Dinimizde, ibadetler arasında özel bir yere sahip olan oruç ibadeti, belirli günlerde tutulması gereken bir ibadetken, bazı özel günlerde ise tutulması yasaklanmıştır.
Oruç tutmanın yasaklandığı veya hoş karşılanmadığı günleri bu yazımızda paylaşıyoruz.
Oruç tutulmasının yasak olduğu günler ve nedenleri
1-Bayram Günleri
Ramazan ve Kurban bayramı günleri, oruç tutulmasının yasak olduğu günlerin başında gelmektedir.
Hz. Peygamber (s.a.s.) iki vakitte oruç tutulmayacağını bildirmiştir ki, birisi Ramazan Bayramının birinci günü, diğeri Kurban Bayramı günleridir (Buhârî, Savm/Müslim, Sıyâm)
Ramazan Bayramı günleri, müminlerin bir ay boyunca gösterdikleri sabır ve ibadetin ardından Allah’ın lütfu olarak verilen ödül günleridir.
Kurban bayramı günleri de özel ikram ve ziyafet günleridir. Allah için kurbanların kesildiği Kurban Bayramı günleri de ziyafet günleridir. Hz. Peygamber (s.a.s.) teşrik günlerinin yeme, içme ve Allah’ı anma günleri olduğunu belirtmiştir (Müslim, Sıyâm)
Bayram günlerinde oruç tutmanın yasak olmasının nedeni, bu günlerin yeme, içme ve sevinçle geçirilmesi gereken zamanlar olmasıdır. Allah'ın ikramı olan bu günleri oruçlu geçirmek doğru bulunmamıştır.
Ramazan Bayramının sadece birinci gününde ve Kurban Bayramının dört gününde oruç tutmak yasaktır.
2- Hac İbadeti İle İlgili Günler
Zilhicce ayının 8. ve 9. günlerinde, yani terviye ve arefe günlerinde, özellikle hacıların oruç tutmaması tavsiye edilir. Bu tavsiyenin nedeni, hac ibadeti sırasında müminlerin daha zinde ve canlı olmalarıdır.
Hz. Peygamber (s.a.s.), arefe günü Arafat’ta olanların oruç tutmalarını yasaklamıştır (Ebû Dâvûd, Savm, İbn Mâce, Sıyâm )
3-Oruç tutmanın mekruh olduğu diğer özel günler
A) Âşûrâ günü, yani Muharrem ayının 10. gününde sadece oruç tutmak: sadece âşûrâ gününde (Muharrem ayının 10. gününde) oruç tutmak, Yahudilere benzemek ve onları taklit etmek anlamını içerdiği için mekruh görülmüştür (Müslim, Sıyâm) Bu sebeble Aşure günü, önceki gün veya sonraki günle birlikte en az 2 gün oruç tutulur. Yine bu anlayışla Cuma günü, Cumartesi günü ve Pazar gününe özel, tek gün oruç tutulmaz. Bu günlerde tutulan oruçların öncesi veya sonrası günler ile çift tutulması tavsiye edilir.
B) Şaban ayının son gününde, Ramazan’ın başlangıcında şüphe olan günlerde oruç tutmak: Şek günü (Şaban ayının sonuna gelip, Şaban’dan mı yoksa Ramazan’dan mı olduğunda şüphe edilen gün) oruç tutmak mekruhtur. Hz. Peygamber (s.a.s.) Ramazan’ı bir veya iki gün önceden oruç tutarak karşılamayı yasaklamıştır (Buhârî, Savm, 14/Müslim, Sıyâm)
C) İki veya daha fazla günü bir arada iftar etmeksizin birleştirerek oruç tutmak, yani visal orucu, dinimizde mekruh görülmüştür. Hz. Âişe’nin belirttiğine göre Hz. Peygamber (s.a.s.) visal orucu tutmalarını yasaklamış; kendisinin bu şekilde oruç tuttuğu hatırlatılınca da “Ben sizin gibi değilim; beni Rabbim yedirir, içirir.” buyurmuştur. (Müslim, Sıyam)
İslam'da Oruç Tutulması Yasak ve Mekruh Olan Günler
İslam hukukuna göre oruç tutmanın sınırlandırıldığı günleri üç ana başlıkta toplayabiliriz:
1. Kesinlikle Yasak Olan (Haram/Tahrimen Mekruh) Günler
Bu günler, Allah’ın kullarına bir "ikramı" olarak kabul edilir. Bu ikramı reddedip aç kalmak, sünnete aykırı görülmüştür.
