İslam hukukunda kadınların özel hâlleriyle ilgili ibadet hükümleri, kanamanın süresi ve kişinin düzenli âdet alışkanlığı dikkate alınarak belirlenir.
Hanefî mezhebine göre âdetin en az süresi üç gün, en fazla süresi ise on gündür. Bu sürelerin dışında gerçekleşen kanamalar ise istihâze olarak değerlendirilir.
Âdet süresi ve uzun süren kanamalarda uygulanacak hükümler
Hanefî mezhebine göre âdetin sınırları
Hanefî mezhebine göre bir kadının âdet süresi en az üç gün, en fazla on gündür. Üç günden kısa süren veya on günden uzun devam eden kanamalar âdet kabul edilmez, istihâze (hastalık sebebiyle meydana gelen kanama) hükmünde değerlendirilir.
İki âdet dönemi arasındaki temizlik süresinin ise en az on beş gün olması gerekir. Bu hükümler, Mergînânî’nin el-Hidâye adlı eserinde ve Mevsılî’nin el-İhtiyâr eserinde yer alan görüşlere dayanmaktadır.
Kanama 10 günü geçmezse ne yapılır?
Düzenli âdet gören bir kadının, alışılmış âdet günlerinden sonra kanaması devam eder ancak bu kanama on günü aşmazsa, kanamanın tamamı âdet hükmünde kabul edilir.
Örneğin normal âdet süresi altı gün olan bir kadının kanaması devam eder ve toplam süre on günü geçmezse, kanadığı bütün günler âdet süresi içerisinde değerlendirilir.
Kanama 10 günü aşarsa hüküm değişir
Bir kadının kanaması on günü aşarsa, Hanefî mezhebine göre kişinin alışılmış âdet günlerinden sonraki kanamalar istihâze kabul edilir.
Örneğin düzenli olarak altı gün âdet gören bir kadının kanaması devam eder ve on günü geçerse, ilk altı gün âdet, sonraki günler ise istihâze sayılır.
Düzenli âdet süresi altı gün olan bir kadının kanaması on günü aşarsa, altı günden sonraki kanamalar istihâze kabul edilir. Bu durumda kadın namaz ve oruç gibi ibadetlerini yerine getirir.
İstihâze kabul edilen dönemde ibadetler nasıl yapılır?
Kanaması istihâze kabul edilen kadın, temiz hükmünde değerlendirilir ve namazlarını kılar, oruçlarını tutar. Ayrıca kanamanın devam ettiği bu dönemde ibadetlerle ilgili temizlik hükümlerine dikkat eder.
Normal âdet süresi altı gün olan bir kadının kanaması on günü geçtiğinde, altıncı günden sonraki günlerde terk ettiği namaz ve oruçları kaza etmesi gerekir.
Üç günden az veya on günden fazla düzenli kanaması olan kadınlar
Bazı kadınlarda nadiren de olsa düzenli olarak üç günden az veya on günden fazla kanama görülebilir. Böyle durumlarda, tıbbi muayenenin de bu durumu desteklemesi halinde farklı bir değerlendirme yapılabilir.
Buna göre düzenli şekilde üç günden az ya da on günden fazla kanaması bulunan kadınlar, üç günden az olan veya on beş güne kadar devam eden kanamalarını âdet olarak kabul edebilirler.
Âdeti on günden az olan bir kadının kanaması uzadığında, değerlendirme kişinin normal âdet süresine göre yapılır. Kanama on günü aşarsa, kişinin alışılmış âdet günlerinden sonraki bölüm istihâze kabul edilir ve kadın ibadetlerini yerine getirir.
Düzenli Âdet Süresini Aşan Kanamalarda İbadet ve Fıkhi Hükümler
Hanefî mezhebine göre düzenli âdet gören bir kadının kanamasının on günü aşması durumunda ibadetlerini nasıl yerine getirmesi gerektiği, alışılagelmiş (mutad) günlerin aşılıp aşılmadığına ve tıbbi durumlara göre belirlenir.
Hanefî mezhebinin fıkhi esaslarına ve İslam ilmihal kaynaklarına dayanan temel kurallar, istihâze (özür kanaması) durumlarını ve ibadet yükümlülüklerini şu şekilde düzenlemektedir:
-
Âdet ve Temizlik Sürelerinin Sınırları: Hanefî mezhebinde âdetin (hayz) en kısa süresi 3 gün (72 saat), en uzun süresi ise 10 gündür. İki âdet dönemi arasındaki asgari temizlik (tuğh) süresi ise en az 15 gündür. Bu sürelerin dışındaki kanamalar âdet değil, hastalık kaynaklı istihâze kabul edilir.
-
On Günü Aşmayan Kanamalar: Düzenli âdet gören bir kadının kanaması, mutad (alışılmış) âdet günlerini geçse bile toplamda 10 günü aşmıyorsa, kanamanın tamamı âdet hükmündedir. Bu süreçte kadın ibadet (namaz ve oruç) yükümlülüğünden muaftır.
-
On Günü Aşan ve Mutadı Geçen Kanamalar: Kanama 10 günü aşarsa, kadının mutad âdet günlerinden sonraki kısmı istihâze (özür hali) sayılır. Örneğin, normalde 6 gün âdet gören bir kadının kanaması 10 günü geçerse, ilk 6 gün âdet kabul edilir; sonraki günler ise istihâzedir.
-
Kaza Edilmesi Gereken İbadetler: On günü aşan kanama durumlarında, kadın mutadı olan günlerden sonraki aşamada (10 güne kadar olan süreçte) kılamadığı namazları ve tutamadığı oruçları kaza etmekle yükümlüdür. 10 günden sonra ise özür sahibi hükmünde olarak abdest alıp namazlarını kılar ve oruçlarını tutar.
-
Nadir Durumlar ve Tıbbi Destek: Kimi kadınların düzenli olarak sürekli 10 günden fazla süren kanamaları olabilir. Bu gibi istisnai durumlarda, tıbbi muayenenin de bunu desteklemesi şartıyla, bu süreler âdet olarak kabul edilebilir ve fıkhi hükümler buna göre esnetilebilir.
-
Özür Hali (İstihâze) Kapsamında İbadet Esasları: İstihâze kanaması gören kadın dinen mazeretli (özürlü) sayılır. Her namaz vakti için abdest alarak farz namazlarını kılar, Kur'an-ı Kerim'e dokunabilir, tavaf yapabilir ve orucunu tutabilir; bu kanama abdesti bozar ancak gus abdesti gerektirmez. ATB
İnanç haberleri için TIKLAYINIZ!
Astroloji ve Rüya haberleri için TIKLAYINIZ!
Kadın Aile haberleri için TIKLAYINIZ!
Kültür Sanat haberleri için TIKLAYINIZ!
