Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, ABD’nin İran’a yönelik saldırılarına ilişkin değerlendirmesinde, Avrupa’nın süreç dışında bırakıldığını belirterek, “ABD ile müttefikiz ancak son hamlelerini anlamıyoruz. Bize danışılmadı ve savaşın hedefleri net değil” dedi.
“Bu savaş Avrupa’nın savaşı değil”
Kallas, Reuters’a verdiği röportajda, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırı sürecinde Avrupa ülkeleriyle istişare yapılmadığını ifade etti. Avrupa’nın temel kaygısının bu süreçte dışlanması olduğunu vurgulayan Kallas, “Savaş başlatılırken bize danışılmadı. Hatta birçok Avrupa ülkesi bu sürecin başlamaması için çaba gösterdi. Bu nedenle Avrupa’da genel kanaat, bu savaşın Avrupa’nın savaşı olmadığı yönünde” ifadelerini kullandı.
Hürmüz Boğazı için “tahıl koridoru” modeli
Kallas, Orta Doğu’daki gerilimin küresel etkilerine de dikkat çekerek, Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliğinin sağlanması için daha önce Türkiye ve Birleşmiş Milletler arabuluculuğunda hayata geçirilen Karadeniz Tahıl Koridoru anlaşmasına benzer bir modelin uygulanabileceğini söyledi.
Enerji ve gıda taşımacılığı açısından Hürmüz Boğazı’nın kritik önemde olduğunu vurgulayan Kallas, “Özellikle Asya ülkeleri için bu hat hayati. Petrol ve gazın yaklaşık yüzde 85’i bu güzergâhtan geçiyor. Aynı durum gübre ve gıda için de geçerli” dedi.
“Diplomatik yollar şart”
AB ülkelerinin bölgedeki askeri operasyonlara katılım konusunda temkinli olduğunu belirten Kallas, mevcut durumda Kızıldeniz’de yürütülen deniz misyonunun sürdürülmesinin öncelikli olduğunu ifade etti.
Kallas, “Hiç kimse Hürmüz’de personelini riske atmaya hazır değil. Dünyanın gıda, gübre ve enerji krizine sürüklenmemesi için diplomatik yolların bulunması gerekiyor” değerlendirmesinde bulundu.
“ABD ile ilişkiler öngörülemez”
ABD ile Avrupa arasındaki ilişkilere de değinen Kallas, son dönemdeki gelişmeleri “öngörülemezlik” olarak nitelendirdi. “Buna alıştık, süreci dikkatle izliyoruz” diyen Kallas, savaşın sona ermesinin tüm tarafların çıkarına olduğunu vurguladı.
AB’nin şu an doğrudan arabuluculuk rolü üstlenmediğini ancak taraflarla temas halinde olduğunu belirten Kallas, çatışmanın küresel ekonomi üzerinde ciddi etkiler oluşturduğunu sözlerine ekledi.