-
Ramazan Bayramı (1. Gün): Bir aylık sabrın ardından gelen "iftar" günüdür. Bayramın ilk günü oruç tutulamaz.
-
Kurban Bayramı (4 Gün): Bayramın birinci günü ile birlikte "Teşrik günleri" olarak adlandırılan diğer üç gün (toplam 4 gün) oruç tutmak yasaktır. Bu günler yeme, içme ve Allah’ı zikretme günleridir.
2. İbadetin Sıhhati İçin Oruç Tutulmaması Gereken Haller
Bazı durumlarda oruç, asıl yapılması gereken temel ibadeti engelleyebileceği için tavsiye edilmez.
-
Hacıların Arefe Günü Orucu: Arafat’ta bulunan hacıların, vakfe ve dua sırasında takatsiz kalmamaları için Arefe günü oruç tutmaları nehyedilmiştir. Peygamber Efendimiz (s.a.s.), hacıların bu günü zinde geçirmelerini istemiştir.
3. Mekruh Görülen (Hoş Karşılanmayan) Oruçlar
Bu durumlarda oruç tutmak haram değildir ancak ibadetin ruhuna veya diğer inançlarla olan farka dikkat çekmek amacıyla kaçınılması istenir.
-
Yalnızca Aşure Günü Oruç Tutmak: Muharrem ayının 10. gününü tek başına oruçlu geçirmek, Yahudilere benzememek adına mekruh görülmüştür. Bu nedenle 9-10 veya 10-11. günleri birleştirerek tutmak sünnettir.
-
Yalnızca Cuma, Cumartesi veya Pazar Günü Oruç Tutmak: Haftanın bu özel günlerini sadece oruca tahsis etmek (öncesine veya sonrasına gün eklemeden) hoş karşılanmaz.
-
Şek Günü Orucu: Ramazan'ın başlayıp başlamadığı konusunda şüphe duyulan (Şaban ayının son günü) "acaba Ramazan girdi mi?" diyerek ihtiyatla tutulan oruçtur.
-
Visal Orucu (İftarsız Oruç): İki günün orucunu akşam iftar etmeden birbirine bağlamak yasaklanmıştır. Bu, vücuda aşırı yüklenmek olarak değerlendirilir.
Oruç Fıkhı
-
Kadınlar İçin Özel Haller: Kadınların ay hali (hayız) ve lohusalık (nifas) dönemlerinde oruç tutmaları haramdır. Bu günlerde tutulmayan farz oruçlar, daha sonra kaza edilir. Bu durum, bir "yasak" olmasının ötesinde bir "muafiyet" ve kolaylıktır.
-
Yalnızca Nevruz ve Mihrican Günlerini Belirlemek: Bazı fıkıh kaynaklarında, sadece Nevruz veya Mihrican (eski bayramlar) gibi örfi bayram günlerini özellikle "kutsal addederek" sadece o günlerde oruç tutmak, İslam dışı gelenekleri yüceltme riski taşıdığı için tenzihen mekruh görülmüştür. Ancak bu günler tesadüfen kişinin düzenli tuttuğu bir oruca denk gelirse sakınca yoktur.
-
Eşin İzni Meselesi (Nafile Oruç): Kadının, kocası yanındayken ondan izin almadan nafile oruç tutması bazı hadislerde hoş karşılanmamıştır. Bunun sebebi, aile içi hakların ve birlikteliğin korunmasıdır.
-
Sağlığı Tehlikeye Atan Durumlar: Kişinin oruç tuttuğu takdirde sağlığının ciddi şekilde bozulacağı kesinse veya mevcut hastalığı artacaksa, o kişinin oruç tutması "tahrimen mekruh" yani harama yakın bir durum olarak değerlendirilir. Çünkü İslam'da "canın korunması" (hıfzu'n-nefs) temel esastır. ATB
İnanç haberleri için TIKLAYINIZ!
Astroloji ve Rüya haberleri için TIKLAYINIZ!
Kadın Aile haberleri için TIKLAYINIZ!
Kültür Sanat haberleri için TIKLAYINIZ!
