemesi düzenleniyor. Toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olanların cezalarının infazının 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanların infazının ise 10 yıl ertelenmesi öngörülüyor.
Bu kararlar infaz hakimi tarafından verilecek. Kasten öldürme suçundan mahkum olanlar ile düzenlemede belirtilen bazı suçlardan hükümlüler bu kapsamın dışında tutulacak.
Erteleme süresinde zamanaşımı işlemeyecek
Erteleme süresi boyunca dava zamanaşımının işlememesi öngörülüyor. Suç dosyaları ve suçun ispatında kullanılabilecek deliller de erteleme süresince muhafaza edilecek.
Müsadereye tabi eşya ve mal varlığı değerleri hakkında ise erteleme kararıyla birlikte tasfiye kararı verilerek bunların Hazineye irat kaydedilmesi öngörülüyor.
Erteleme kararını kim verecek?
Soruşturma aşamasındaki erteleme kararlarının Cumhuriyet savcısı, kovuşturma aşamasındaki kararların ise yargılamayı yapan mahkeme tarafından verilmesi öngörülüyor.
Düzenleme kapsamındaki suçlardan verilmiş tutuklama ve adli kontrol tedbirleri de ilgili hakim veya mahkeme tarafından yeniden değerlendirilecek. Şartların oluşması halinde bu tedbirlerin kaldırılmasına karar verilebilecek.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında kurul oluşturulacak
Teklife göre uygulamaların takibi ve değerlendirilmesi amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında bir kurul oluşturulacak.
Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanlarının yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri yer alacak. İhtiyaç halinde alt komisyonlar da kurulabilecek.
Silah ve mühimmat kayıt altına alınacak
Düzenleme kapsamında örgüt mensuplarının beraberlerinde getirdikleri veya beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemelerin kayıt altına alınması öngörülüyor.
Uygulamaya ilişkin usul ve esasların, güvenlik kurumlarının görüşleri alınarak İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenmesi planlanıyor.
Başvuru için 6 aylık süre öngörülüyor
Tekliften yararlanmak isteyenlerin, ilgili Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından 6 ay içerisinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görevlendirilecek kurumlara yazılı başvuruda bulunması gerekecek.
Bundan sonraki süreç ne olacak?
Adalet Komisyonu’nda teklifin 12’nci maddesinin ardından düzenlemenin tümü oylamaya sunuldu ve kabul edildi. Komisyon Başkanı Cüneyt Yüksel, görüşmelerin ardından teklifin sonraki aşamada TBMM Genel Kurulu’nun takdirine sunulacağını belirtti.
Teklifin yürürlüğe girebilmesi için TBMM Genel Kurulu’ndaki yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor. Bu nedenle düzenleme henüz yürürlükte bir kanun değil, komisyondan geçen bir kanun teklifi niteliğinde bulunuyor.
