Tıp dilinde plevral efüzyon olarak bilinen akciğerde su toplaması, göğüs boşluğunda akciğerleri çevreleyen zarlar arasında normalden fazla sıvı birikmesiyle ortaya çıkan bir durumdur. Normalde bu bölgede çok az miktarda sıvı bulunur ve bu sıvı, nefes alıp verirken akciğerlerin rahat hareket etmesini sağlar. Ancak bazı hastalıklar nedeniyle bu denge bozulduğunda sıvı miktarı artar ve akciğerlerin genişlemesini zorlaştırabilir.
Halk arasında bazen plörezi olarak da bilinen bu durum, tek başına bir hastalık değil; genellikle başka bir sağlık sorununun belirtisi olarak ortaya çıkar. Bu nedenle erken fark edilmesi ve nedeninin belirlenmesi oldukça önemlidir.
Akciğerde Su Toplaması Neden Olur?
Akciğer çevresinde sıvı birikmesinin birçok farklı nedeni olabilir. Bu durum bazen kalp veya böbrek gibi organlarla ilgili hastalıklardan kaynaklanırken bazen de doğrudan akciğerleri etkileyen rahatsızlıklar sonucu ortaya çıkabilir.
En sık görülen nedenler şunlardır:
Kalp Yetmezliği
Kalbin kanı yeterince güçlü pompalayamaması, akciğer damarlarında basınç artışına yol açar. Bu basınç artışı damar içindeki sıvının akciğer çevresine sızmasına neden olabilir. Akciğerde su toplanmasının en sık görülen sebeplerinden biri kalp yetmezliğidir.
Akciğer Enfeksiyonları
Zatürre veya tüberküloz gibi enfeksiyonlar akciğer zarlarında iltihaplanmaya yol açabilir. Bu iltihaplanma sırasında zarların arasında sıvı birikmesi meydana gelebilir.
Kanser Hastalıkları
Akciğer kanseri başta olmak üzere bazı kanser türleri akciğer zarını etkileyebilir. Ayrıca meme kanseri gibi başka organlardan yayılan tümörler de lenf kanallarını tıkayarak sıvı birikmesine neden olabilir.
Karaciğer Ve Böbrek Hastalıkları
Karaciğer sirozu veya bazı böbrek hastalıklarında kandaki protein dengesi bozulur. Bu durum vücuttaki sıvı dengesini etkileyerek akciğer çevresinde sıvı birikmesine yol açabilir.
Romatizmal Hastalıklar
Lupus ve bazı otoimmün hastalıklar vücudun kendi dokularına saldırmasına neden olur. Bu süreçte akciğer zarları da etkilenebilir ve sıvı üretimi artabilir.
Akciğerde Su Toplaması Belirtileri Nelerdir?
Belirtiler genellikle biriken sıvının miktarına bağlı olarak değişir. Sıvı arttıkça akciğerin genişlemesi zorlaşır ve solunum daha da güçleşir.
En sık görülen belirtiler şunlardır:
-
Nefes darlığı
-
Derin nefes alırken artan göğüs ağrısı
-
Kuru ve inatçı öksürük
-
Yatınca artan nefes darlığı
-
Halsizlik ve çabuk yorulma
-
Enfeksiyon varsa ateş ve titreme
Bu belirtiler özellikle birkaç gün içinde hızla artıyorsa mutlaka doktora başvurulması gerekir.
Akciğerde Su Toplaması Nasıl Teşhis Edilir?
Doktorlar öncelikle hastanın şikâyetlerini dinler ve fizik muayene yapar. Daha sonra kesin tanı için bazı görüntüleme yöntemleri kullanılır.
Akciğer Röntgeni: Göğüs boşluğundaki sıvı birikimini gösterir.
Toraks Ultrasonu: Sıvının miktarını ve yerini belirlemek için kullanılır.
Bilgisayarlı Tomografi (BT): Akciğer dokusunu ayrıntılı şekilde görüntüler.
Bazı durumlarda doktorlar torasentez adı verilen yöntemle sıvıdan örnek alarak laboratuvarda inceleme yapabilir. Böylece sıvının nedeni daha net anlaşılır.
Akciğerde Su Toplaması Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi yöntemi tamamen altta yatan nedene bağlıdır. Amaç hem biriken sıvıyı azaltmak hem de bu duruma yol açan hastalığı kontrol altına almaktır.
Uygulanabilecek tedaviler şunlardır:
İlaç Tedavisi
Kalp yetmezliği, enfeksiyon veya başka bir hastalık varsa ona yönelik ilaç tedavisi uygulanır.
Torasentez İşlemi
Göğüs boşluğuna ince bir iğne yerleştirilerek fazla sıvı boşaltılabilir. Bu işlem hastanın nefes almasını hızlı şekilde rahatlatır.
Göğüs Tüpü Uygulaması
Sıvı miktarı fazla veya iltihaplıysa göğüs boşluğuna bir tüp yerleştirilerek sıvının sürekli boşalması sağlanabilir.
Cerrahi Müdahale
Tekrarlayan vakalarda akciğer zarlarının birbirine yapıştırılması işlemi uygulanabilir. Bu yöntem sıvının tekrar birikmesini engellemeyi amaçlar.
Akciğerde Su Toplaması Tehlikeli mi?
Bu durum erken fark edilip tedavi edilmezse ciddi sonuçlara yol açabilir. Özellikle hızlı bir şekilde biriken sıvı, akciğere ve kalbe baskı yaparak şiddetli nefes darlığına ve solunum yetmezliğine neden olabilir.
Bu nedenle nefes darlığı, göğüs ağrısı veya uzun süren öksürük gibi belirtiler ortaya çıktığında gecikmeden bir sağlık kuruluşuna başvurmak büyük önem taşır.
