Bilim dünyası, bir şarkının veya melodi parçasının gün boyu zihinde istemsizce tekrarlanması durumunu ifade eden "kulak kurdu" (earworm) fenomenine dair yeni araştırma sonuçlarını yayımladı.
Bilimsel adı "istemsiz müzikal imgeler" olan bu durumun, beynin işitsel korteksindeki bir döngüden kaynaklandığı saptandı. Araştırmalar, insanların yüzde 90'ının haftada en az bir kez bu durumu yaşadığını ortaya koyuyor.
Beyindeki "fonolojik döngü" süreci
Uzmanlar, beynin bilgiyi kısa süreli bellekte tutmak için kullandığı "fonolojik döngü" mekanizmasının, basit ve akılda kalıcı melodileri bir döngüye hapsettiğini ifade ediyor.
Özellikle temposu yüksek, nakaratı basit ve alışılmadık aralıklara sahip şarkıların kulak kurdu oluşturma potansiyelinin daha yüksek olduğu kaydediliyor. Beyin, tamamlanmamış olarak algıladığı melodi parçalarını sürekli başa sararak bitirmeye çalışıyor.
Tetikleyici faktörler ve stresin etkisi
Araştırmada, sadece müzik dinlemenin değil; bir kelimenin, bir kokunun veya o anki ruh halinin de zihindeki eski şarkıları tetikleyebildiği belirtildi.
Stresli veya zihnin boş olduğu (otopilot) anlarda kulak kurdu vakalarının arttığı gözlemlendi. Beynin bilişsel yükü azaldığında, işitsel korteksin kendi içinde ritmik aktiviteler üretmeye başladığı saptandı.
Bilim insanları, bu döngüden kurtulmak için şarkıyı tamamen dinlemenin, sakız çiğnemenin veya sözel içerikli bir bulmaca çözmenin beynin işitsel döngüsünü kırabileceğini vurguluyor.
