Hocaköy Mahallesi’nin geçmişteki adının Işıklar olduğu, Osmanlı Devleti döneminde kurulan köyün zaman içerisinde artan su ihtiyacı nedeniyle iki ayrı yerleşim alanına ayrıldığı rivayet ediliyor. Aynı su kaynağını paylaşan Hocaköy ve İsaören mahallelerinde su meselesinin aradan geçen yıllara rağmen günümüzde de devam etmesi dikkat çekiyor.
İnegöl’ün kırsal mahallelerinden Hocaköy’ün tarihi, bölgedeki su kaynaklarıyla şekillenen dikkat çekici bir geçmişe dayanıyor. Mahalle sakinlerinden aktarılan bilgilere göre, Osmanlı Devleti döneminde Işıklar Köyü adıyla kurulan yerleşim yerinde zaman içerisinde nüfusun ve özellikle tarımsal üretimin artmasıyla su ihtiyacı önemli bir sorun haline geldi.
Rivayetlere göre, mevcut su kaynaklarının yetersiz kalması üzerine köy halkının bir bölümü farklı noktalara yerleşerek yeni yerleşim alanları oluşturdu. Böylece tarihi Işıklar Köyü’nün zaman içerisinde iki ayrı köye ayrıldığı anlatılıyor.
Biri Hocaköy, diğeri İsaören oldu
Köyün ayrılmasının ardından yerleşimlerden biri Hocaköy adıyla bugünkü Hocaköy Mahallesi’nin bulunduğu alanda, diğer yerleşim ise halk arasında Ösren olarak bilinen İsaören adıyla bugünkü İsaören Mahallesi’nin bulunduğu bölgede gelişti.
Aradan geçen uzun yıllara rağmen iki mahallenin geçmişten gelen ortak bağlarından biri ise su kaynakları oldu. Tarımsal sulama için aynı kaynaktan yararlanan Hocaköy ve İsaören mahalleleri arasında, suyun paylaşımı zaman içerisinde yeniden tartışma konusu haline geldi.
Su paylaşımı mahkeme kararıyla düzenlendi
İki mahalle arasında yaşanan su kullanım anlaşmazlığının ardından konu mahkemeye taşındı. Mahkeme kararıyla ortak su kaynağının kullanımına ilişkin bir düzenleme yapıldı.
Karara göre, çift günlerde Hocaköy Mahallesi, tek günlerde ise İsaören Mahallesi ortak su kaynağını tarımsal sulama amacıyla kullanıyor.
Böylece geçmişte bir köyün bölünmesine neden olduğu rivayet edilen su ihtiyacı, yıllar sonra iki mahalle arasında yeniden önemli bir konu haline geldi.
Hocaköy ve İsaören’in hikâyesi, İnegöl’ün kırsal yerleşimlerinin tarih boyunca doğal kaynaklar, tarım ve yaşam koşulları etrafında nasıl şekillendiğini gözler önüne sererken, geçmişten günümüze ulaşan ortak su kaynağı iki mahallenin tarihi bağını da sürdürmeye devam ediyor.
