Orta Doğu’daki askeri gerilim, küresel enerji piyasalarını etkisi altına alarak petrol fiyatlarını hızla yukarı çekti. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarının ardından Körfez bölgesindeki savaş atmosferi, ham petrol fiyatlarında büyük bir artışa yol açtı. Bu durum, Türkiye’de de akaryakıt fiyatlarının artmasına neden olacak gibi görünüyor.
Motorin Fiyatları 70 Liraya Dayanacak
Yarından itibaren geçerli olmak üzere motorin fiyatlarına yüzde 10,5’lik bir artış bekleniyor. Bu artışla birlikte, motorin litre fiyatının 70 lira sınırına dayanması öngörülüyor.
Artan Akaryakıt Maliyetleri ve Enflasyon Riski
Akaryakıt fiyatlarındaki olağanüstü artış, Türkiye'nin dezenflasyon sürecini riske atarken, ekonomi yönetimi de bu durumu dengelemek için harekete geçti. Artan maliyetlerin, enflasyonu daha da tetiklemesi endişesiyle, geçmişte uygulanan "Eşel Mobil" sistemi tekrar gündeme alındı.
Eşel Mobil Sistemi Geri Mi Dönüyor?
Bloomberg’in haberine göre, Hazine ve Maliye Bakanlığı, akaryakıt fiyatlarındaki artışın tüketiciye yansımasını engellemek için geçmiş yıllarda uygulanan "Eşel Mobil" sistemini yeniden masaya yatırdı. Yapılan etki analizi çalışmalarının ardından, bu hafta içerisinde nihai kararın verilmesi bekleniyor.
Eşel Mobil Sistemi Nasıl Çalışır?
Eşel Mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarında yaşanan uluslararası petrol fiyatları ve döviz kuru kaynaklı artışların, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden dengelenmesini sağlar. Bu sistemde, örneğin motorin fiyatı 20 kuruş artarsa, devlet aynı tutarda bir ÖTV indirimi yaparak pompa fiyatını sabit tutar. Maliyetlerde bir düşüş yaşandığında ise, bu indirim ÖTV oranlarının artırılmasıyla geri alınır.
Eşel Mobil Uygulaması Geçmişte Kaldırılmıştı
Bu sistem, Türkiye’de uzun süre uygulanmıştı ancak 2021 yılında döviz kurundaki aşırı hareketlilik nedeniyle sürdürülebilir bulunmayarak kaldırılmıştı. Ancak, 2026'nın ilk aylarında yaşanan jeopolitik şoklar, bu sistemin enflasyon üzerindeki baskıyı azaltmak adına yeniden değerlendirilmesine yol açtı.
Bakanlık Çalışmalarını Sürdürüyor
Eğer hükümet, Eşel Mobil sistemine geri dönmeye karar verirse, devlet, akaryakıt fiyatlarını sabitlemek için vergi gelirlerinden feragat edecek ve böylece tüketicinin yaşadığı mali yük hafifleyecek. Kararın kısa süre içinde açıklanması bekleniyor.
