Kediler En Büyük Yayılma Faktörü
Araştırmalar, bu mantarın yayılmasında kedilerin birincil çoğaltıcı rolü üstlendiğini ortaya koyuyor. Enfekte kedilerin burun, ağız, yüz ve pati bölgelerindeki yaralar yüksek miktarda mantar taşıyor. Bu mantar, kedilerin tırmalaması, ısırması veya yara sıvılarıyla doğrudan insan dokusuna geçebiliyor. Hatta hapşırık yoluyla yayılan damlacıklar da bulaş riski oluşturuyor.
Mantar, sıcaklığa göre form değiştirebilme özelliğine sahip. Dış ortamda ipliksi bir yapıda bulunan Sporothrix brasiliensis, vücut sıcaklığıyla maya formuna bürünüp hızla çoğalabiliyor, bu da hem hayatta kalmasını hem de insan ve memeli canlılarda ciddi enfeksiyonlara yol açmasını sağlıyor.
İnsanlarda ve Kedilerde Belirtiler
İnsanlarda sporotrikoz adı verilen enfeksiyon genellikle ciltte kırmızı kabarcıklarla başlıyor ve lenf kanalları boyunca yayılan yaralara dönüşebiliyor. Kedilerde ise yüz ve kafa bölgesinde iyileşmeyen yaralar, kabuklanma ve tüy dökülmesi tipik belirtiler arasında yer alıyor.
Uzmanlar, bu belirtilerin sıkça bakteriyel enfeksiyonlarla karıştırıldığını ve yanlış antibiyotik kullanımının teşhisi geciktirdiğini vurguluyor. Kesin tanı için mikroskobik inceleme ve kültür testleri şart.
Salgını Durdurmak İçin Alınacak Önlemler
* Sahipsiz hayvanların kontrolü
* Kedilerde hızlı teşhis ve tedavi
* Uzun süreli antifungal tedavi
* Risk gruplarının (çocuklar, yaşlılar, bağışıklığı zayıf bireyler) korunması
Uruguay’daki veriler, hastalığın eskiden sadece toprak ve av hayvanlarıyla bulaştığını, ancak artık kedi odaklı yeni bir bulaş modeli kazandığını gösteriyor. Bu nedenle uzmanlar, koordineli bir kamu sağlığı müdahalesinin şart olduğunu belirtiyor.
